This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scannod by Google as pari of a projcct
to make the world's books discoverablc online.
It has survived long enough for the Copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to Copyright or whose legal Copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken Steps to prcvcnt abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. We also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.
+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machinc translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encouragc the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout this projcct and hclping them lind additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in Copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any speciflc use of any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search mcans it can bc used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
Äbout Google Book Search
Google's mission is to organizc the world's Information and to make it univcrsally accessible and uscful. Google Book Search hclps rcadcrs discover the world's books while hclping authors and publishers rcach ncw audicnccs. You can search through the füll icxi of ihis book on the web
at|http: //books. google .com/l
IJber dieses Buch
Dies ist ein digitales Exemplar eines Buches, das seit Generationen in den Realen der Bibliotheken aufbewahrt wurde, bevor es von Google im Rahmen eines Projekts, mit dem die Bücher dieser Welt online verfugbar gemacht werden sollen, sorgfältig gescannt wurde. Das Buch hat das Uiheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist.
Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erin- nerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat.
Nu tzungsrichtlinien
Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft lieber Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie htsdesto trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu veihindem. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien:
+ Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche Tür Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden.
+ Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials fürdieseZwecke und können Ihnen unter Umständen helfen.
+ Beibehaltung von Google-MarkenelementenDas "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht.
+ Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein, sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA öffentlich zugänglich ist, auch für Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben.
Über Google Buchsuche
Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser Welt zu entdecken, und unterstützt Autoren und Verleger dabei, neue Zielgruppcn zu erreichen. Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter|http: //books . google .coiril durchsuchen.
Sä>^/« ^^^
9
' <■
^^M<.'^w^^^^w^^M<ß^^^4^ '
i>o
HARVMD UNIWRSITY L1BR/\RY
FROM THE UBRARYOF COllNT PAUL RIANT
M?:MBEU0F THE
INSTITITKOF FRANCE
HISTORIANOF THE
LATIN EAST
BOÜGHT WITH INCOME OF THE HENRY L. PIERCE FUND
, -'vv i I
I ■ ^ ■ I
'^1
1-
) 1— -i I t
N\.
_ L'J
^M^^äi^^-'^^^^^Miif^^^^^säMMS^^
._. j
rr
\
DIE
HANDSCHKIFTEN
DER
KÖNIGLICHEN ÖFFENTLICHEN BIBLIOTHEK
ZU
HANNOVER.
BESCHRIEBEN UND HERAUSGEGEBEN
VON
EDUABD BODEMANN,
ÄÖiaOL. RATH UND SECBETIe DER KÖNIGL. ÖFFENTL. BIBLIOTHEK.
N
HANNOVER.
HAHN'SCHE HOF-BUCHHANDLUNG.
1867.
DIE
HANDSCHEIFTEN
DER
KÖNIGLICHE)/ ÖFFENTLICHE^ BIBLIOTHEK
ZU
HANNOVER.
^
BESCHRIEBEN UND HEKAÜSGEGEBEN
VON
EDUABD BODEMANN,
KÖNIGL. UATH UND 8KCRETAR DER KÖNIGL. ÖFFENTL. BIBLIOTHEK.
HANNOVER.
HAHN'SCHE HOF-BÜCHHANDLUNG.
1867.
g lllrl.l.i-
liarvard College Library
Klont Coli (^ct Ion
nenry Lilllc Plerco Fund
U117?. 1000.
B i.e. BSiit t Ebbaidt ii Huii
\-
Als ich vor zwei Jahren die Beschreibung der seltenen xylo- graphischen and typographischen Incanabeln der EönigL öffentlichen Bibliothek herausgab, stellte ich das baldige Nachfolgen dieses Hand- schriften-Catalogs in Aussicht. Aber theils die mühevolle und viele Zeit erfordernde Bearbeitung desselben, theils eine durch die einge- tretenen politischen Verhältnisse veranlasste halbjährige Sistirung des Druckes machten das frühere Erscheinen unmöglich.
Der bedeutendste Schatz der Königl. öffentl. Bibliothek besteht in den Handschriften, von denen bisher nur die wenigen öffentlich bekannt waren, welche früher von Pertz in dem „Archiv far ältere deutsche Geschichtskunde^^ kurz mitgetheilt sind. Eine genaue Be- schreibung derselben fehlte leider merkwürdiger Weise noch immer und gehörte auf jeden Fall zu den wichtigsten Erfordernissen der Bibliothek. Bei dem Antritte meines jetzigen Amtes vor 4 Jahren fand ich nur einen Theil der Handschriften unvollständig auf Zetteln verzeichnet vor, mit nur kurzen Angaben der allgemeinsten Titel, und unternahm ich damals sogleich diese mühsame und schwierige Arbeit und habe mit Liebe und bestem Eifer bisher auch fast meine ganze Mnsse-Zeit darauf verwandt.
Die Thatsache, dass Genauigkeit und Gewissenhaftigkeit, be- sonders in der Wiedergabe des Handschriftentextes den Werth der- artiger Arbeiten für die Wissenschaft wesentlich bedinge, hat mir als Hauptgrundsatz vorgeschwebt. Eine blosse Titelangabe hielt ich nicht für hinreichend, sondern habe jede Handschrift sorgfältig durch- , gesehen und nach den Regeln der Haudschriftenkunde und Diplomatik angegeben, auf welchem Stoffe, in welchem Format, in welchem Jahr- hundert oder Jahre sie geschrieben ist oder geschrieben zu sein scheint, wie viel Blätter die Handschrift enthält, ob der Name des Verfassera genannt ist oder nicht, welchen Titel die Handschrift wirklich fuhrt oder welcher ihr nach dem luhalte beizulegen ist, mit
IV
welchen Worten sie beginnt und sehlieast, ob der Codex Ton einer oder von mehreren Händen geschrieben ist, ob er Marginalien, Minia- turen u. s. w. bat, ob Namen oder Notizen der Schreiber oder frühem Besitzer beigeschrieben sind, oder welche anderweite Nachrichten die frühem Schicksale der Handschrift angeben, besonders auch, ob und von wem die Handschrift bereits im Druck herausgegeben ist.
Die Anordnung der Handschriften im Cataloge ist — nach be- sonderer Vorschrift — genau entsprechend der Ordnung des syatema- tischen Catalogs unserer Bibliothek geschehen, obgleich ich persönlich gern hier und da eine Aendemng vorgenommen hätte. Auch war mir vorgeschrieben, durchaus keine der Kandschi-iften im Cataloge wegzulasijen, und so darf nicht befremden, dass viel Werthloses neben dem Werthvollen vorkommt. Ich hStte gern gar Manches ausge- schieden, erkenne allerdings aber auch an, dass zuweilen die rechte Grenze scb^ver machte zu finden gewesen sein, da ja der Werth sehr vieler Handschriften doch nur ein relativer ist.
"Wenn die Auaführung hinter manchen — besonders auch meinen — Wünschen zurückbleibt, so hoffe ich in der Schwierigkeit der Sache einige Entschuldigung zu finden. Wenigstens darf ich mir wol selber das Zeugmas geben, hei der Arbeit keine Mühe und keine Zeit gespart m haben. Möge denn diese mühevolle Arbeit in dem engern Kreise der Gelehrten und Handschriftenfreunde wohlwollende und nachsichtige Aufnahme finden und der Wissenschaft, wie be- sonders auch der Bibliothek selber, den Nutzen bringen, welcher da- bei beabsichtigt war.
Es bleibt mir nun noch die angenehme Pflicht, fiär die Unter- stützung, welche meine Arbeit erfahren bat, meinen innigsten Dank auszusprechen. Besonders fühle ich mich Herrn Archivrath Dr. Grotefend für die so grosse Güte verpflichtet, mit welcher er mich bei der Correctur der Arbeit unterstützt hat, und dem Herrn Verleger für seine wieder bewiesene Uneigennützigkeit und für die splendide Ausstattung dieses Werkes. Hcinnover, am 24. Sept. 1867.
Eduard Bodemann.
Inti alt.
I. Theologie
1. Exegetische Theologie
2. Sjsteinatische Theologie
3. Praktische Theologie
4. Historische Theologie
5. Miscellanea (heologica
n. JnrisprndenB . ^
ni. Medicin
I?. Philosophie
1. AlIgemeiDe Philosophie
2. Naturgeschichte, Physik und Chemie . .
3. Politik und Ethik
4. Mathematik
5. Astronomie, Astrologie, Magie, Cabalistik, Chiromantie etc .
6. Kunst
7. Kriegswissenschaft
8. Philologie . . . . '
A. Deutsche Sprache
B. Englische u. angelsächs. Sprache .
C. Lateinische Sprache
D. Griechische Sprache
£. Orientalische Sprachen ....
F. Andere Sprachen
9. Miscellanea
Y. Kirohengeschichte, vergl. I, 4 ... . Tl. Geographie und Beisebeschreibungen
YII. Chronologie
YIIL Diplomatik, Genealogie u. Heraldik
DL Antiquitäten
X. Bomismatik
XL Allgemeine Geschichte
XII ^ Alte Geschichte
XII ^* Geschichte des Mittelalters . . . XII' Heuere Geschichte
|
Seite |
M |
|
1-48 |
1—257. |
|
1-5 |
1—22. |
|
5-13 |
23—69. |
|
13-23 |
70—176. |
|
23-46 |
176»— 250. |
|
46—48 |
251—257. |
|
48-52 |
258—284. |
|
52—55 |
285—305. |
|
56—105 |
306—616. |
|
56—58 |
306-323. |
|
58—62 |
324—846. |
|
62-65 |
347—370. |
|
65-67 |
371—386. |
|
67-70 |
387—406. |
|
70—72 |
406»— 425. |
|
72—74 |
426-439. |
|
74—103 |
440-596. |
|
74-85 |
440—492. |
|
85—86 |
493—497. |
|
86-91 |
498-535. |
|
91-93 |
536—547. |
|
93-99 |
548-571. |
|
99—103 |
572—596. |
|
103—105 |
597—616. |
|
23-46 |
176'*-250. |
|
106—108 |
617-625. 1 |
|
lü8 |
626. |
|
108—112 |
628—654. |
|
112-113 |
655—662. |
|
113-114 |
663—666. |
|
114-123 |
667-701. |
|
123-125 |
702—709. |
|
125—128 |
710—718. |
|
129—136 |
71ÖH_747. |
XIII. DentschlBBd
1. GeDerali& aur deutBclien Ueschicbte 'J. Ueschichte Act deutaclien Kaiser
A. QcneralU
B. Specialis
XIV. Oesterreich
XT. Baiern
1. Baiem
2. Bisthum Freiiiingen
3. Stadt Begcnsburg
XVL tranken
1. Bistbnm Bamberg
2. Markgraf sc haft Brandenburg- Oulmbai Bayreuth
3. Bisthum Eichetädt
1. Grafschaft Erbach
5. Grafschaft Hohenlohe
7, Burggrafachaft Nürnberg ....
7. Grafschaft Löwenstfliii - Wertheim .
y. Bisthum Wöriburg
XVII. Schwaben
1. Generalia
2. Sjjecialia
A. Augsburg
B. Grafschaft HobenioUern . .
XVIII. Rhein -Kreis
1. Erzbisthom und Stadt Cölu . . .
2. Erzbisthum Maioz
S. Eribisthum Trier
■i. Unter -Pfalz
5. Bisthum Fulda
U. Biathuin Worma
7. Hoseen
II. Grafachaft Falkensleni . .
10. Grafschaft «ayii: Witt^ensU.'
11. Grafschaft Wnhkck . . .
12. Hocbstift und 3t:idt S|R'i>;r
XIX. Brandenbarg
1. Hark Brandenburg . . .
2. Bisthom Kaiherstadt . . ■!. Krzstift Magdeburg .
4. Hitrzoglhuin Püniinern . . -1. Stift Quedlinburg . . . , i>. Kercogtbuni ><L'lile3ien . -
XX. Obersaohaen
Seite 136— isa
136—164 164-183
164—167 167—183 184-188 -192 -191
192-197 192-193
198-199 199—211 199—200 2W— 202 202-203 203— 2ü5 205-206
206 207—210
748—929. 748—83». 839—929. 839—853. 854—929. 930—945. 94Ö-9t»t. 946-962.
977. 978—981.
987-988.
989. 990—1052. 990—994. 995—1004. 1005- 10ü8. 1009—101«. 1017— loiy.
1020.
1020'! — 1043.
1044.
io4ri.
1046.
1047-
Iii4!t.
1050-105-2. 1053-1146. 1053— 108 li. 1087-1103. 1104-1136. 1137-IUU. 1141— IH4- 1145-114«, 1147-1201. 1147-1149.
VlI
B. Specialia . 1. Anhalt 2. 3. 4.
Mansfeld und Querfurt
Reuss
Schwarzburg
5. Thüringen
6. Sachsen
a. Chnrfürstenth. Sachsen
b. Herzogthünier Sachsen
7. Reichsstadt MQhlhausen
8. Reichsstadt Nordhausen .
XXI, Hiedersachsen
A. Generalia
B. Specialia . .
1. Goslar
2.
3.
4.
5.
6.
7.
XXn. Westphalen
A. Generalia
B. Specialia .
1. Corvey
Hamburg
Hildesheim .... Holstein und Schleswig
Lübeck
Mecklenburg . . . . Grafschaft Ranzau .
XXIU.
1.
2. 8. 4.
2. Dortmund
3. Essen
4. Jever
5. Jülich, Cleve und Berg
6. Lippe
7. Grafschaft Mark
8. Bisthum Minden
9. Bisthum Münster ....
10. Oldenburg und Delmenhorst
11. Ostfriesland
12. Paderborn
13. Pyrmont
14. Ravensberg
15. Grafschaft Schauenburg . .
16. Abtei Stablo und Malmedy .
17. Grafschaft Tecklenburg . .
Braunschweig-Lfliieburg • •
Litt«ratnr
Topographie und Naturgeschichte . Numismatik und Heraldik .... Quellen- und Urkunden-Sammlungen
Seite» 232-243 232—233 233—234
234 234—235 235—237 237—242 237-241 241—242
242 242—243 243-280
243-244 245-280 245-247 247—251 252-264 265—269 269—272 272—279 279—280
280-322
280—283
283-
283-286
286
286 286-287 287—289 289—290
291 291-295 295—298 298—300 300- 316 316—318
318 318-319 320-321
322
322
397—615
397 897-401 401-407 407—423
1150— 1201». 1150-1153. 1154-1160. 1161-1163. 1164-1165. 1166-1174. 1176-1201). 1176-1194. 1195-1200.
1201.
1201«*. 1202-1341.
1202-1204. 1205-1341. 1205-1210. 1211-1220. 1221—1280. 1281-1300. 1301—1311. 1312—1339. 1340—1341.
1342—1475.
1342-1345.
1346-
1346—1352.
1353. 1354—1355.
1356. 1357-1368. 1364-1369. 1370—1371. 1372—1382. 1383—1392. 1393—1402. 1403—1451. 1452- 1456.
1457. 1458—1462. 1463—1474.
1475.
1475». ♦1-*1255.
*1— »6.
*7— *23.
♦24— ♦70. ♦71— *175.
.'). Oischkhte Alt-äachnens, der Brononen,
Hillungur und Weifen
il. kWg. Oeuch. des Hauses Braunschw.-Lüneb.
7. (ienealogie d. üerzüge v-Braunscliw-Lünel».
K. Personalien „ ., „ » n
y. Heriogthum Braunsehw.- Wolfenbüttel . .
Kl. p'ürstenthüinerCalenberg u. Göttingen nubst
diin Grafschaften Hoja und Diepliuh . .
11. FürEtenthum Grubenliagen
12. FSrstenthnm Lüneburg
13. Herzogthuin Lauenbnrg und Land Hadelii
14. HerzogthQnier Bremen und Verden . . .
15. Ointhum Üauabrück
I(i. Grafschaft Hcnlheim
IT. Gescb. u, Genealogie adelicher Familien .
18. Staatsrecht, innere Verfassungu.Verwaltung
XXIV. Die Sohwei£
XXV. Belgien and die Niederlande .
XXVI. Italien
XXVII. PraDkTeioh
XXVIII. Spanien
XXIX. Portugal
XXX. Groasbritannien
XXXI (
XXXli '*&°0'D''^9i3^*Bd6°°-I'orwegen
XXXIII. Bnaaland
XXXIV. Polen and Preosaen . . .
XXXV. Ungarn nud SiebenbHrgen .
XXXVL Tfirkei
XXXVII. Aalen
XXXVIII— XL. Afrika, Amerika ii.Aaatral. XLI. Natur- and VSlkerreoht . . . XLII. Litteratargeach., Biographien eto.
1. Litteraturgeschichte
2. Biographien .... ....
3. Cataloge
4. Briefsammlungen
5. Uigcellanea
Naoliträge
AlphabetiBcheB Begister . . .
424-429 429-433
433-^437 437-457 457-502
599—601 601-615
839—349 349—350
1(55-364 364—367
372—373 373-375
388-393 615-622
•811-
•453. •651.
•810. •836. '837-'hili). •1011— •1042. •1043-*1U4. •1145-' 1155. •1156-*1I5«. •1159-'1170. ■1I80-'1255.
1476-1485.
1486-1507.
1508—1576.
1577—1652.
1653-1663. IÖ64.
1665-1687.
1688-1745.
1746-1762. 1763—1789. 1790-1795. 1796-1802. 1803—1811.
1812—1814. 1815—1992. 1815-182«. 1827—1834. 1835-1845. 1846—1922. 1923-1992. 1256-12*2. 84*, 506*-
"«
^
L THEOLOGIE.
1. Exegetisclie Theologie.
1« Biblia latina.
Pergamenthandschrift des XIV. Jahrh. 80, 519 Bl. in 2 Colnnm. —
Die Tollständige Bihel anf feinstes Pergament geschrieben, mit Bandmalereien nnd fein gemalten Initialen, welche meistens kleine Miniatoren einschliessen.
[Ex Bibliotheca Gerardi Molani Abbatis Lnccensis.]
2. Biblia latina.
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 40, 488 Bl. in 2 Col. —
Gleichfalls die vollständige Bibel, mit sehr feinen — zum Theil anf Goldgmnd — gemalten Initialen mit Miniaturen.
3* Biblia latina«
Pergamenthandschr. d. XIII. nnd XIV. Jahrh. 40, 821 Bl., mit schön gemalten Initialen. — Im Neuen Testam. fehlen die Briefe an die Römer, Corinther, Galater, Epheser, Philipper und das erste Capitel und die erste Hälfte des zweiten Cap. des Briefes an die Colosser.
[£z Biblioth. Gerardi Molani Abbatis Luccensis. Auf d. Einband- deckel ist von Molan*s Hand bemerkt: Donum generosissimi ei ex- ceUenUsnmi Domini Clamaris von dem Busch y Consiliarii inümi et ArcMsairapae Sparenbergenm poientissimi Domini Electoris Branden^ burgiciy amici i>eieris.]
4. Biblia latina.
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 40, 418 Bl. in 2 Col., mit farbigen und mit Gold ausgelegten Initialen. —
Es fehlt im Alten Testam. die letzte Hälfte des V. Cap. Jonae und die erste Hälfte des Proph. Abadias.
4^ Das Bnob Esther.
Auf eine Pergamentrolle geschrieben von 24 Fuss Länge und 3/4 Fuss Breite; mit prachtvollen, wunderbar feinen mit der Feder gezeichneten Bandarabesken und sehr vielen colorirten Miniaturen.
I. 1. Eiegetiflche Theologie.
[Dasselbe soll im Anfange des XVII. Jahrb. Ton einer Gftndera- beimer Stiftadame geschriebeD sein, — und ward im Jahre 1746 von Wolf Cohn zu Hildeaheim gekauft fSr 60 Thaler.]
5. WiUer&mDs Abbas (f 1085} : in Oantioam OantioorDin :
de nuptiis Cbristi et Eccleaiae Paraphrasis gemins : prior rhythmis latinis, altera veteri luig:ua Francica. Descripta ex ediUone Merulae, Lngd. Bat. 1598, 8».
71 Bl. Folio. Im Jahre 1694 von Dietrich von Stade abgeschrieben, mit vielen Bemerknngen desselhen.
6. Index in Willersmi Abbatis paraphrasin Gantio. Canti-
oornm. —
65 Bl. Folio; im Jahre 1697 von Dietrich von Stade geschrieben.
7. Index Comraentar. in ülphilae Codicem argenteum, qai in Bibliotb. Upsalienai asservatoi. —
Handschr. d. XVIII. Jahrh. anf 2 lusamtn engeklebten Bogen.
7^- Das Drnckwerk: Psalterii Davidis noTa et perpetua trans- latio, per D. Jo. Bngenhaginm Fomeranom, jam detiQO mnltis in locis emendata. s. a. 8*' mit e. vorgebnnd. Auto- graphon H. Iiather*«: 9 latoin. Verse mit d. Ueberschrift: Vau Ptalierii e. teopta, nnd d. Unterschrift: MarUma LtiAenu D. Von e. and. Hand finden sich noch andre Verse vorgeschrieben ond Marginalien im Buche.
8. GIoBsae Hrabani Hanri (f 856) in Biblia Sacra Vet et
Not. Testam., hactenns ineditae ex Codice antbentico mem- branaceo perretusto MS. in folio, ante haec tempora in Am- brasiana arce, jam vero in Angustissima Bibüotheca Caesarea Vindobonenai reserrato, descriptae, jam in gratiam Philo- Teutonum, quanta fieri potuit cuia, restitutae, enncleatae, iUnstratae, eiplicatae et typis excnsae A. 1713.
154 Bl. Folio, von d. Hand Dietrichs v. Stade ge«chriebeD.
9. 1. Bl. 1—229*: Biblia Fanpernm sive Vetos Testamentam
abbreviatum. [Die ersten Blätter sind schadhaft nnd defect.]
2. Bl. 229'*— 237*; Teatamentum Hoben, Jnde, Zebnlon.
Handscbr. d. XV. Jabrh. Folio, 2S9 Bl.
I. 1. Exegetische Theologie. 3
Am Schiasse: Aftno Domini 1472 feria sexia onie Dominicam Remimscere in profesio . . . per Joannem Rameslo . . . tn Zeven,
[Ex Bihl. Monast. St. Michael. Lnnebnrg.]
10» 1. BL 1— 16: Biblia metrioa Gnidonis Yinoeiitii ordinia predicatorum episcopi ferrariensis. — [Gnido Vincentius
s. Guido de Pileo f 1331 als Bischof zn Yicenza; bei Jöcher III« p. 1566 wird dieses Werk desselben erwähnt unter d. Titel: Mar- garita seu perla BibUae,]
2. Bl. 17 — 42: Vocabnlariiiin graeco-latinum et latino- germanicum. (Graeca litteris Bomanis scripta sunt.)
Handschr. d. XY. Jahrh. Folio, 42 Bl. in 2 Col. [Ex Biblioth. Monast. St. Michael. Lüneburg.]
11. Brandanns Daetrinis (Abt zu Biddagshausen, t 22. Nov. 1688):
Eicerpta ad varios S. Scripturae textus. —
Autographon von 222 Bl. 80. [MS. Meibom. No. 489.]
12« Historia primi Mosaioi libelli : de creatione, -— Com- mentariolus in Cap. I libri Sapientiae et Siracidis omnesque Frophetas et Hieroglyphica primi Mosaici libelli : de creatione.
Handschr. d. XVIII. Jahrb., 2 Bände 80 von 97 und 78 Bl.
13. Petrus Oantor (f 1180) in XU Propheta«. —
Unvollständige Abschrift von e. Hand des XVIII. Jahrb., 13 Bl. Folio, nur enthaltend die Praefatio und den Proph. Osea.
14. Conr. Horneii (Prof. zu Helmstedt, t 1649) notae in Genesin, a Brand. Daetrio scriptae. — (137 Bl. 4o, MS. Meibom. No. 206.)
15. Hemi. TOn der Hardt (Professor und Bibliothekar zu Helmstedt,
t 28. Februar 1746): Demonstratio, Chaldaeos apud Habacum Cap. I, 6 esse Scjtbo-C!baldaeos aut Scythos Judaeam depo- pulantes, quibos exitium minator Propheta.
Handschr. d. XVIIL Jahrh. 22 Bl. 40.
16. Machoire d'äno (Beschreibung des Kampfes Simson's gegen die Philister).
Handschr. d. XYIII. Jahrb., 80, 19 Bl.
17. Psalmns LI Dandis^ continens necessariam et praecipaam doctrinam de vera ratione agendae poenitentiae coram Deo,
I. 1. Eiegctbclie Theologie.
et docens, quid sit peccatum, node veniat, quid noccat et quomodo eipietur, carmine Elegiaco redditus per GeoTgiDm OediBginm Anno 1575.
Autograpbon von 4 BL 4'. [G. Oeding, geb. zu Celle 1559, starb als Senior Ministerii in Braonschweig 18. Jan. 1625.]
17"- Historia Jonae, centone Yirgiliano. — Ad illnstriss. atque generosiss. Principem Dom. Ottonem, Brunsvigae et Lune- hurgae Dncem etc. descripta ab E. Dedekindo, Castore Luneburgensi. Luneb. Jul. 1588. — (9 Bl. 40.)
17**' HatthaeDB Tindocinensis: Tobias sen metapbrasis elegiaca libri Tobiae.
Pergamcnthandschr. des XIU. Jahrb. 23 Bl. 80. Am Schlass defect, schlieBBt mit Vers I5I1 : Sic äiscursandi frettala Hcencia sponsi.
18. Universae S. Scripiurae non tarn pro^ticae quam typica*: et mysficae de omtiium temportim in Ecchsia Dei curstt perpcluo et statu per dimidium teniporis, Temims, et tempora omnia vere invcstigavdi et experienäi cognoscendique nufsteria ratio succincta, per soHus St. Sjnrittis gratiam.
Eandacbr. d. XVil. Jahrb. anf 4 inBatntnengeklebten Bogen, mit Fedeneicbnnngen.
19. Docti cDJusdam Anonymi ObaerratioiieB in IV ETaiig:eliBtas.
Handachr. d. XVIII. Jahrb. Ein nngebond. atarkea Convolut loser
Zettel in S«.
20. 1. Ori^nesj Comment in Matth. XV, Tom. H, p. 17.
2. TlieodoretaB, Dialog. I, qni inscribitur Immatabilis.
3. Theodoretns, Dialog. II, qui inscribitur Inconfusns.
HandBchr. d. XVIU. Jahrb., 16 Bl. Folio.
20"' Soolia et glossae super Epistolas beati Paoli Apoatoli. —
HandBchr. aus d. Anfange des XVI. Jabrh. von 90 Bl. 4", Torge- bniideQ dem Drockwerke: Tret libri de felicitale tripUci etc. compilat. a Jo. Allenilaig, Mindethaimenti etc. imprets. in offte. Henr Gran, Hagenow i519, 40. [Ei Bihl. Monaaterii Harienrodensis.]
2L Epiatola beati Pauli Apostoli ad Laodioenaes. —
Absrhr. d. XTII. Jahrb. auf 1 Bl. 4B, mit e. bochdcntacb. üeber- sctzang auf 1 Bl. S' und e. gedrückt, holländischen Uebersetinng.
I. 2. Systematische Theologie. 0
22. D. Theoplirasti Erklärung über Matth. X, 16—24. —
HandBchr. d. XYII. Jahrh. 3 Seit. Folio.
Tliom. Ittigii (f 1710) Praelectiones in Matthaeum Evan- gelistam: vergl. No. 224, 2.
2. Systematische Theologie.
23. Verschiedene Handschriften, besonders die Angsbnrgisohe Confession und .die Oonoordienformel betreffend.
Handschr. d. XVII. Jahrh. von 450 Seiten, Folio ; mit dem Rücken- titel: Theologica rartt argumenli, [MS. Meihom. No. 51.]
24« Cajetanus Cardinalis de mandato Leonis X scripsit opus- cülum: de conceptione heatae Virginis, in quo XV sententiae S. S. Patrum sunt —
Handschr. d. XVIII. Jahrh. auf 1 Bogen. Folio.
25. Georg Oalizt: Epitome Theologiae etc. impress. Brunsv. 1634, 8^, mit Papier durchschossen, mit vielen handschriftl. Bemerkungen und Excursen.
[Ex Bibl. Gerardi Molani Abbatis Lnccensis.]
26. Christus et Belial^ seu Symbolum Apostolicum et Placita Sociniana perpetuo diversa. —
Handschr. d. XVII. Jahrh. 2 Bogen. Folio.
27« Publicatio communionis sub utraque specie. Dieses ist zu Wien in der Domkirche hey St. Stephan durch d. Bischoff von Burg d, 16. Junii 1564 öffendlich ob der Cantzel ge- publiciret worden. —
Handschr. d, XVII. Jahrb. 2 Bogen. Folio. [Vom die Notiz von Leibniz*ens Hand: Communiciri von Hr. v. Ahenslehen 20 Murlii 1694.]
28. Bulla coenae Domini Papae Pauli in.
Handschr. d. XVII. Jahrh. von 1/2 Bogen, nebst 1 Bogen Kritik derselben.
29. De coena Domini sub utraque specie (1564) und: Pii IV Papae duo Brevia (1564 u. 1565).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 21/2 Bogen. Folio.
I. 2. Syattmatiache Theologie.
30. JoJi. HenioMiu (Prof. m BintelD, 1 1671) : Gompendiom S. Tbeo- logiae etc. impress. Bintelii 1657, 8*', mit Papier durch- schossen, mit vielen handscbiiftL Bemerkungen.
[Ei Bibl. Gerardi- Holaui Abb&tie Luccensis.]
31. S. Hilarii, Rctavorum Episcopi (f 368) de Trinitate libri Xn.
Pergamenthandach r. d. XU. Jahrh. 40, 279 Bl. mit echön gemalten Initialen.
Bl. 1>; laeipü Ubvr primtis Seit Hiiorii epiieopi de tancia Trimi- Me. (C}1RCVMSPICIENTI mich* proprium eUe etc.
Bl. 278^: Bxplieit Hber duoäedntut tcli Hilarii epiacapi.
Eine neneie Hand hat noch eine Bemerkung Ton .6 Zeilen und 10 Hexameter, — nnd eine noch spätere Hand (Bl. 2T9>') 20 Hexameter mit der Uebenchrift: Fortuaali Pretbileri hinzugefügt.
[Im Jahre 1789 vom Kector BQnemann zu Minden gekauft fQr 16 Thaler.]
32. Tntentio sacerdotis in sacramento.
Handschr. d. XTIU. Jahrh. 4 Si-iten, 4«.
33. Joli. Halsius (Pastor zn Halle, t 1688): Gntnd und Ursach, wontmb ein Christ nickt glauben kann, erstlich dost auch die Gottlosen und XJngleuhigen des rechten wahren lebendigen Leibs und Bluts unsers lieben Herrn Christi bei seinem heil. Abennmahll teilhafftig werden, zum Ändern, dass der- geUnge wäre lebendige Leib und Blut Christi mit leiblichem ßeiscUich munde gessen und getruncken werde. — In kurze Argumenta und ScMosereden zusammengefasset. Wulfferhift. 6. Nov. 1604. — (10 El. Folio. MS. Meibom. No. 511.)
34. Jo. Godefir. de Meiern (t ah Archii-Director zn Hannover 21. Oct. 1745): Dissertatio tinde rihis, qoi in Ecclesia christiana aJi- qnamdin obtinuit, mortnis Eucharistiam dandi, ortom traxerit?
Handschr. d. XVIU. Jahrb. 4 Bogen. Folio.
Oot Jo. SchliolltiDgil (a. Job. Slichting de Bukoirice, ein Socinianer, t 1664): de fide primornm Christianomm Martyrom et Tetemiu Patram. ■
HandBcbr. d. XVIII. Jahth. 12 Bl. 40.
I. 2. Systematische Theologie. l
36. Mich. Servetus (alias Reves ab Aragonia, 1531): de Tri- nitatis erroribus libri VIT.
Abschr. d. XVUI. Jahrh. 126 Bl. Folio.
Incipit: In scruiandis dwinae Triadis sanciis Arcanis ab hamine exor- diendum eo duxi, quia ad verbi speculationem eic,
Eicplicit : ui cognoscamus ipsum ei Palrem per ipsum, cui Gloria
ei mperium in aeiemum. Amen! Amen! sine fine semper. Selah!
Fmis.
[Einliegend noch eine Schrift von Leibniz*ens Hand: Relaüo ex opere Serteii. — 2 Bogen.]
37. Symboli ÄpostoUci et Antisymholi ejus Articuli XIII inter se ccUati, ab eo cujus Anagramma: Sqpis cum zelo purius.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 1 Bogen. 4 o.
Vom findet sich von Leibniz^ens Hand eingeschrieben: AnHsym^ bohan AposiuHeumy anUore Socimano. Habui a D, F, Majo i678.
38« 1. Symbolum B. Jeronimi Presbyteri de sacrosancta Trinitate.
2. Sequentia de S. Trinitate quam fecit B. Thomas Aquinas.
3. Disputatio S. Sylvestri cum Judaeis.
4. Auctoritates diversae de morte, miseria etc.
5. über de miseria hominis s. llber Innocentii III Papae de yUitate conditionis humanae.
6. Tractatus de sui cognitione et de eonsci^ntia perfecta.
7. B. Gregorios: de cüra pastorali.
S. Excdrpta de Summa B. Thomae de Aquino. 9. Innocentii Bulla Gandersheimensis.
10. über morsQium de regimine dominorum qui alio nomine dicitur secretum secretorum editus ab Aristotele ad Alexandrum.
11. De phlebotomia.
12. De virtatibus.
18. De ejectione Adae ex paradiso.
14. Brevis historia Ludolfi I, Ducis Saxoniae, c. stemmate Dncum Saxoniae.
Verschied. Handschr. d. XV. Jahrb. 144 Bl. Folio. [£z BibL Monast. St. Michael. Lnnebnrg.]
39« Trattato sapra il p^o Articulo del Simholo Apost: Credo in Deum Patrem.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 12 Bl. 40.
L.
I. 2. Systematische Theologie.
40. AsTon Hargalitha (f ca. 1720): Confessio fidei ob variaä tum Jadaeomm tum aliorum catnmnias post tria lustra denno secundum praesentein snam veritetis cbristianae cognitioneni conscripta, additis in fiiie annotatioDibna nonnullis ex anti- quitate Judaica desimiptia.
HaotUchi. d. XVm. Jahrh. 78 Seiten. 4«.
41. Dieses Buch keine Beligton damii gu despectiren. Besonder» Meine Religion vndt glauben au verdefendiren geschrieben,
Hnndachr. d. XTII. Jahrh. 85 Bl. Polio.
42. Dfi ImpOStliris relig^Onnin (in lateiDischer and franzdaischer
Sprache).
Handschr. d. XVII. Jahrb. 47 Seiten. 4<i.
Auf einem vorgeband. Blatte folgende Notii von Gmbei's Uftnd: Dv Catiana P. IL p. 288 in Adäitionibua ad Mmagiana p. 309. Le Uvre, qu'on peut ptacer en fannie 1538 et gm n'aj'amai* iliin^trime, apomr litre; nde impotlvrit retigionum'^, ouvrage aeecrable, contpoti eomme im DOil en latin, et cela vers tan 1538, puisqu'il y est fait tttenHon d'Ignace de Loyola, fondateur des Jesuitet. Ce Uwe est plain de Gaiti- cismet, mais il y en a gttelquei-tau si groisiert, qu'il n'est pat tmu apparence, qve CAuleur, qui d'aiUeurs n'icrieait pas mal en lalm, tes ail affeciit pour le mieux eacher. Ce Uvre ilail dans ta beUe et nom- breufe BiMiotheque du Dr. Mayer, titant Ministre ä Hambowg, gm fui vendue par avcliou ä Berlin au commencemenl de iH6. — On dit qve le MS en quesiion, dont celui-ci parail Hre une copie, ail iU acheti alnrs par Moaseigneur le Prinee Engine de Savoye 80 Dueats en or. —
Binlipgend noch die DmckBchiift : JUponse ä la dissertation de Kr. de la Monnoie lur le Irmti: de tribns imposloribus. La Hage tne. /2».
[Diese Handschrift ward am 28. Januar 1738 ans der Bibliotheli des Superintendenten Elers zu Ratzcbnrg fttt 18 Thaler angekauft.]
43. Discnrsus de coofataada haeresi Anti-Trinitariorum Socinia- uorum.
Handschr. d. XVIU. Jahrb. 26 Seiten. 4«.
44. La Barre: Que le Pape ne peut Hre V Antichrist.
Handachr. d. XVTII. Jahrb. 7 Bogen, Folio.
45. Bernhardna contra Alamannoiii, Ecciesiae Lngdimensis turbatorem.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 1 Bogen. Polio.
I. 2. Systematische Theologie. 9
46. 1. Das Druckwerk: Vergleichung Dr, Luther* s und seines Ge- gentheyls, vom Äbendfnai Christi^ durch Mart, Bucerum. 1563. 8^.
2. Ein kurzer Beformirter Bericht von dem heyh Ahcnt- maM des Herrn, vnd von der Persohn Christi unsers Heylafidts vnd Erlösers.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 76 Bl. 80.
3. {von derselben Hand geschrieben) Was ein wdhrhafftiges vndt fruchtbahrliches Gebeth sey, sampt seinen eigenschafften wie vnd wardurch es gott behaglich und unbehaglich gemacht werde. — (17 Bl. 80).
4. (gleichfalls von derselben fland geschrieben) Etliche schone vnd herliche exempel wahrhafftiger vnd glückseliger Beter, vnd den Alten Christen und Jieiligen, defen Fusetapfen wir nachvolgen sollen. (13 BL 8o.)
[£x Bibl. Gerardi Molani.Abbatis Lnccensis.]
47« 1. Calixti Schreiben an den Herzog August von Braunschweig- Wolfenbüttel vom Colloquio zn Thom. — (1 Bogen. 40).
2. Disputatio de Baptismo sub praesidio Calixti habita 1625. —
(5 Bl. 40.) [MSS. Meibom. No. 447 u. 467.]
48« Verthädigung des Evangelischen Glaubens wider die Lehrer der Bömischen Kirchen, Darinn zugleich derselben Haupt- Irrthumer erwiesest werden denen rechtgläubigen so sich in Frankreich aufhalten eu nut£ ehmaJden in franjsösischer Sprach abgefasset Vnd nun in's Teutsche übersetzet durch G. C. 0. 169L
Handschr. d. XVTI. Jahrh. 25 Bogen. 40. (Mit vielen Correcturen Ton Leibniz*ens Hand.)
49« Bedenken vom Papst und päpstlicher Monarchia.
Handschr. d. XYII. Jahrh. 43 Bl. Folio. [Inter schedas Leibnitii; im Anfange defect.]
50« Rechtfertigung eines Evangelischen gegen die Klagen und Schmähungen der Papisten.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 9 Bl. Folio.
10 I. 2. Sjatemadache Theologie.
51i Seatontiae S. 8. Fatnun, qnibos abatnntuT Adversarii contra realem praesentiam Christi in Tenerabili SacrameDto. Eandsclir. d. XVU. Jahrb. 2 Bogen. FoUo. (defect.)
52. Epistola F. Ganigi a Frazimis (s. Canaje Seignear de Fresnes. t 1610) ad D. IsaacDin Gasanbonnm. (t 1614), Venet 1602, et Casauboni Reaponaio, Lntet Paris. 1602.
Handschr. d. XVIL Jahrh. 8 Bogen. PoUo.
53. Lettera scritta dal S. Cardinale Cbigi a Mr. de Lionne, Ämb. in Roma. 1662.
HanciHchr. d. XVTI. Jahrh. 3 Bogen. FoUo.
54. Deliberatio Delphini enin Praelatis in Parlamento nbi diffeitor agnitio Fapae Gonstantlae electd et querelae fiunt de Sigis- mundö Imperatore. 16. Uart 1417.
Bandschr. d. TfUl. Jahrb. 50 Seiten. 40.
55t Bise seiitäl die Heiligen Zehen gehott die Papst Pauius geben halt sdnem Son Spina Spinola, einst Kauffmans Son auss Hispania, brich die Union.
HandBclir. d. XVII. Jahrb. 1 Bogen. 40.
56. Sommario di processo fabricalo e letto neüa chiesa d^la Minerva di Roma coniro Fran, Qioseppo Sorri Milandese. Li Genaro 1661.
Handaclir. d. XVII. Jahrb. 8 Bl. Folio.
'>' 57. Jacob TOD Terom (Enbischof m Taranto, Ende d«B XIV. Jahrb.): Belial's Klage wider Christum (in hochdentscbei Sprache):
Eandscbr. d. XV. Jahrb. 63 Bl. Folio, mit 46 colorirten ÄbbU-
dnngen.
58. Bericht von dem, was Bcdth. Metiz (s. Mencins) und Ver- poorte (KirDhenratb zn Qotfaa, t*1686) .ew Gotha gehandelt und mit den Helmstedter Thedogis für Unterredung gehalten, nebst D. Titii (Prof. in HelmatSdt, t 1681) Vertheidigung.
Handfichr. d. XVIII. Jahrb. 16 Bl. FoUo.
59. 1. Entißurf wie der christlichen Kirche in vielen hock-
noiktveiidigea Stücken, bey dero iteigem zerrütteten und
I. 2. Systematische Theologie. 1 1
erbärmlichen Tkstande avfzuhelffen und das gemeine Beste derselben dadurch mercklich eu verbessern sey. October 1662. — (8 Bl. FoUo, MS. Meibom. No. 449.)
2. De unione ecclesiae.
HandschT. d. XVII. Jahrh. 14 Bl. Folio. [MS. Meibom. No. 450.]
60. 1. Jenaisches Besponsam an d. Chnrförsten von Brandenburg
d. d. 14« Mai 1694. (1 Bogen, MS. Meibom. No. 448.)
2. Brand« Daetrins: Von Bessenmg und Verein^ng der
Kirchen. — (8 Bl. FoHo, MS. Meibom. No. 45L)
61. De Indifferentismo circa Beligionem.
In 2 Abschr. d. XYIU. Jahrh. a 99 Seiten. 40.
62» l. Invitatio ad reUgiasam et pkicidam canferentiam, pro- jectum seu uirvngue coneessorum ex scriptis publicis ex- cerptorum specimen. (sine anno.)
Handschr. d. XVU. Jahrh. 23 Bl. Fol. [MS. Meibom. No. 443.]
2. Unitatis ecclesiasticae aliqualis praegustus,
Handschr. d. XVU. Jahrh. 10 BL Folio. [MS. Meibom. No. 444.]
63« 1. Heiiir. Meibomii excerpta ex scripto Facult. Theol. de syncretismo ejusque nomine Facult. Ikled. responsum. —
(4 Bl. FoL n. 2 Bl. 40, MS. Meibom. No. 455.)
2. Horneii (Prof. zn Helmstedt, f 1649) literae ad Theol. Saxon. qui illum ex disputat de fide impugn. — (16 Bl. 4o, MS. Mei- bom. No. 471.)
€4. Begulae circa Christianorum oninium Ecclesiasticam Bennio- nem tarn a S. Scriptura quam ab universal! Ecclesia et Aug. Conf. praescriptae et a nonnullis hujus professoribus pro faciUtatione pacis Exulantium et Protestantium Hungarorum collectae, cunctorumque Christianorum correctioni ac pietati sabjectae, — cum censura praecipuorum Theologorum Han- nOTeranorum, d. d. Hannoverae 3. Mart. 1683, (27 Seiten, Folio) — et cum Epistola Augusti Ducis Bmnsdc. et Luneb. propria manu subscripta, ad Brand. Daetrium, qua illas cen-
sere jubetur. (l Bogen, MS. Meibom. No. 442.)
12 1-2. Sjstematische Theologie.
65. Belatio de Golloqnio iuter Marburgenses et Bioteleoses Tbeo- logos. 1661.
Handachr. d. XVII. Jahrb. 5 Bogen. Folio.
66. Die Corresponäene derer Thüinngischen Theologorum Attdreac et Crusii mit dem Patriarchen eu Constantin&pel wegen der Augshurgiscken Confession. 1574 sq. (griechisch o. lateinUcb.)
Haadacbr. d. XVII. Jahrh. 51 Bogen. Folio.
67t tTrsach aller Zertrennung in den Gemeinden Gottes su diesen Zeiten, durch ein parabolisch Gleichnüs abgemalet, und wii- man nur Einigkeit widerunA kommen, loäss sich auch ein Christ hie, mittler Zeit, halten mög. Handschr. vom Jahre 1617. S Seiten. 4".
68. Job. WigsDdi (t 1587) Relatio de etitu Colloquii inter His- nenses et Thüringens. Tbeologos.
Handschr. vom Jahre 1569. 2 Bogen. Polio.
" 68*- Bxcerpta ex Preradberti MonacU Corbeiensis libris tribn»
de fide, spe et cahtate. (Inter schedas Leibnitii.) Haaduhr. d. XVIII. Jahrh. ll/i Bogen. 4».
^ 68''' 1. Vom Glauben und Leben des rechten Christen.
A 2. Ob, wie und welcher Gestalt ein Gläubiger »ewgebortier
Mensch sündige.
Handschr. d. XVU. Jalirh. 18 Bl. 4«.
6S<^- kBgji. StraDCllii (t ale Pastor und Prof. lu Danzig 1682) Theo-
logia mondis.
Handscbr. d. XVII. Jahrb. 918 Seiten. 4i>.
69. Theologia intacta Mjsteriarchae Theopbrasti pro Dom. Au- guste Principe Anhaltjno.
Handechr. d. XVII. Jahrh. 4 Bogen. 4«.
G9*' Sf. J. S. Ineptus Eeltgiosus, ad mores komm temporttm descriptus.
Handachr. vom Jahre 1662. 37 Bl. 8o.
I. 3. Praktische Theologie. 13
69^' Christianae Societatis Imago, Anno 1620.
Gleichzeit. Handschr. 20 Bl. 80.
3. Praktische Theologie.
70. Alcnini (Abt zu Tours, f 804) Senno de undecim oneribus
(Isaiae Prophetae).
Pergamenthandschr. d. XlV. Jahrh. 8 Bl. 8^, und Abschrift der- selben aus d. XYIII. Jahrh. 14 Bl. Folio.
Adjacent P. Frobenii Forsieri^ BenedicHni S. Emerani RaÜsbon, V Episiolae ad Scheidium super AlcuinOy de annis i760 ei i76i,
71« Cransketi tot (OJnse L(ieve) Vr((mwen) M(aria) en andere Heiligen to laesen. (Enthalt Lobgedichte auf die Jungfrau Maria und andere Heilige.)
Handschr. d. XV. Jahrh. 259 Bl. 80 (mit mehreren später auf- geklebten color. Kupferstichen.) •
Geschenk Sr. Eönigl. Hob. d. Herzogs Ad. t. Cambridge.
72* Formula contentionis s. confessionis , et alia theologica (de
decimis, de conversatione convigatorum , de voto et voti redemptione, de conversione infidclium, etc.)
In fine, Fol. 244 — 256: Diplomata Imperatorum.
Pergamenthandschr. d. XIU. Jahrh. 256 Bh 120.
[Vom im Bande findet sich eingeschrieben: Conradus Knobhe est possessory und darunter: Hutw librum apHmo juris HhUo possidei BibUoth. Mariana Halbersiadiensis 3i, die Januarü i737.]
73. Oebete in lateinischer Sprache.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 383 Bl. 120.
[Angebunden dem Druckwerke : Höre beaie Marie tirgitUs secun-^ dum usum reverendorum palrum ordinis divi Benedicti de ohservanüa per Germamam unionis Bursfeldesi. ParisUs, impress. per Desid. mähen etc. 1518. 12 o.
74. Oebete in lateinischer und niederdeutscher Sprache.
Ausgezeichnet schöne Handschr. d. XlV. Jahrh. auf Pergament und Papier, mit prachtvoll in Farben und Gold ausgeführten Initialen und Randverzierungen ; 148 Bl. 80 (ungebunden in e. Futterale).
iL
i I. 3. Praktische Theologie.
75> Gebete ld lateinischer und niederdentscher Sprache.
FergamenthandBGhr. d. XIV. Jahrb. 225 BL 4^ (mit reich in Farben and Qold aiugefQhrten Initialen and Bsndarabesken ; die Sclirift mit Bcbwarcer, rother und blaner Farbe).
76. Qflbete in latein. and nieders&che. Sprache. Handflchr. d. XV. Jahrh. lÜO BL 120.
77t Gebete in niedersächsischer Sprache.
Fergameothandachr. des XIV. Jahih. 96 Bl. 80.
78. Gebete in niederdentscher Sprache.
Handacbr. d. XVX Jabih, anf Pergameot and Papier j 325 BL 8«
79. Gebete in niederdeutscher Sprache.
Handschr. d. XV. Jahrh. 126 Bl. S».
[Ei Bibl. Qerardi Molani Abbatia Lnceensis.]
80. Qflbete in niederdentscher ^rache (mit 25 interetBanten farbigen Abbildnngen anf Qoldgmnd: das Leben Christi darstellend).
Pergamenthandschr. d- XV. Jahrh. 26 BL 8* (am Ende sdieineii einige Blätter m fehlen).
{Vorn im Bande igt eingeschrieben: Emtl Lüdeking . i820; toh der Hand des damaligen OberbibliotheliarB Pertz ist biningefOgt : a quo Reyiae Bibliolhecae obiaiiu etl d. 3. Apr. 1829.]
81. Landes beatoe Hariae Tirginis.
Pergamenthandschr. des XIII. Johrb. 137 Bl. 80. iDcipit: Ich hon der ler der reine$ler vrotoen.
Die godei äugen je mochten beachowen etc. ; der Schlass ist ganz Terwischt, doch erkennt man noch die R«iin- wOrter; vrowen nnd icoteen.
[Bl. U unten ist Ton einer Hand des XVL Jahrh. eingeschrieben : Über Domut tele Barbare tu Colonia, ordinit Carhu. de Imtdibma beate marie vir^ÜMt-]
82. Iiivre de DevotiDn} par ordre du roy. PluUpp, Boi de Franoe 1879.
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 189 BL Folio, in 2 Col. (mit 12 grossen in Farben and Gold ansgef&brten Hiniatnren).
"^
f
I. 3. Praktische Theologie. 15
[Die Handschr. enthält : Le$ comandemans delaloy— Les arügles de la foi chresHaine — Les VII pec/ues mortieus — Le traitie de verhts comeni lau apprerU a bien morir — Les VII peHcions qui soni contenues en la paire nostre — Comeni notre Sites etwoia le sainci esprit a ses aposiols ^ De la terhß de prudence — Des degriez dumiliüe — Dudon de pieHe ei de la veriu damiiie — Dudon de dence ei de la veriu de quiüe — Dudon de force et de la f>eriu de proece — Dudon de conselh ei de la veriu de misericorde — Dudon deniendemeni ei de la veriu de chasiee — Des dons de salu ei de la veriu dairenpance e de sobrieOe.]
83. 1. Orationes de Sanctis.
2. Höre de sancta crace.
3. Flores Fsahnomm sive Psalterimn abbreviatam.
4. Oratio orationum de total! passione domini nostri Jhesu cristL
5. Yigilie defunctomm.
6. Oraciones quae valent imicalqae ante communionem sacram pro reyerencia sacramenti et pro devodone spiritnali im- petranda.
Pergamenthandschr. d. XV. Jahrh. 186 Bl. 80.
Der Anfang der Handschr. ist defect; Bl. 2^ 8^ u. 18^ finden sich vortreffliche höchst fein mit schwarzer Farhe gemalte Ahhil- dangen :
Bl. 2^: d. heil. Martin zu Pferde, mit e. Bettler seinen Mantel theilcnd,
Bl. 8^: die drei Weisen ans d. Morgenlande, das Christkind an- betend, und
BL 18^: die Anferweckung des Lazams. Mehrere Blätter sind noch für andre Abbildnngen frei gelassen.
[Bl. 1» findet sich eingeschrieben: If. Jo. CaroL Koken 1758,]
84. Tractatns de spiritnalibus ascensionibus« Script« 1447 in finita.
Handschr. auf Pergament und Papier d. XV. Jahrh. 74 Bl. 80.
Auf die Innenseite des Banddeckels ist geschrieben : Liber mona- tterü Canonicorum Regularium in Sufia prope Hitdensem quem scripsii ftaier heriuldus eyke,
[Ex Bibl. Gerardi Molani Abbatis Luccensis.]
85. Spegel der mynsliken salicheit«
Handschr. d. XY. Jahrh. 68 Bl. 80.
I. 3. Praktische Theologie.
Incipit : Lveiffer tuperabii, {Üabobts fit dem, tn celo tedet ^ut.
DU bock u den ungelarleu luden (das folgende Wort ist unleser- lich : gemaket?) Und heyUI en speget der mgiutiken taUeheU etc.
Eiplicit: Dar bronge vnt de gnde god akntsamen In godes immmw Amen Amen Amen. — Damnter ist mit rother färbe von ders. Hand gescbrieben: Manus dommi Kripsit contra Regem Balttuar Matte lecket pharet etc. /htit laudemus Cfiristum in omnibta operibu» nostris. Amen.
[Bl. 67i> nnten ist von e. Hand des XV. Johrh. eingeschrieben:
Si quis ineenerit alberten Her logen reddere debet, und BL 68li: Qu*
ropil hunc Ubrum demo nA]
Liber cnjns nomen est de miaericordia Dei pro Salvatione mimdi. Vergl. No. 859, 25.
Navis salutis ad coelum et navis perdicionis. Vergi. No. 6i6,
85*- Bisce mori oder Sterbe- Kunst, d. i. ein sehr schönes und nüteliches Handbüchlein, darinnen etliche ausbündige Exem- pd hoher christlicher Personen eu finden etc. durch Bruno Quinos, Prediger in der Königl. Stadt Zittau. 1586. HandMhr. d. XVI. Jahrh. 313 Bl. 8«.
85^- Iiiber exordsmornm et benediotionnm.
Pergftmenthandsohr. d. XIV. Jahrh. 61 Bl. Folio. [Im J. 1T6I gekauft in der Clement' sehen Anction f&r 1 Thaler 8 Ggf.]
8B. B. Volcuini (Ciaterc. Prior lu Walkenried, später Abt in Sittigen- bach in Tbflringen, ca. 1170) Sermo bonns et fractaosna.
Handscbr. d. XVL Jahrh. 6 Bl. Folio. Incipit: State in viit vestria et considerate, quae tU vila aelema etc. EipliüEt: Ad quod no$ iatroducal Dominus notler Jesus Chrishu in die illa, quum aenerit judicare wco« et mortuos el lecubitn per ignem.
87. Psahnodia, h. e. eantica sacra selecta, quibus melodiis per totius anni curriculum in hac Collegiata Bardorutn ecdesüi nsitat. cavtari solent, conscripta ae in IV libros distincta et absoluta. Anno 1598.
Handschr. d. XVI. Jahrb. Fnlio.
[Ei Bibl. Eccl. collegiat. Bardowjcensig.]
r
1
I. 3. Praktische Theologie. 1 i
88« Lateinische Besponsorien und niedersächsische Choräle.
Sehr schadhafte Handschr. ans cL Ende d. XVI. Jahrh. Folio. [Ex Bihl. Eccles. coUegiat. Bardowicensis.]
89» Antiphonariam et Besponsorium Gregorianum. MS. circa a. 1026, in membrana.
Abschrift von Eccard's Hand, 3 Bogen. Folio.
90« BreTiariam c. calendario. Antiphon, c. not. mnsical.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 209 Bl. 8».
fDonutn Dni de Berger, ab Auiae ei Cancellariae cansiL 1807 J
91t Breylarinni«
Pergamenthandschr. des XII. und XV. Jahrh. 269 BL 80. Mit farbigen mit Gold ausgelegten Initialen, welche Miniaturen einschliessen.
[Ex Bihl. Gerardi Molani Abbatis Luccensis: Donum Dni Super- iniendeniis Burgtorfiensis Guskn>i Molani agnati mei. — BrefHoHum simiUs fere disposiüonis sicut aniiquum Ulud Sleswicense, quoad capi- tuloy collecias, hymnos et psalterium, muUa tarnen hie non sunt, quae in Sleswicensi tuni. Ita de hoc libro rogatus P. Casp. Sevenstern.]
92. Breviarinm.
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 208 Bl. 12 o. Mit yielen in Farben und Gold ausgeführten Initialen und vielen fein gemalten Randarabesken.
[Geschenk des Dr. Kannengiesser zu Bremen 1732.]
93« Breviarinm.
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 213 Bl. 12 Q, mit in Farben und Gold ausgeführt. Initialen.
94* Breviariuni c. calondario (niedersächsisch).
Pergamenthandschr. d. XV. Jahrh. 227 Bl. 120.
Fragmenta Breviarii Imp. Garoli M. — Yergl. No. 218, 2.
95. Eyangeliarinm cam lectionibüs (omeliis) et de sanctis.
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 170 Bl. Folio.
96. Oalendariüm et Fsalteriüm.
Pergamenthandschr. d. XTV. Jahrh. 283 Bl. 120, mit Miniaturen, Randarabesken und sehr vielen farbigen mit Gold ausgelegten Initialen.
2
"^
; 8 1-3. PiaktUcli? The<il<>KK'.
97. LecfionariiuD.
Fergameuthsndachr. d. XIV. Jahrh. 131 BL. 4". mit farbigen und mit Oold aoegeiegten Initialen, schön gemalt«n Bandarabesken und 6 prachtvollen Miniatoren.
[Im J. 1743 in Lünebnig gekauft für 10 Thaler.]
98. Leotionarinm.
Pergamenthandscbr. d. XIV. Jahrh. 175 Bl. 80, mit in Farben und Gold ausgeführten Initialen und Itanilanibesbcn und 11 fein ao'- gefilhrten Miniaturen.
[Im Jahre 1T88 in e. Auction zu Magdeburg gekauft für 1 Thlr. 19 GgT.]
99. Lectionarinm.
Pergament handsehr. des XIII. Jahrh. 161 BI. 12**, mit Initialen auf Goldgrund, mehreren z. Tb. flgurenreichen Randarabeeken um) 4 Miniaturen. — Anf den Bl. 55»— 55*, 125»'— 129», 158''— 161* linden sich Ton e. jfingem Hand deutsche Gebete hinzugefügt mit der Jahreszahl 1352.
[Ei Bibl, Gerardi Molani Abbatia Luecensis.]
100. 1. Bl. 1 — 15: De missa DomiDi, sive: Defloratio ciynsdara sapientiis super missam domini Bemigii Aatisiodorensis (floruit c. 880). lucipit: Celebralio mitse in commemoratione pamonit crisH peragilur
licut ipie precepit etc. Explicit: — nee habet mitlerium. Explicit
•2. Bl. 15 — 31: Oesta Salvatoris Jesa Christi.
In nomine domini. tncipiuni getia saieatori* domini nottri Jhtta crisH. que ineenit Iheodosiia tnagnus in ikerusalem in pretorio ponlü pylali in codicibus publicit.
Ini'ipit: Factum eil in anno nono decimo tgberii eetari* itnperatoris romanorum. et herodit filii herodis priacipii gaUtte. XIX prinei- palut ejus etc.
Explicit: tHrexi potestali noüre omnia que facta tunt de ikem i» praetorium meum. Explicitml gesla sahaloris. (\'ergl. No. 238, 1.)
3. Bl. 27: Quibus modis remittnntur peccata.
4. Bl. 27" — 28': De Totia.
.".. Bl. 28 — 29': De promiasis.
I. 3. Praktische Theologie. 19
6. Bl. 29 — 31«: De timore.
7. Bl. 33 — 48*: Summa de confessionibus audiendis.
Pergamettthandaohr. d. XIII. Jahrh. 48 Bl. 40.
101. Hissale.
Pergamenthandschr. d. XV. Jahrh. 241 Bl. gr. Folio. Verglichen mit dem 1511 gedruckten Missale Hildens, bricht es ab mit den Worten daselbst Bl. 342 : Et tremens judicem expeciat affuiurum,
[Im Jahre 1743 in Lüneburg gekauft ifur 10 Thaler.]
102« Circa officium misse aliquu brevia sunt notanda. Handschr. d. XV. Jahrh. 19 Bl. Folio. [Ex Bibl. Monast. S. Michael. Luneburo*.]
De officio missae. — Vergl. No. 184, 2.
De missa, Carmen elegiacum — Vergl. No. 210, 2.
103. Pastorale Oregorii F. P.
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 114 Bl. 4©.
Bl. 1» findet sich von einer neueren Hand eingeschrieben: Hunc Ubellum donavii Eghardus de Wenden prtzeposiius ecclesie Hildese- mensis Priorisse ac Sororiims beaie Marie Magdalene prope Hildesem. ob remedium^anime sue orenl pro eo. Anno etc. LXIXo. In die pasc. (Vergl. No. 114.)
104 — 110: vacant.
lll« Engel-Büchlein^ darinnen die Lehr von den guten und heil. Engeln erbaulich isu betrachten ausisgeführet.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 49 Bl. 40, MS. Meibom. No. 477.
112« Brand« Daetrins (vergl. No. ll): Schriftmässiger Bericht von Einsetzung und Eigenscliafft des Lehr- und Predigt -Amptes Neuen Testaments, nach dem unterschiedenen Beruff der erstmaligen Jünger und Apostel des Herrn Christi etc. — Zu christl. privat- in formation also aufgesetset 1670.
Autographon von 30 Bl. Folio. [Ex Bibl. MSS. Meibom. No. 435.]
o •
20 I- 3. Praktische Theologie.
113> Dl'111 DrmkwerVe: Josti Oesonü Tcurtee Katechismusfrage etc. Lütirh. 1(560, 8*, angebunden: Nofae im diesem Katechlsin. in latein.
Handschr. des XVII. Jahrh. 200 Bl. S» (mit dem Rückentittl : Eccardi caleekem).
114t Dis is seo forespraee, hu 8. Gregorins (Ais hoc gedite. tke man pastoralen nemnath — hacc est praefatio, osiendetis, quemadiiiodum S. Gregorius k«nc librum fecit quem Paslo-
ralr iimicttpat.
Von JCccard's Hand geschrieben. 2 Bl. 40. ßregorins: de cura pastorali. — VergL No. 38, 7.
115. 1. Das Druckwerk; Hier. HencelÜ (Superint. in Eisleben, t WSui Beruht und JBedenckeii, ob und wiefenic sich ein Pfar- herr anderer Pfc-'cinder nicht annehmen oder auch dti Ff'arlind von seinem ordentlichen Pfarherm sich eu eincf» andern nicht wenden solle etc. {mit handscbriftl. Bemerkungen des Abt Dsetrius).
2. Brand. Daetrins: Gommentar. de lege Dei et Evangelio. (AütoRf. Ton 75 Bl. 40.) [El Bibl. MSS. Meibom. No. 464 und 465.]
k
116. II Tiinotli. III, 1. 2. Ä sernion preached by W. Baken. D. Areh.-Deacon of Oxon.
Handsühr. d. XVin. Jahrb. 23 Seiten. 4«.
117. La Barre, Reflexions: 1) sur ces mots de Vecriiure: PI«- xiriira viendront cn mon nom etc.; 2) sur le tejcte: et H !f fiuro purmi rous de faux docteurs etc.
Ilaii.lschr. d. XMII. Jahrh. 16 Bl, Polio.
118. Hngh Bonlter: A sermon preacited before Ihe King ai ihe
Boi/iil Cliuppcl at St. James 13. May 1716. (26 Seiten. 4o.i
119 — 150. Brand. Daetrins: Mehr als 800 Predigten über die Kvangp.lieii des Kirchenjahra, Pasaions- und Fest -Predigten. AutoKraifha. 32 Convolnte in 4«. MSS. Meibom.
i. 3. Praktische Theologie. 21
151. ^nsdem: 110 Predigten über alle Episteln des Kircbenjahrs.
Autograph. 3 Convolute. 40. MS. Meibom. No. 565.
152« ^usdem: Predigten über die 4 ersten Cap. der Genesis.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 566.
153« ISjnBdem: Predigten über d. Brief Jacobi.
Antogr, 40, MS. Meibom. No. 544.
154. lijiisdem: 64 Predigten über d. Buch Josua, und 17 Pre- digten über d. Evangel. Estomihi.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 555 n. 556.
155t l^nsdem: 100 Katechismus -Predigten.
Autograph. 3 Convolnte. 40, MS. Meibom. No. 592.
156. Ejnsdem: 26 Predigten über Psalm 51.
Autogr. 40, MS. Meibom. No. 542.
157. 1^'iisdem: 10 Predigten über Psalm 91.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 585.
158. IJjiisdem: 23 Predigten über die Geschichte der Sündfluth.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 587.
159. Ejnsdem: Beichtreden.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 593.
i60f ^jusdem: 48 Buss- und Festtags-Predigten.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 589.
i61. Eljiisdem: Copulations«, Leichen- und andere Gelegenheits- predigten.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 579.
162« Eljiisdem: Introductions-, Ordinations - , Dimissions- u. a. Predigten.
Antogr. 40, MS. Meibom. No. 584.
163, Eduard Finch: A scmwn m Hebr, X, 35. 36. prearhed at the Kings Chappel on Stmday May 1715. (50 Seiten. 8«.)
J
k^
!2 I. 3. Praktische Theoluyie.
164. Thoiii. Dooch; Honest^ ttie Test c/" o good cotmcietice. A setiHoti preacked before his Majesty at St. James's Chaj>j>el 13. A'o(7. 1715. {39 Seiten. 40.)
165. Pr. HutohinßOn : Ephes. V, 17. A Semuni preaclietf ^8. Amj. 1715. taS Seiten. 4«.)
166. W. Eennett: The dcvüfulness of worläly wisdom, repres. w a Sermon preached before the King in tiie Bojfol Chappti of St. James 6. Nov. 1715. (16 Bl. gr. so.)
167. Beb. Schwan (1593 R«ctor im Kloater Biddaga hausen, IIJIS Pastor zu Utterndorf im Lande Hadeln): Goncioiies catecbet. latio. atl
totum ciLtechismum.
Aiito^pli. yttn 244 Bi. 40, MS. Meibom. No. 496.
168. G. Stanhope: The ProdigaVs retum, a Sermon prsached in chnpd at Hampioncourt 21. Od. 1716. (31 Seiten. 4».)
169. Ejnsdein, drei Predigten, 1714. (68 Seiten, 4».)
170. Betrachtung der christlichen Grund- und Glattbens -Lehre von d. wahren einigen Gotte, VafT, Sohne und heÜ. Geiste, was Mevon e. Th. ause dem Liechtc der Natur vtid nach dir vemiiiifft, ohne und nebetist der heil. Schrat, mehrenihclh aber allein aus£ Gottes Offenbarung und desseti heschrivh. Worte kotine und müsse erkannt, bewiesen und geglaubd werden, in einer Evangeliens-l'redigt am Festtage der heil Dreieimglieit angestellet und vorgetragen. 1670. {4'>, MS. Meiljoni. No. S97.)
171. Eine Predigt in italian. Sprache über Lue. VII: Ecce naüier quae erat in civitate peccatrix.
Hudschr. d. XVn. Jahrh. 14 Seiten. KL Folio.
172. Sechs Predigten in engllseb. Sprache, ohne Angabe des Ver- fassers, Otes und Jahres. (4o.)
173. Predigten -Sammlung (»ehr schadhaft).
Handschr. d. XVll. Jahrh. 201 Bl. Folio, MS. Mei1)om. No. 594.
■
r
I. 4. Historische Theologie. 23
174. Sermones.
Handschr. d. XV. Jahrh. 23 Bl. 4«.
175. Seb. Schwan: Dispositiones XI concionum in Joelem c. para- phrasi in Arnos, XXVI coucioues Theod. Schnepfii et com- ment. in Obadiam et Jonam, item Schwan: XXX conc. in Jonam et comment. in Micham.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 413 Bl. Folio, MS. Meibom. No. 496.
176. Seb. Schwan: Dispositiones concionnro in Lucam.
Autogr. 40, MS. Meibom. No. 497.
4. Historische Theologie.
176^ Oesta in conciliis Pisano et Constantiensi. — Begulae cancellariae diversorum pontificnm. — Statuta proyin- ciae Magdeburg.
Handschr. d. XV. Jahrh. 181 Bl. Folio.
1. Bl. 1 u. 2: /)e terminis observaiis in concilio Pisano.
2. Bl. 3—17: Akten dieses Concils, beginnend: Coram hac sancia et universali synodo hie praeseniialHer etc.
3. Bl. 18: Ariicuii contra Benedictum Antipapam Bl. 19: vacat.
4. Bl. 20: Statuten und Ordinationen des Papstes Alexander V, 1409, beginnend: Ad memoriam rei gestae die sabbati etc.
5. Bl. 21 — 23 : Dubia Domini Ruperti Romanorum Regis fnoia coram concilio Pisano pro defensione Angeli Corario G. XII olim nuncupato.
6. Bl. 24 u. 25: Ritus Sinodi Sancte Habitus in civitate Pisan.
7. Bl. 26 — 38»: Soluciones dubiorum domini Ruperti Ro. Regis dat. per dominum Petrum de Aucharatio.
8. Bl. 38 1>: 7i7ii^ dominorum Cardinalium. Bl. 39: vacat.
9. Bl. 40—44: Eine Urkunde Henrici Norwicensis episcopi vom Jahre 1382, durch welche er die Bullen des Papstes Urban VI gegen die Cardinäle Robert, Johann, Gerald und Peter publicirt, und eine Bulle desselben Papstes an die Universität Paris.
10. BL 45 — 50 : Professio summorum Pontißcum sumpta ex libro dieino de quo XVI etc., — enthält Auszüge aus päpstl. Decrotalion und Nachrichten, und Beschlüsse des Concils zu Pisa.
k
I. 4. HiBtorische Theologie.
11. Bl. S2 — 57; Eingaibe der Gesandten des Reicba, Frankreichs, England«, Böhmens, Polena und einzelner Provinzen Deutschlaudi^ beim allgem. Concile, beginnend: Pro pace et feiici rtintegra— cione etc. and zwei zn Pisa 1408 ansgesteUte Crkuadea.
12. Bl. 58^70: Prologui Slalulorwn pronincialhua Magdeburgern— tium, — i'ndiget: Datum Magdeb. in concUio jiroeinciali Antut Dom. 1336 in die conceptionis beute Jokannit baptiüe.
76 : ?ott comciUum generale Pitanum dectaroHo pro
|
Bl. 71-74 |
|
|
13. |
Bl. 75 u. 7 |
|
Alex. V. |
|
|
14. |
Bl. 77-80 |
; Drlinnde des ETzbischofs Günther von Hagdebnrg niiil der Biachäfe von Halberatadt, Hildesheim, Mersebni^ etc. da anno 1410, 16. Jan., worin sie BeBtimmiingen aafstelten, die fDr sie insgesammt bis zam bevorstehenden Concile zn Pisa Gültigkeit haben aollen. 15. Bl. 81 : Statuten, vom Erzbisch. Günther von Hagdeborg auf- gerichtet.
16. Bl. 83 — 85: Eine Abhandlung, mit der Unterschrift: Erpticit Iraclatui Sfagisiri Johatmit Valkenberg contra questorem Johtutni^ larum.
Bl. 86; vacat.
17. Bl. 87 ; Candimonei posite per venerabilem Magistrum caH-~ eellarium unitersiialit Parisien$ii.
18. Bl. 88: Proposila per dominum Cardinalem pisanum ex parle domim noitri jmpe vicesima tepOma Marcii.
19. Bl. 89-100: Acta in Concilio Conslani.
20. Bl. 101—106: Arlicuh pro parte Aageti Corario qvi te Gregor, papam Xll nominal Serenissimo Domino Sygismundo Bo. Regt trammissi.
21. Bl. 107—117; Weitere Acten des Constanzor Cundls. Bl. 118; vacat.
22. Bl. 119 — 123; Eine Verhandlung mit dem Constanzer Concile, den Fajist Benedict XIII und das Schisma betreffend: Capitvia tequentiarum serenisntnum dominum dominum Regem Roman, et domiiios legalos Concilii Cetulanlien. — ab una parte, el dommos ambasiatores — regum — obedienle domini Benedicti etc.
*23. Bl. 124 : Eine Urkunde das Schisma betreffend: Miteracione dmbta
Epiicopi preihyleri el dgaconi Cardinalii etc. 24. Bl. 125 — 128 : De conciliis generalibui el provisione advermu
L 4. Historische Theolugie. 25
25. Bl. 129 — 185 : CapittUa reformaiionis cum interpositione decreti domini nostri Mariini pape quinü lecla ei publicala anno domini i4i8 die 21 mensU Martii pantißcaius ejusdem domini nostri amw primo.
BL 136: vacat.
26. Bl. 137 — 157 : Regule Joannis pape XXII (für die Cancellaria). Es folgen die Begule der Päpste Gregor XI, Benedict XII, Cle- mens VI, Urban V, Gregor XI, Urban VI, Bonifacius IX, Inno- centins VII u. Alezander V.
BL 158: vacat.
27. BL 159 u. 160: Statuten und Ordinationen des Papstes Bo- nifaz IX.
28. Bl. 161—163: Regulae des Papstes Johann XXm. BL 164: vacat.
29. BL 165 — 181 : Regule canceliarie sanctissimi domini Mar- Hni etc. — Es folgen darauf andere Ordinationen desselben Papstes.
Vergl. Pertz, Archiv d. Gesellsch. für altere deutsche Geschichts- kxmde, VIII, p. 630 sq. (ungenau).
177. Ad Goncilinni Basiliense.
Abschriften des XVIII. Jahrh. von Urkunden d. a. 1434. 4 Vi Bogen. FoUo.
[1746 aus dem Büttner'schen Nachlasse.]
Concilinm Basiliense. — VergL No. 192, 3.
178. Conciliam Gonstantiense, ex MSto in Curia Constantiae
(in deutsch. Sprache).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bogen. Folio.
Concilinm Constanciense. — VergL No. 192, 6.
179. Aeta et Deoreta Goncilii Tribnriensis, ex BiUioth. Brixi- netisi et vetustissimo codice nuper depronUa ac fidelüer ex- scripta. — Hoc Concilinm a XXII Germanorum Episcopis ante annos DCXXX est Trihuriae prope Moguntiacum celebratum,
Handschr. d. XVIU. Jahrh. 7 Bogen. 40.
Gedruckt: Mainz, Pet. Schöffer, 1525.
k.
26 1- 4. Hietoriacbe Theolugie.
180. Joaoll. Hildebrandi (geb. 1^23 zu Wnlkenricd, t ah ObersaiKriiit. des Grabeobag. und Celle - Lüneburg. Füretentb. 16»1): Eiatoria ooDeUlonui.
Endij.'l in d. Geacb. der Concile des IV. Jahrh. Von Heinr. Moi- boiu juD. ^t HC h rieben und hie und da mit Zua&tien versehen. 39 Seiteu. 40. Im Jalire 1707 edirt von J. A. Schmidt. (MS. Meibom. No. 233.)
181. AJeiandri divina provid. Fapae VII Innovatio Constitutjonuin et Decretoruiu in favorem sententioe as^erenüs animam Beatae Mariae Virginia in sui creatione et in corpus infusione a. peccato originali praeservatam fuisse editonim. (Romae, ex typogr. Hev. Apostolicae 1661.)
Abschrift des XVK. Jahrb. 3 Bl. Folio, MS. Meibom. Ni>. 2-2(!.
182. Hehrere pgpatl. Decretale des XV. Jahrb.
(Bl. 1—52; Bl. 52>: Anno Domim MCCCCLXVIU ipio die Bottcie atceiifionis Domini fmt apud mo'Otteriam noilnau MoteubeceenM^ venerabilii paler frater Felrxu Branl, ord. Kti seputcri el cantalit Omnibus ia monaslerio lunc praeientibiu etc.) niit Urkunden dee Bisch. Albert von Minden. Heinr. von Münster, Papst Aleiander, Clemens. Innocenz etc. — Später ähnliche aus späterer Zeit, meist Indulgentien n. dergl. belrefftnd.
Vergl. P^rtz, Arch. d. G. f. ä. d. Gesch. VUI, p. 631.
183. Goncordia et modiflcatio Decretoram Conoilü BafliUensis,
facta per Cardiiialem S, Angeii Legatum inter sedem Apostoü- cain et nafioncm Älemannicam de consenau Friderici Koma— norum Regis. Anno 1448.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 7 Bogen. Folio.
184. 1. Praelectio de Decretaliam libris in genete. '2. Praelectio de officio Missae.
Handschr. d. XV. Jahrh. 25 Bl. Folio. [Kx Bibl. Monast. St. Michael. Lüneburg.] Summa Deoretalinm. — Vergl. No. 210, 4.
184*- Canoues et Decreta Sacrosancti Oecumenici et generaliij Con- oilü Tridentini sub Paulo HI, Juüo m, Pio IV Pontificibus Max. Index Dogmatum et Beformationis. Romae, apud Paul. Manutium, Aldi P. 1574, Folio.
Hit der eigenhändigen Vidimation des Secrctärs und iweiiT Notare des Concils.
r
I. 4. Historische Theologie. 27
Diario delV histaria del Concilio di Trento« Fatto dal Sea-etario deüa Hepubl, di Venetia. — Vergl. No. 1511, 4.
185« Bemarques sur la nauvelle bulle du pape faite contre les censures de Sorbonne. (Inter schedas Leibnitü.)
Handschr. d. XVn. Jahrh. 11 Bl. Folio.
186« Hegrinliartiis (Mönch zu Fulda, c. 870): Translatio 8. Ale- xandri.
Pergamenthandschr. d. XII. Jahrh. 16 Bl. 8^.
Incipit Bl. Ib: DE MIRACULIS SCI ALEXANDR! JSANCTAE FELI- CJTATIS FILIL Saxonum gens sicui tradit anHquiku ab anglis öriiannie incolis egressa etc.
Ezplicit Bl. 13 b: Tarnen summa iliorum ugnorum quae hie scripta mniy est parlier XX Villi, prestante domino nostro Jhesu Christo qui cum Patre et Spiritu sancto vhit et regnat Dens per omnia secuta teculoTum. Amen
Bl, 15 b u. 16»: DilecHssimo alque omni karitatis officio praecipue cofendo SundroUo preshitero. Meginhart vilissimus servorum Dei servuSy in Domino^Jkesu Christo perpetuam optat salutem etc. —
Codex unicus et authenticus; initio libri verba: MEGINHARTI SUM poBsessorem eundemque aactorem produnt.
Edidit: Scheid, Bibl. bist. Gotting. a. 1758. p. 1 sqq. — Pertz, Monum. Genn. II, p. 673 sqq.
Vergl. Wattenbach, Deutschland's Geschichtsquellen, p. 130; — Potthast, Wegweiser etc. Berlin, 1862, p. 591 ; — Waitz, Nachrichten von d, Gotting. Univers. 1857, p. 42 sqq.
[1735 von einem durchreisenden Dr. Huber aus d. Schweiz gekauft für 50 Thaler.]
Translatio 8ti Nicolai EpiscopL — Vergl. No. 753, BL 277 ••
Translatio Sti Oodehardi Episcopi et confessoris. — Vergl. No. 1234, 1.
Vita Beati Severini episcopi et confessoris. — Vergl. No. 1234, 2.
Vita Sti Werenfridi confessoris. — Vergl. No. 1234, 3.
28 I. 4. HistoriBclic Theologie.
Vita Sti Hainiilfl Diaconi et Coofessoris, ex Codice Bode- i censi descripta. — Vergl. No. 1456.
186°- De StO Almaohio (aive Telemachu inartjre Romae, f <- ^''*i
Fragmentnin.
PergamenthaudBchr. d. XI. Jabrh. 2 Bl. 4».
Dieses Fragment beginnt: el oratione. Ett lecretum tfaleriane quod Ii6i nolo dicere angelum dei habeo amalorem gut nimio teh \ ciiUodit corpu» meum, et non diebus. tecHo II. {AJudiem lümaetmi quaala lucra dominire redempiionis etc., und nchliesst: Populii aulen roganlibits, ul quis esset paler inierroyaret ait tonclta briclius. Av* eil hoc tneum.
Verpl. Acta Sanctor. BoU. I Jan. I, p. 81. — Potthast, Wpg- wt^ieer etc. p. 503.
De 8to Arnoldo, S. Oermano, S. Benedioto. — Vergl. , No. 753, Bl. 279"
De Stifl Petro et Panlo. — Vergl. No. 753, Bl. 275-^ '
Vita S. Bennonis, Uisnensis Ek;cl. Episc. et Confessoris, per i Hier. Emser. — Vergl. No. U87 und 1234, 4.
187. Excerpta ex legenda Bonifacii, GermaDiae patroni.
Handschr. d. XVUI. Jabrli. 1 Bogen. 40.
188. 1. Vita beati Franoisci conftossoiis.
Bl. !•: Incipit vila minor beati Francisci ctmfeisoris el primo de comentone ipsius mirabili. Capil. prim. (AJppamil gratia äri talvatorit nattri diebus nocissimi* etr. — Eiplic. Bl. II*; — loff konur et gloria tn secula leculontm Amen.
2. Vita S. Bernliardi AbbatiB GlareTalleiuis.
Bl. 13b; Incipit prologtu trilkelmi Abbnlia Sei tkeoderlei tn titmn
sancti Bemitardi abbalit claretialleutis.
Ineip. Bl. 14»: Scripturus tHam lervilui ad honorem c c. — Bl. 72»; ExpUrit liber quartus de vila lancii bemhardi abbatis clarecattemi*, Incipit Praefatio gaufridi tnonachi de Iransilu ^usdem. — 61. 80^: Bxplicil Iractalui gaufridi monachi de transitu bernardi abb. claret . Incipit Iraclalus venernbilii odoais morimvndi monasl. abbalit de irantitu tjvidem.
Eiplicit Bl. 84'': Lau* onmia regenli. Anten.
:). Vita S. Halatliie episcopi edita a scto Bernardo abhat''. (Bl. 85»-101».l
I. 4. Historische Theologie. 29
* 4. Vita S. Oertrndis virginis. (Bl. 101^—119».) 5. Vita 8. Earoli magni Tmperatoris.
Incip. Bl. 121 A; Sancius igitur amulpkus cum essei in juventule dux etc. —
Explic. Bl. 147»: — — cui decus honor et Imperium per inßnila secuta seculorum. Amen.
Handschr. d. XV. Jahrb. 145 Bl. Folio, mit eingemalten Initialen.
[Geschenk Sr. Königl. Hoheit des Herzogs Adolph von Cambridge.]
189. 1. Passio Sanctonim Eyliani et sociorom ejns. (Vita
S. Kyliani apostoli Franciae orientalis et episcopi Wirziburgensis et sociorum ejus vel passio, t 689).
Incip. Bl, 1» (mit Goldbuchstaben in Uncialschrift auf Purpurgrund, mit breiter goldener Umrahmung) : INCIPIT PASSIO SANCTORUM KYLIANI ET SOCIORUM EWS. FUIT VIR VITE VENERABILIS NOMINE KYLLEna quem scoiica tellus magno edidit generCy — (das Folgende dann Bl. 1^ mit Goldbuchstaben:) qui eciam a puerili aetate magnum habuii stiidium sacras discere Hiieras etc.
Explic. Bl. 11» (mit Goldbuchstaben in Uncialschrift): EXPLICIT PASSIO SANCTORUM MARTYRIS KYLIANI ET SOCIORUM EWS.
Vergl. Potthast, Wegweiser etc. p. 774. — Stalin, Wirtemberg, Gesch. I, p. 167. — Reuss, Monum. Kilianea, Herbipol. 1844.
2. Vita vel Passio sanctissimae virginis Hargaretae.
Incip. Bl. 11^ u. 12» (mit Goldbuchst, in Uncialschrift auf Purpur- grund, mit 2 Miniat. u. prachtvoll. Initial.) : IN CHRISTI NOMINE INCIPIT VITA VEL PASSIO SANCTISSIMAE VIRGINIS CHRISTI MARGARETAE. (P)OST RESURRECTIONEM DOMINI NOSTRI IHESU CHRISTI ET GLORIOSAE ASCENSIONIS EWS IN CE- LUM AD DOMINUM PATREM OMNIPOTENTEM. In UUus nomine mulli marlyres passi tuni et apostoli coronati sunt etc. —
ExpHc. Bl. 32b (mit Goldbuchst, in Uncialschrift): EXPLICIT VITA ET PASSIO SANCTISSIME VIRGINIS MARGARETAE.
3. Oratio Sti USIDORI (Bl 82»-35>^), Oratio Sti Gregorii Papas (Bl. 35» — 37a), Oratio ad Stam Mariam (Bl. 37» bis 37 b), et Oratio ad Apostolos (Bl. 37^ — 38»).
Pergamenthandschr. d. X. s. XI. Jahrh. 38 Bl. gr. 40, mit vielen prachtvollen in Farben und Gold ausgeführt. Miniaturen auf Purpur- grund.
[Ex libris H. Schaedtler. iSOSJ
1
80 1. 4. Hiatorische Theologie.
189*- FftBSionale (in niedersSchs. Sprache).
Handschr. d. XV. Jahrb. 455 Bl. 4«. Incip. : (L}Angt tgd hebbe ik geteeset tortechi <Bn $ere gebeden^ vmtne- vte deme laline jr» dudeich lo maken eyn bok dal men y» lalifif Met Aurea Ugenda dal bedadel in dadach de güldene tegenda (ffte dal pauional wenle der hiltigen passien kir ynne Uan etc. Eiplie. : El sie eil finis Deo gratias Per me Joktamem Neteler de Wiutark Hotelhergensii Dioecesis Anna Domini i^SO, feria quinUi ipso die Margarete virginit. In Monaslerio Sanettmoniatiuin Sedis regine ceti (Haricmttahl) prope Egelea HalvtrHadensit dioecesit [Ei Bibl. Honasterii Marien roden bU.]
190, 1. Hartyrologinm Dsaardi (Bi. i— lOS; BL i> findet sich von
Ai^s Abts MolanuH Hand bemerkt: ad hoc marh/rol. eommemiai'ittoi scripiil Joh. Motanus).
2. Commentarium super regulara scti Augustiiii episcopi. (Bl. 103 — 138.)
3. Neorologinm vel Henologiam Visbecense. (Bi. 139
bis 160.)
Am Schlnsa: Compkttu est tiher praeietu anno Domini 1S09y ipto die Crisogoni marlirii quem scripiil Agnes Kleneke moniaiis ri« Viibeke ad laudem dei ac sanelae Mariae cirgini* sancHgue Johanmi* baptitU patroni nostri Orelur igimr pro scripirice vi post haiur eilam perducatur ad etema gaudia.
PergamenthandschT. d. XV. u. XVI. Jahrh. 160 Bl Polio.
Vergl. Pertz, Archiv etc. VIR. p. 630.
[El Bibl. Gerardi HoUni Abbatis Lnccenais.]
19t. Jo. Jao. Frasoonis (Abt ta Afflighem in Brabant. im Anf. des XIL Jalirh.) Copiale, in quo Tariorum MoiiHaterionmi fit mentio ab umo 1130.
HsndBchT. d. XVI. Jahrb. U Bl. Folio, HS. Meibom. No. 20.
192. Jnng: Miacellanea ecclesiastica :
(Ein atarkes nngebund. Convolut in Folio.)
1. Abbatissinnen in Deutsch!, betr. — 2. Grtdteri Bist. roncilii Altheimensis restituta. — 3. Basüiense Concitium. — 4. Segardi et Sejfini. — 5. Cisterciensiuni Mimasteria m
I. 4. Historische Theologie. 31
Gertnatiia. — 6. Constanciense Cmidlium. — 7. Eopuvie^i- Hecht — 8. Flagellantium secta. — 9. Scheidii Dissert de lihertate ecclesiarum Gemianicarum. — 10, De tempore quo ordines Monachorum initium suniserunt, — 11, Sigilla Pa- palia et alia Italica. — 12, Pontificum et alionim prae- sentcdiones ad beneficia ecclesiastica et lites de iis, — 13. Primariae preces, — 14. Principes monachi facti. — 15. S. Trinitatis et redemUonis captivorum ordo. — 16. Vi- trici ecclesiae.
193t CoUectanea de Monachis, Papa, ejus jure, primatu, titulis, coronatione, adoratione, simonia, excommunicatione, confir- matione Imperatorum, donatione Constantini etc.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 70 Bl. Folio, MS. Meibom. No. 41.
194. Cistcrciensium monachorum arcanum colloquendi sine loquela
(cum figuris).
Abschriften d, XVm. Jahrh. 7 Bl. Folio und 1 Bl. 4© Text, und 4 Bl. Folio Bleistiftzeichnungen dazu.
Bl. 1 : Signa secundum Qrdinem Cislerciensem perquam unus- quisque Monachus valet signare alio sine loquela.
Bl. 3^: Hierauff folgen die Zeichen zu TeuiMck, die aflhie im dosier Locken seyni vormahls im Gebrauche gewesen und noch bey meiner Zeii, aise ich noch noviiius wahr also im J. i577 u. iüTS Bey seel. Hr. Johan Heiman's Zeiten desi Abts aber sobald der starbt isfs im abgang gehohmen
Bl. 7i>: Duodecim sunt abusiones Secularium.
Das Blatt in 40 ist betitelt: ABC Dario que conprende el arte de ensenarse ablar per Iq mano reducido a mucha brevedad para que con faciUdad se pueda tener en la memoria.
195t Clementis Font. Max. Privilegium Gisterciensium ordini datum.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 3 Bl. 40, MS. Meibom. No. 93.
195*- Libellus statutorum Cysterciensis ordinis illorum videlicet quae ad regulärem observantiam correctionem morum viteque dis- ciplinam pertinere noscuntur.
Handschr. d. XV. Jahrh. 167 Bl. 80.
[Vom ist eingeschrieben: Ex donatione tenerab. Dnae Abbatissae Prepositi iotiusque conpenius sanctimonialium sedis Marianae ante Egelen hie Über Bibliothecae Monast. Marienrodensis asscribitur, A. 1700.]
12 I. 4. Historische Theolope.
196. Cr)Tnpeiidi& della vita del venerab, Patre Fra Gioseffis da Copertino, Religioso Estatco dell'ordine de Minori Conven- tuali (li S. Francesco.
Handachr. d. XVII. Jahrh. 21 Bl. Folio.
197. Jesoitioa.
Eiu angeb. Convol. 4", enthält;
1. (üeherschrift von Leibnii'ena Hand;) Ex(erpta ex Atidradi ffr origine Ordinis Jesuitarum, advtfrstis Chemnitium. — (5 Bl. Folio.)
2. Putris Generalis Jesuilanfm oratio, kahita tu eongre- galiotie de Propaganda (in ital. Sprache). Handschrift des XVII. Jahrh. 10 Bl. Folio.
■ 3. De studiis Jesuitanaii abstruaiorilnts, impress. 1610. — (14 Bl. 40.) 4. Regulae Societatis Jesu. — (339 Seiten. 8».)
198. Von den Kalands-Brfidem und dergleiohen geistL Cle-
sellscbaften.
HandBchr. d. XVI. Jahrh. 60 Bl. 8«, Incip. : Circa modum chendi qutyruttdam denolomm homÜMum gut
simut in $ui$ ttotmbut vel conduelii kospiciit eommorantur etc. Ei[jtic : — — dnat esse timul quam tmum et infinHa atia possnU
allegari. Quod tttperßuum repulo in hac maleria plurium aUegari
cum ril critbts m luo faeto per te et suii leclatorilms outoritavit
nf supra deduclum e$l,
199. Statuta des hohen Dentschen Bitterordena, nnd General- Capit. SchlnsB des Jahres 1700.
Hiindschr. d. XVIU. Jahrh. 117 beschrieb. Bl. 4«, mit 2 color. Abbild, e. OrdensritterB und e. Ordens |)riestera, e. gross. Tafel mit color. Ordenskreoien and 11 color. Wappen.
[Geschenk Sr. Kön. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
199^ 1. Extract aus d. DeDtaoh-Bitterl. Ordensbnoh.
2. Extract am d. Provincial-Capitol-Schlusse.
3. Ordens -Statnta.
Handschr. d, XVII. Jahrh. 87 Bl. ♦«.
/
I. 4. Historische Theologie. 33
200. Petrus Comestor (s. Manducator, c. 1170): Historia scho- lastica.
Handschr. d. XV. Jabrh. 21)4 Bl. Folio.
Am Schluss: Rolandus dalem preshüer plebanus ecclesie snncH Magni in Brunstpick fecit conscrihi presenlem hisloriam ei scripta est per Conradum Holems Anno Dom. MCCCCLVL
[1761 in der ClemeDt'schen Auction gekauft für U/a Thaler.]
201. Instituta Congregationis Oratorii S. Mariae in Vallicella de ürbe ab Philippo Nerio fandata.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 48 Bl. 40.
Commentarium super regulam S. Augustini. — Vergl. No. 190, 2.
202. Joach. Hildebrand : De Scriptoribus historiae ecclesiasticae universae.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 27 Bl. 40.
i\)6. De Scriptoribus rerum ecclesiasticarum per omnia secula a Christo nato.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 23 Bl. Folio.
204. Quaestiones miscellaneae ex historia sacra et profana petitae (defect).
Handschr. d. XVIIl. Jahrh. 18 Bl. 40.
205. AmalricuS Angerii de Biterris (Prior Monasterü S. Mariae de
Aspirano, c. 1362): Yitae Pontifloum BomanoraiiL
Handschr. d. XV. Jahrh. 81 Bl. Folio.
Incipit : Beatissimo patri in christo et suo ticario glorioso ac domino nostro praecipuo domino urbano amalricus augerU de biterris.
Vergl. Pertz, Archiv, 1, p. 467; VIII, p. 634.
[Über Peiri ScrivetHi.]
206. 1. Series Pontificum Bomanonmi , e Laertii Cherubini (t 1626) Bullario magno, cum continuatione.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 5 BL Polio.
3
I. 4. Historische Theologie.
2. Frodoardl (». Flodo&rdi, CanoDici Rememis, t 966] FrA£r-
mentnin de Bomanis PontiflcibnB (in Hexametern).
Handschr. d. XVII. Jfthrh. 37 Bl. Folio.
riedruckt bei Ifabillon Act. 111, 2, p. 569-1108; Hurstori, Script. I rer. Ital. tll, 2, p. 68 sqq. 1
Veigl. Perti, Archiv I, p. 467; Vlll, p. 634; Potthast, Wegweiaer. p. 313; Bühr, Qeecfa. d. rdm. Litt im Karoling. ZeiUlter, p. 127. 1
3. Bicobaldi Ferrariensis (f 1313) Historia Pontiflonm , Bomanornm.
Absclirift d. XVII. Jahrfa. 38 Bl. Folio, mit Conectttren von Leibniz'ens Hand.
Incipil ysloria Episcoporitm urbit Romae tueceuorvm Petri Apo- sloli Virarii Chritli Anno XLV.
Gedruckt bei Eccard, Corp. hist. med. aevi, I, p. 1189 — 1221; Moratori, Script, rer. Ital. IX, p. 147 iqq.
Vorgl. Pertz, Archiv, 1, p. 467; VlII, p. 634; Potthast, Weg- weiser, p, 513.
4. Belatione de Oardinali Fapabili et altri in lato di sede vacante 1637. (Inter schedaa Leibnitii.)
HandschT. d. XVll. Jahrh. 16 Bl. Folio. |
5. Mittbeilnngen zur Geschichte des Papstes Alexander TI
de 1492 etc. Hnndschr. d. XVII. Jahrb. 34 Bl. Folio.
6. Ex Joan. Brocardi (a. Borchardi, Deeani Builicae Vaticanae' et Magiatri ceiemoniaram Papae Alei. VI, | 1506) et aUomm Diariornm Tom. VI: Alezandri VI Fapse priorem Ponti- flcatus partem complectens, 1592 — 1598, p. 33, 40, 46, 83, 267.
Vi>rgl. Leibnil, Specim. hiat. arcanae s. aoecdota de vita Alex. VI. Hannov. 1696, 4''' ; Eccard, Corp. hiat. II, p. 2017 aqq.
6"- Ks Faridis Crassi (MagUtri ceremoniaram Papae Leonis X, t läi3) et alionim Diarionim Tom. XI: Leonia X Fapae iategram Fontificatofi tempos cotnplecteDs, 1513 — 1A22, p. 1, 14, 29, 30, 46, 51, 56, 64, 83, 130, 180, 227, 309. Bandacbr. d. XVIII. Jahrh. 16 BL Folio.
'f
L 4. Historische Theologie. 35
7. Conclave fatto per la Sede vacante di Papa Benedetto XI nel qnale fti creato in Pontifice il Cardinale Beltrando
Gottone da Bordeo ditto demente V. 1
I
Handschr. d. XVII. Jahrh. 6.B1. Polio. j
8. a. Bolation de la creation des XXTII Cardinanx par
Innocent XI, 2. Sept. 1680. —
b. Breve Innocentii Papae XII ad Archiepiscopum Mech- liniensem aliosque Belgii Episcopos.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 21/2 Bogen. Folio.
9. Diane di alcune Cose piu uobili occorse nel Pontificato di Papa Paele IT.
Handschr. d. XVIL Jahrh. 76 Bl. Folio.
10. ConclaTe ürbani Tl.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 18 Bl. Folio.
207. HiBtoria delle temporal! pretensioni de Romani Pontüici. Baccolta da Auttori approvati per Tlllustr. Marc« Antonie Marcelle Senatore Yenetiano del'anno mille et seicento. ^i
^
Handschr. d. XVIL Jahrh. 85 Bl. Folio.
207^ Leibniz: Jehanna Papissa, sive flores sparsi in tumulam
Papissae (in Concept und Reinschrift).
Gedruckt bei Scheid, Bibl. histor. Gotting. No. VI, A. 1758.
Von den bebisten die cjsu Rome sin gewest ire jare vnde ire tage. — Vergl. No. 674, 2.
Catalegos snmmernm Pentiflcnm secundum ordinem alpha- beti. Vergl. No. 673, 4.
üeber die Päpste des XI. Jahrh. — Vergl. No. 859, 19.
Pentiflcnm Bemanemm secnli XVII histeria snccincta. —
Vergl. No. 688, 6.
208* De snmmis Pentificibns Bemanis Prophetiae existentes sub qnadraginta Imaginibüs sapientis Arabi vivente Sigismnndo Imperatore.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bogen. Folio. Vergl. Pertz, Archiv, VIII, p. 634.
sc I. 4. Uisturiavh« Theolug^iu.
fj09. Bullae Papales.
Abschriften des SVII. Jabrh. von Bnllen der Päpate InDoccni in, Clemens T, Johann XXII, Clemens TI, Innoceni VI, Bonifaz IX, Martin V, Siitus V, Innocenz X u. XU. — (32 Bl. Folio; 2 Ori^nal-
Hiill,'Ti anf Pergament.)
11746 aus i. Bftttner'echen Nachlaese.]
;^I0. 1. Gopiae et formnlae priTilegiorum Fapaliam et Im> perialinm.
t'ergamenthanJitolir. d. XIII. Jahrli. 8 Bl. 4 0. '.i. De misBa, carmeu elegiacum.
Psrganienthnndschr. d. XTIT. Jahrh. 3 Bl. 4". :i. Kiimma qnatuor Hbrorum Sententiamm.
r'ergamcnthandschr. d. XIV. Jahrh. 1 Bl. 4o, 4. Summa Decretalinm.
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 5 Bl. 4".
211. AdviTsus usurpatam Romani Pontificis Jurisdictionen! Harsilü Fatavini (f 1328) de re Imperatoria et Pontificia über, qui DefenBOr Facis inscribitur, trihus pailibus, quas ipse dictionis iil'peliat. scctus, ad invictiäsimum et constantissimum Imp. Caes. Ludovicnm Bavaricum, a tribua BomaDis Pootilicibus indi}{ua perpessum circa ann. Dom. 1324 conscriptus.
Handsehr. vom Jahre 1675. Folio.
tiwiruckt: Frankfurt a. M. 1612. 8». (Vergl. S. Engel, catal. Hbr. rariss. p. 07.)
212. 1. Drsrriltioiie dcUr ilit/mlä ecclesiusiic/te, che si dmino dal
l'ontifict:, c siio vaJore, cioe ofßt'd di Dataria, e quanto fni-'itaiio, Pravisioiie de Nuntii, che da stiu Sta st man- ilimo (I l'rhicipi, e Sfipevdn dt' tuiti li salariati <M I'idiiJizo Apostoliro,
2. hiflrusiimi di tm' cittadhio Modawse sopra il discorso pergli etiierffniH di Miidetto, d. ä Motis. Ärcinesconodi N.
3. Lctterc varie.
Handscht. d. XVll. Jabrh. 245 Bl. Folio.
ff
I. 4. Historische Theologie. 37
iio. 1. Discorso sopra quei Gardinali Papabili che passauo LV AnnL
2. Belatione Modema del Sfato et essere in che si trova al presente la Gitta di Boma^ fatta da N. N, Ambasciatare Venetiano,
Handschr. d. XVII. Jahrh. 146 Bl. 4o.
214. 1. Gardinalinm Papabilinm Judicium (in itai. Sprache). 2. Conclaye di Papa Oregorio XY. (defect).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 129 Bl. l^l. Folio.
215. Ordine della Corte del Farlamento contiuente le propositiani contenute nclla dichiaratione della facoltä di Teoloyia di Parigi toccante l'antoritä del Papa^ Saranno registrata nella CanceUaria della detta Corte, et mandati alli Baliaggi et TJniversitä della Giurisdittione delli 30 Maggio 1663.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bl. Folio.
21 6. Lettere divef*se di Mons. Aguchia (Jo. Bapt. Agucchius s. Agoc-
chus, Secretär hei dem Papste Gregor XV nnd den Cardinäleh Aldo- brandiui und Ludovisio, t 1632) scritte in nome di Papa Gre- g^orio XV et del Sig. Cardin, Ludov^isio ä diver^i Noncii, Principi supremi et altri Sig.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 63 Bl. 8».
217. 1. Job. Andreae (Prof. zu Bologna, t 1348) Surama de eccle- siastico iDterdicto.
2. Gherardi Monachi in rivo S. Mariae s. iu Schermbeke defensorium juris.
3. Bulle, welche das Speculum saxonicum verdammt.
4. Eugenii Papae Absetzung, de anno 1439.
5. Bulla anepigrapha.
6. Bulla Martini super festo corporis Christi.
Handschr. d. XV. Jahrh. 29 Bl. Folio. [Ex Bibl. Monast. St. Michael. Lüneburg.]
t8 !■ 4. Historisclie Theologie.
218> 1. Opus CsTOli H. contra Synodum in Graecia pro adorandis imaginibns; item Fanlini Aquilfgensis Episcopi (f 802) adversus Felicem Urgelitannm et Eliphandnm Toletanam episcopos libellua, ex recensione Leibnitü.
3. Fragments Breviarii Iraper. Caroli M. ex Codice HSto vetustissimo Helmstadiensi (worana Conring das Capitolare de vilÜB abdmcVen liese).
6. Sehr onleserlicbe Abschriften Leibniz'ens znr Geschichte Earl's d. Grossen.
4. Gbronioon miscellaDeom, 700—860.
60 Bl. Folio, meistcne von LeibDii geBchrieben. Vergl. Pert», Archiv, I, p. 468.
219. Der Prediger zu Hamburg, Lübeck und Lüneburg S;aodaI- Sc'liluss über Abhaltung der neuen Ketzer. 1633. (5 Bl. Folio.)
220. Ejfract aus lAcetU. Herrn. Hamelmaiui's (1525 zd Oan&btäck geb., t 1595) Büchlein, so der Teufel selbs genannt wird und Ainio 1568 ett Ursel durch Nie. Henricum gedruchet worden.
H&ndschr. d. XVII. Jahrb. 16 Bl. 4«.
221. Historia Jaflobitamm sea Coptomm, in Aegypto, Lybia, Nubia, Aethiopia tota et parte Cypri Insulae habitantdani, opera Josephi Abudacni seu Barbati, nati Memphis Ae^pti
Mftropol.
HandKhr. d. XVII. Jahrh. 24 Bl. 4".
222. Et'cit de l'accident arrivä au Prince Jones Haronite, k ses fii'res et ä sa famille comformemeut Sl 1a lettre du Patriarche d'Aatioche de la nation des Maronites envoyö ä la congre- ^'iition de la propi^tion de la foy.
Handachr. d. XVII. Jahrb. 4 Bl. 4».
223. Testimonia de Beati Hartialis Apostatu ex Synodis sive Concilüs deprompta.
Handscbr. d. XVUI. Jahrb. 24 BL Polio.
Dabei eine französ. Ansprache an die im J. 1705 za Paris \er^ammelte Geistlichkeit, den heil. Martial netreffend. —
/
I. 4. Historische Theologie. 39
Angeheftet ist noch die Druckschrift: Hymnus in festo sanc- üssimi Martialis.
223^- Gmberi Gollectanea quaedam de Manichaeis (1/2 Bogen).
224. 1. Jo. Ad. Scherzen (f 1683) Collegium antisynchretisticum,
inchoatum 27. Jun. 1666, public. 1671.
2. ThonL Ittigii (f 1710) Praelectiones in Matthaeum £yan- gelistam.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 251 Bl. 40.
225. Controversiae dilucidatae circa nonnuUa fidei dogmata erronea Sooiniana cum suis responsionibus. Hafniae 1661.
Handschr. d- XVII. Jahrh. 87 Bl. Folio.
inm Seetae Historia. — Vergl. No. 1167, BL 95 sq.
226. Acta Taboritarum Chronicon Christiaiionim.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 252 Bl. 40.
Incipit: (QjUum igitur primiHva et orierUalis ecciesia ab origine sua tMSiar UUus Regine^ qfte a dexiris Regis in vesiUu deaurato circum^ diUa varieiaie abstiiisse perhibeiur prerogativa religionis floruii ei tue lucis primithos radios ad partes occidentales iransmisii etc.
Explicit: Nihilominus sicui nuper a magisiro Rokgcq(?) esi oblaius ut ediciis supradictis in sano sensu teneamus. Ille sanus sensus dum fuerit nobis vere ex sacra scriplura et doctoribus in eadem se vere fundantibus ostensus contradicere non intendimus deo duce,
BL 248 — 252: Christianissimi Begis Boemorum Oeorgii
impia excommunicatio Pape Pauli II.
Vergl. Pertz, Archiv, I, p. 464; XI, p. 409.
227. Epistola Martini Bnceri ad Joannem Baderum. 1544. (4o.)
228. Herrn, von der Hardt (Professor n. Bibliothekar zu Helmstadt,
t 28. Febr. 1746): Historia literaria Beformationis. 1727.
16 Bände in Folio, mit vielen Zeichnangen nnd Holzschnitten.
Znm Theil gedruckt bei Ch. G. F. Walch, Monum. med. aevi ex Biblioth. Regia flanoverana etc. 1757—1764, 8 Bande, 80.
40 1. 4. Historische Theologie.
Vergl. lii/ei diese Haudschr. deo Aufs&t« des damal. Biblioth-- Schreibers, sp&tt^rn Putor'K zu Hainholz: Bnsch in d. Uannov. Auz. 1753, p. 133 sqq.
[Im J. 1726 BC<iuirirt vom Ueh. Sccret. Schauer.]
229. De Erastni Boterodami obitu. 153G. Gleichzeitige HandHclir. 1 Bogen. Folio.
230> Doctoris Martini Lntheri TestameDtniin. Anno 1542. HandBchr. d. XVU Jahrli. 2 Bl. 4i.
231. üratiuncula valedictöria de Hartino Lnthero a Gliristopli. Neandro Lipsiae habita.
Handachr. d. XVII. Jahrb. 25 Bl. 4«.
232. Supplementa Äutographonim Lntlieri et coetaneorain ali Anno 1517 usque ad ana. 1M6, quae reformationis aetatem et histonam egregie Ulustrant, prioribus tribus tomis nou
^ coinprebeDsa.
Handschr. d. XVIll. Jahrh. 6 Bl. 80. t
233. Vita Phil. Helanolithoms et reliqnonun Beformatomm.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 271 Bl. Folio; und eine Abschr. dw XVU. Jahrb. 21.3 Bl. Folio.
234. 1. Phil. Helanolitlioiiis epistola graeca ad Joasaphnm
patriaroliam Constantinopolit. et brevis hiatoria latiuo sermone de Joasapfao, ejus nuncio Demetrio et success. .Toasaphi Handäcbr. Brand. Daetrii. 2 Bl. Folio. •2. Petri Tnckermaimi (Geneislsa perint. zu WolfeiibQttel n. Abt ' von Riddagehauscn, t 1^51) Schreibeu an H. Widebnrg [iiv-
[icralsu).. zu Wolfenb.), welcher verschiedene Stellen der beil. Schrift verändert. 1638. Äntographon von 2 Bl. Folio.
:t. Br. Daetrii, A. H. Bucbholtz et Nie. Firnekranm epist. ;id Jao. Stolterfoth de hujns libro de visionibus. (2 Bl. Polio.) (Ex Bibl. MKS. Meibom. No. 452-454.1 .
U
I. 4. Historische Theologie. 41
235. Seoulum XVI alias seculum Reformationis a Beformatore Luiheri.
Handschr. d. XVn. Jahrh. 25 Bl. Folio.
235*- Vereekhnüs, was Nicolans Crellius den 9. Oct. 1601 kurtz zuvor ehe er für das peinliche Halsgericht geführet wordeti, verordnet, das sein hinterlassenes Weib ansz seiner Ver- lassenschafft eahlenn soll,
Gleichzeit. Handschr. V2 Bog. 40, eigenhändig unterschrieben von Tob. Rudolff und Nicol. Blumius.
236. Josephns: De hello Judaico, collatus cum MSto Codice (forte in Bibl. Lipsiensi).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 8 Bl. Folio.
237. Bl. 1': Hir heggnt dat fundament van unses heren levefide.
Bl. 24^: Hyr begynnet xyynufius insettynge,
Bl. 40*: Hir hegynet de twelf rade der hilgen ewangelieti.
Bl. 51^: Hir begynnet vertcyn reden worbi sik eyn mensche sulven bekenen sai vnn sik vorsmaefi vnde vorotmodighen.
BL 57^: Hir begynnen sonige exempel de ser stichtych synt vnde den menschen treckende to lide samheit vtin stär- kende in der leve goddes van sante annen.
Bl. 119^: Dyt is vorgadert ut den boke pelgrym vnn teodera dat ser stichtich vnn merclik is>
Bl. 147': Hir begynt ene devote offenynge des niandaghes — dinsdaghes — midwekens — donredages — vridages — saterdaghes — sondages.
Bl. 167**: Hir begynt eyn sermon van den hilgen geiste van vomygyngen des hcrten.
Am Schlnss: Gltescreven ini jar unses heren M CCCCL.XXXIL eyn ave tnaria van leten,
Handschr. d. XV. Jahrh. 180 Bl. 80.
[DU bock hart den susleren tho Mariendael bynnen Eldaghessen.]
[Geschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
1
42 I. 4. ffistorische Theologie.
2uO« 1. Gesta SAlvatoris (von neuerer Hand ist hinsugefftgt : 4B demo scripta),
Pergamenthandschr. d. XI. Jahrh. 8 Bl. gr. 80.
Incipit Bl. 1^: In nomine sancte ei intUvidue inniiatis, gesia Salvatorii domini nostri Jhesu crisii. liiiera scripta, A demo ebrackycis gue invenit iheodosms imperaior in praeUftrio poniii pilati in codicibus pubUcis. — Pactum est in anno XVtHi imperii tiberii cesans imperatoris romanorum, ei herodis r^^is galilee. consolatu ruß ruveUionis etc.
Explicit Bl. 8^: Ego karinus ei leutius fraires germani ampUsßs sumus permisi enarrare cetera misteria* (Yergl. No. 100, 2.)
2. Yita et passio Domini nostri Jesu Christi (in 530
reimten latein. Versen).
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 6 Bl. gr. 80.
Incipit : Desere Jam anima iecttdum soporis
Languor tepor vanitas excfudantur foris,
Explicit: Sed nee ultra filio valei mors nocere
Pia nobis igitur mater miserere. Amen.
3. De duobtis monachis cysterciens, ordinis quorum alt^r alteri post mortem suam apparuit et simüitudvnem celestis gaudii revelavit,
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 1 Bl. gr. 80.
4. Yita S. Lncae Evangelistae.
Pergamenthandschr. des XIII. s. XIV. Jahrh. 6 Bl. gr. 80 (mit 2 Abschr. d. XVIII. Jahrh.).
Incip. Bl. 1^: Incipit prologus in vitam S, Luce EvangeÜste: Qustns divinis atque sacris f>o!uminibus sludiose leciitando perquirerem etc. £od. fol. : Explicit praefatio. (I)gitur gloriosissimMS aposiokss e/ evangelisla Ihesu Christi, Lucas etc.
Explic. Bl. 6^: quem predicamt, confluerent^ qui cum patre ei
spiritu sancio vivit et regnat Dens per omnia secuta seculorum^^ Amen. Explicit f>ita beati Luce Evangeliste,
238^* 1. G. L. Scheidii: Notae in vitam Beati Lucae Evangelistae
(ad No. 238, 4). Autograph. 7 Bogen u. 8 Bl. Folio.
2. 8. Lucas Evangelista^ dissertatione historica descriptus, juvante triuno et inclyto philosophorum ordine consentiente.
/
I. 4. Historisckd Theologie. 43
emditomm proponetur ventilationi a preside Jo. Abr. Koehlero, respondente G. C. Tanbnero. 1692. (Impress. Lipsiae, 1692.)
239» Passio Ghristi (in niedersächs. Sprache). Handschr. d. XYI. Jahrh. 315 Bl. 120.
Bl. 1*: Ascendam in palmam, Cant. Ick ml upstighen in den pcdnibom etc. Aldus steyt getreue in canticis. De pdlmbom is nedden etc.
BL 10': Passio domini. 0 ald' soteste here Jesu Christe als du na den testen aventfnal geghan werst buten der stat Jerusalem aver dat ryvereken cedron etc.
Bl- 268^: Hir beggnt sunte nuirgareten passieti.
BL 287^: Van suntefi marieti magdalenen beJcergnghe,
BL 305': De sancta mechtdde et fratre ejus Alexandra qui fuit monachus cisterciensis.
BL 309': Prophecia reperta verme in libro antiquissinw. (SchluBs defect.)
239^ Passio domini nostri lesn Ghristi.
Handschr. d. XV. Jahrh. 21 Bl. Folio.
Incipit: Ui ergo ea que sahaior noster passut est clarius contem" plenmr etc.
Explicit: Quod nobis concedai idem ihesus ehrishu crucißxus qui est coeiernus patri una cum spiriiu sancio in secuta seculorum amen. (Darunter ist noch von derselben Hand geschrieben, aber vom Bu- bricator durchgestrichen: Explicit passio domini nostri ihesu christi per me fratrem johatmem bewtin ordmis minorum de custodia prussie etc. scripta.)
Angebunden dem Druckwerke : Passionis Christi unum ex quattuor evangetistis textum. s, a. Bl. 24^: Joannes Knoblouchus imprimebat Argent. 26 Bl. Folio mit 26 vortrefflichen, die ganzen Seiten ein- nehmenden, Holzschnitten mit dem Monogramm: Y G (Gemberlein? oder Ursus Graff?).
240. Beati Isidori jun. Hispalensis Archiepiscopi (f 686) ad Flo- rentinam sororem suam de nativitate Domini, passione et resnrrectione, regno atque judicio (in latein. u. altdeutsch. Sprache),
Handschr. d. XVÜ. Jahrh. 14 Bl. FoUe.
44 I. 4. Historische Theologie.
[Cap. i. deest in MSto c, parle aap* 2, quod supplevi ex Jacoh<ß du Breul, omnhim hidori operum cotleciore, Parisiis anno iüO^ edilo.J
241. C. S. Schnrtzfieischii (Prof. za Wittenberg, f als Sachs. Weimar.
Kath u. Oberbibliothekar 1708) Historia ecclesiastica usque a<l sec. VII incl.
Ein Collegienheft. 96 Bl. 40, geschrieben von Joh. G. Eckhari Duing. Hannov. 7, Aug. i778—i9, Jul, 1779,
242t Abschriften verschiedener die Beformationsgesch. betr.
Briefe :
1. Ein Brief Helanohthon's an Haubold von Einsiedel,
5. Febr. 1522 (Carlstadt's Tumult betr.).
2. Ein Brief Carlstadt's an Haubold von Einsiedol, 4. Febr. 1522.
3. Ein Ausschreiben des Markgrafen Joachim von Branden- burg wider Luther's deutsche Bibel, 1524.
4. Antwort des Ohurf. Johannes auf Luther's Schreiben an denselben, 23. März 1524.
5. Brief Spalatin's an Churf. Johannes, von der Beformation in Wittemberg, 1525.
6. Antwort des Churf. Johannes auf Luther's Schreiben, 31. Oct. 1525.
7. Jo. Bugenhagen ad Lutherum de statu Hamburgensi, 1528.
8. Der Bath zu Hamburg an Luther, 1528.
9. Epistola Lutheri ad Jo. Langum, 14. Jul. 1545.
243. Excerptum ex libro antiquissimo qui adscribitur Abrahamo Patriarche.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 1 Bogen. Folio.
244. Abschrifft des runden Bi-ieffes den Gott selber geschrieben Undt durch d, Engel MicJmel zu Yesz auff die Erde gesandt, welchesz mit güldenen Bnchstaben geschrieben.
Handschr. d. XVIIl. Jahrh. 4 Bl. 40.
k..
I. 4. Historische Theologie. 45
245. Hinomari (Episc. Remensis t B82) Epistolae.
Versch. Handschr. d. XVI. Jahrh. 307 Bl. 40.
Diese Briefe bis Seite 119 finden sich gedruckt bei Eccard, Corp. bist. med. aevi, II, p. 375.
Vergl. Potthast, Wegweiser etc. p. 293. 246« Ivonis (s. Yvonis, ab anno 1092 Camotensis in Gallia episcopus,
t 1117) Epistolae (c. 190).
Pergamenthandschr. d. XII. Jahrh. 85 Bi. 40.
Incip. : Urbanus episcopus servus servorum dei, cUleciis in chrislo filiis rlero ac populo camolensi sa/ulem et aposioUcam henediclionem. Nos quidem tum pro beafae Marias semper virginis devolione ac revereniia etc.
Explic. c. epist. : Paschali. s. p, domino ei pairi suo J. h, c. e. m. sie summo regi militure. ut. etc.
Vergl. Pertz, Archiv, VIII, p. 632; Potthast, Wegweiser etc., p. 284 n. p. 406.
[1732 vom Bector Bünemann in Minden gekauft für 12 Thaler.]
247. Eyangeliam Nioodemi (dieser Titel von neuerer Hand über- geschrieben).
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 32 Bl. 40, mit eingemalten mit Gold ausgelegten Initialen.
Incip. : Incipit Über de passione domini. Factum est anno nonagesimo imperii tyberii cesaris herodis filii herodis regis galylee,
Explic. Bl. 21»: — credens m Jhesum cristum tyberius cesar. et sanus a plaga siringii defunctus est in Strato suo in pace. — Incipit Sermo de passione domini: Passio cristi fuit ex passione amara etc.
BL 25^: Incipitmt qticrimonie scte marie virgmis: Quis dabit capiH meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum etc. —
Explic. Bl. 32»: -* — ntn derelinquas me et aUa verba dolore digna cum lacrimis loquens, tristitia continebatur.
[Ex Bibl. MSS. Meibom. No. 54.]
248. Jaoobi Thomasii (Prof. zu Leipzig, t 1684) Dissertatio post- huma de yariis 8. Epiphanii operum editionibos, et quibus- dam S. bnjus patris scriptis edita ex MSto studio et opera Eginardi a Gollibus.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 40 Bl. 4«.
4''
46 I- 5. Uiacelluiea theologicK.
249. Ejosdem: Prae&tio in editionem LipaieoBem A. 1682 operam Epiphanü, in qua disseritur partim de variis operutn Epi- phanii editdonibus, partim de peculiaribua ejus quibnsdam scripÜB quae sunt Panarium, Ancoratus, Anacephalaeosis et Phyaiologns.
Hudscbr. d. XVII. Jahrb. 28 Bl. 40.
250. DissertaÜo de ubi Veterum Fatrum scripta admittenda nbi relinquenda sint.
Haudschr. d. XTIII. JahTb. 6 Bl. Folio.
5. MisceUanea tieologica.
251. Brand. Daetrins: Miscellanea theologica.
HandschT. d. XTll. Jahrb. 354 Seiten. Folio.
1. p. 1 : Traciatus thed. Com. Martini (Prof. m Helnutädt. t 1621).
2. p. 131: Calixti discursus pro auctoritate S. Scripturae. S. p. 133: Ejusdem programma de studiis theolofficis &in-
gulorum seculorum.
4. p. 159: Ejusdem de visibili ecdesiastiea mtmarchia contra I'ontiftcios.
5. p. Id9: I^usdem de origine anxmae ratimdlis.
6. p. 209: Ejusdem de voto.
7. p. 217: Com. Mmrtini de astrologia ex guadatn ^us epistola.
8. p. 221: Calixti explicatio 1 u. 2 cap. Epist. Jacobi.
9. p. 231 : Ejusdem oratio thqI vi)a(la$.
10. p. 249; De libris, gut in saeris eitantur et hodie non
pxtnnt. U. p. 263: Calixti expositio oraculi Danielis de LXX septi-
manis.
12, p. 279: CoUoquium inier Calixtum et Jesuitam quendant.
13. p. 329: Nihusii (1629 Abt im Klorter in Uefeld, Weih-Biscbof m Erfurt, t 1657) Elpislola, per Cedixtum.
s
I. 5. Miscellanea theologica. 47
14. p. 348: Respofisum der theol, FacuUät 3U Helmstädt betr. d. Hexenproccss gegen Älheit Fredeken. (Vergl. No. 278.)
15. p. 352: Epistola Calixti ad Casp. Scliachtium, [Ex Bibl. MSS. Meibom. No. 50.]
251^ Miscellanea theologica.
1. Bl. 1—16 (defect): De discipUna Manasferii. 2- BL 17 — 29: Soliloquium beati Bemardi.
3. Bl. 29 — 42: Epistola JB. Bemardi de caritate Bei.
4. Bl. 42 — 118: Speculum monim B. Bemardi.
5. Bl. 119 — 125: In hoc libello conti^ientur lectioties ad susceptionem hospitum pertinentes. Continetur etiam in hoc libello ordo sttsceptionis cardinalium vel epi^coporum tndelicet quid sit cantandunty qui versus dicendi, que collecta dicenda, que lectiones in capittulo legende coram Sftsceptis.
6. Bl. 126 — 237: Kleinere Auszüge aus Bernardus, Gerson XL A., und versch. Orationes u. Tractatuli zur Erbauung.
Verschiedene Handscbr. d. XY. Jahrb. 237 Bl. 80.
[Anf der innem Seite des vordem Banddeckels findet sich von 6. Hand des XY. Jahrb. geschrieben : Hvnc libeUwn ad manum suam gwisi iotnutn coftscripsit fraler Henricus de Bemiherty Abbas hujus montnterü Marienrode ad gloriam Christi et profecium frairum suorum in armario ponendum. Amen.]
252. SalOm« Olassii (t 1656 als Gotb. Generalsnperint.) Excerptorum
libellns.
Antographon von 340 Bl. 80.
[Donum P. L. Boehmeri ad Gerardnm Molanum Abbatem Lnc- censem.]
• Jung: Nonntdla in promtu habenda, theologici et moradis argumenta; sermone AngUco, GaJlico^ Oermanico et Latino.
Ein starkes Convolut loser Blatter, 4*.
254, H» MflslHimii jun. CoUectanea theologica.
Antogr. von 31 Bl. 40, MS. Meibom. No. 223.
to. II' 1' in» Roinanam.
255> Hieb. Ps6lli (grlecb. Theülug »noXvYQOftkDTOs' c. 1080) Quiie- stiones theologicae et philosophicae, interprete Elia (G)iu- gero AugustaDO, illustris Gymnasü Portensis rectore. 1630.
Handschr. d. XVII. Jahth. 46 Bl. Folio.
[Unten anf d. Rand des Titelbl. ist von Leibnii'ens Hand ^e- achrieben: pleaiui est hoc exemplar quam quod est mier MSla Gutlftr- bglana, fiml in verbis: •lOenenum occutlutn habere-- i/uatst. 200.]
256> 49 DistinotioneB theologicae. 1
Handschr. d. XV. Jalirh. 55 Bl. Folio. !
{Ei Bibl. Monaxt. Üt. Michael. Lüneburg'.]
257. HiBcellanea tbeologioa (defect). 1
Handsrhr. d. XVII. Jahrb. 39 Bl. 4«. I
n. JURISPRUDENZ.
t Jns Bomanimi.
258. Boman. Jnrispradentiae ejusque consaltornm a oato Servatore ad saeculum usque XVH consignatio , cum primis istiiu originibna ac hornm vitis, adeo ut ab Octarii inde aetate illDstriores et celebratiores ICti Tel nomine tenus saltim cog- noscantur.
HandBCbr. d. XVU. Jahrh. 9 Bi. 4«.
259. Digeatorinm.
Handjichr. d. XVU. Jahrb. 382 Bl. Folio.
260. ÄnnotiitioneB jnridicae (et hiatoricae) praec. del. Pandert FlorentiQ. aetern. jnria Romanl decus et colnmen.
Handachr. d. XT1U. Jahrh. 5 Bogen. Folio.
261. Prolegomena in noi^amXa si?e Epitomen Pandeotarnm.
Handüchr. d. XVU. Jahrb. 286 Bl. Folio.
-MI
II. 2. Juris recentioris specimina. 49
262. 1. Minores paberes absque curatorum consensu quos habent non possunt obligari. — 2. Polycarpi Wirthii (Prof. za Leipzig, t 1654) cunabula juris sive de principüs juris libellus singu- laris. — 3. Num liceat propulsare injuriam. — 4. De tntela. — 5. Defensio. — 6. Creditor. -- 7. Exbaeredatio. — . 8. Haeres. — 9. De Advocato. — 10. De justitia et jure. — 11. Consuetudo. — 12. De nuptiis seu matrimonio. — 13. De pactis. — 14. De transactionibus. — 15. Syndicus. — 16. Re- stitutio in integrum. — 17. Metus. — 18. Dolus. — 19. De minoribus. — 20. De receptis qui arbitrium receperunt ut sententiam dicant sive de compromissis. — 21. Nautae, cau- pones, stabularii ut recepta restituant — 22. De judiciis et ubi quisque agere vel conyeniri debeat etc.
Handschr. d. XVU. Jahrb. 200 Bl. 40.
263« Scheidii Collectanea de jurisprudentia symbolica.
Ein Convolut loser Zettelchen, 40.
264. Variae disputationes jnridioae.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 437 Bl. Folio.
Bl. 1 findet sich von Leibniz*en8 Hand geschrieben : Auior harum variarum dispuiaiionum eU Hiohael Teutems J. U, D, et tandem Ordinarius Wiiiebergensi^y ut coüigo ex locis, quos inserta chartuta signavi. — Gottfr. Guil. Leibni^ius Lipsiensis a. D. 1666 Lipmae,
2. Juris recentioris specimina.
265t Soheidii Gedanken über das in des D. Chaldenii biblischen Untersuchungen gefällte Urtheil von des Uofraths Schmauss nettem Systemate des Rechts der Natur.
Handschr. d. XVIU. Jahrh. 15 Bl. Folio.
266« Annotationes ad Wolfg. Adam. Lanterbaohii (Prof. zn Tü- bingen, t 1678) ICti celeberrimi Compendium juris : dictatae a DaT. Stavinski J. U. L. et Acad. Kegiomontanae Prof. (t 1722) 1698. 24. Nov.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 404 Seiten. 40.
^
K
50 II. 2. Juris recentiorii apecimina.
267. G. P. V. Härtens (Prof. m Qöttingan, f 21. Febr. 1821). Vor- lesungen Aber Seerecht, Wechaelrecht und Handelsrecht.
3 Convolnte in Mappen, 40.
268. Soheidt: Von der Zollfreiheit der Qeaaadten.
HandBchr. d. XVIII. Jahrh. 4 Bo^en. Polio.
269. H. Ueibomii Collectanea juris pnhlici.
Handachr. d. XVII. Jsbrh. 45 Bl. 40, MS. Meibom. No. IM.
270. Scheidt: Jura corporis Evangeliconun betr.
Ungebund. Convol. von 32 Bl. Folio.
271. Consilium juridkum in e. Weolisel>8aohe.
Haiidschr. d. XVII. Jahrb. 1 Bogen. 40.
272. Hermaiuii dfl Fulda (ordinis EremiUram) Repertorium juris.
Handachr. d. XV. Jahrh. 53 Bl. Folio. [Ei Bibl. Monaat. St. Michael. Lüneburg.]
273. Vocabularins juris.
Handscht. d. XV. Jahrb. 37 Bl. Folio. Incipit : Qaia in libro lacrorwu canonum in legibmi imperiaUbus
ptenimqu« rettat diflicultas focabiäonm et«. Exi'licit c. nomine : Zenodochivm.
[Ei Bibl. Monast. St. Michael. Lüneburg.]
274. De ProcesBD, c. Indice.
HanJ.ifhr. d. X\'II. Jahrh. 949 Seiten. Folio.
27;i. Von (Im Practicken vndt dem Process der Gerichte. Handadir. d. XVIL Jahrh. 401 Bl, 40.
27B. Gonr. Bnntingk: Vota aliquot seutentiarum defioitivaruin t'ollet'ta a me Spirae Anno 1669 et 1670. Handscht. d. XVU. Jahrb. 190 Bl. Folio.
277. Jao. Cnjadi (Prof. m Bourges, t 1590) Praelectiones juridicae.
Handsehr. d. XVIL Jabrb. 446 Bl. Folio. [Ex lihrit Jokatuiit Pemmacci Saxonit}
1'
F
IL 3. Jus canonicnm. 51
278« Responsum der theolog. Pacultät zu Helmstädt wegen einer Hexe, 1647.
Gleichxeit. Handschr. 5 Bl. 40. (Vergl. No. 251, 14.)
279. 1. Bl. 1—24: Decadion Magistri Johannis Glenckok (s. Joh.
Magirus »Doctor gloriosus«, Lehrer zu Prag, t 1352) contra XXI
errores Speculi Saxonnm.
(Gedruckt bei Scheidt, Bibl. bist. Ootting. No. HI, p. 63 sqq.)
2. Bl. 24*— 25^: Bulle des Papstes Gregor XI über diesen Gegenstand.
3. Bl. 26: Contra concubinas Clericorum.
Handschr. d. XV. Jahrb. 26 Bl. kl. Folio. VergL Pertz, Archiv, VIII, p. 630.
Bulle, welche das Speoul. Saxon» Terdammt. — Vergl. No. 217, 3.
280« 1. BL 1—163: Specnlum SaxoniCUm (in nledersachs. Sprache, Tom Jahre 1467).
2. Bl. 163—178: Ein Register der von den Aebten zum Kloster St. Michaelis zu HUdesheim 1379, 1383, 1474 u. 1487 zu Lehen verliehenen Güter.
3. BL 179 — 181: Remedia pro equis.
Handschr. d. XV. Jahrb. 181 Bl. Folio.
[Geschenk Sr. KönigL Hoheit des Herzogs Adolph von Cambridge.]
281» Hahnii (Prof. Helmstad. deinde Bibliothecarii Hannover.) Obser-
vationes ad Sanu Strykii (t als Prof. zu Halle 1710) examen juris feudalis, de anno 1710. — (4o.)
[1729 in der Habn'schen Anction gekauft für 12 Ggr.]
3. Jus canonicum.
282. Oorpns juris oanonioi«
Handschr. d. XIV. Jahrb. auf Pergament n. Papier, 380 Bl. Folio. [Ex Bibl. Monast. St. Michael. Lüneburg.]
4'
1
i
283i Consilia up dem Blauien Convent, scu coMSÜta contra e^us saecularisationem in manus privatas: 1) Doctorum in'wm Lj/pteetifittm; 3) Doctoris Fidni Somemi. — Sequitur coh- silium in causa virffinei eonventas instaurandi. Handaclir. d. XVI. Jfthrh. U Bl. FoUo.
284. Quf M*i pere ne peut espouser la veufue de son fUs. Dautant que cela rst defendu par le Droict Divin, U Droict Canon et le Droiet Romain ancien et nouveau. Et qtte les Papes n'en peuvent dimner dispense.
Handschr. d. XVII. Jahrlu 11 Seiten. Folio.
284^ Verlangtes Gutachten an Herzog Bndolph Angnst zn Br&nnschw.- Lüneb., Ehescheidnng betr. Beantwortung der 4 Fragen:
/. Wie iU das »u vm-tlehen, dau d. Apostel l Cor. VII, iO w. // spricht; „Den Ehrlkhen aber gebiete, nichi ich, sondern der Berr^ dats das Weib sich nicht scheide von dem Mmme. So sie sich aber scheidet, dast sie lAsit Ehe bleibe, oder sich mit d. Mtaute versöhne?"
2. Am was Ursachen hat d. Apostel dies Gebot im Namem dem Herrn gegeben?
3. Kann nun aber die hohe Obrigkeit nirht noch di^ensiren aiu fürsll. Autorität wider d. Getelt Christi?
*. Wann aber Leute schon haben ein adtäterimun em^juffitam contrahiret ttnd eontummirel, kann denn nicht ein chrisll. Landesfersl durrh seine färsli. Autorität die maculam daeon nehmen, und da mock mit der /iirttl. dispensation hetffen, oder mmss die eigemlhätUck wider Gottes u Christi Wort gemachte Hochteil fOr tmU und nichtig erkläret u. ausgesprochen teerden?
Handschr. d. XVII. Jahrh. 8 Bl. Folio.
III, MEDICIN.
285. Andr. Oseialpini (Aretini, t isos) Daemonnm investigatio peripaletica. Acc. ^ia medici aignmenü.
Haudschr. d. XVII. Jahrh. 4-13 Bl.
IIL Medicin. 53
286* Aeretlidier Bericht Über Symptofn und Behandlung einer FraUy welche durch Würmer zu Tode geplagt, und andere FäBe von Wurmkrankheiten.
Handschr. von J. G. Eckard and A. C. Gakenholts, Celle, 1701; 6 Bogen. 40.
287» Job. Bokelii (s. Boeckel, t als Stadtphysicas tu Hamburg 1605)
Tractatua de Pbiltris, typis impress. Hamburg. 1599; acc. Mart Debrio, Disquisit. magic. IIb. III. p. 1. quaest. 3. (Mit
Tielen Marginalien von J. H. Meibom*s Hand.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 48 Bl. 40. MS. Meibom. No. 601.
288» Henr. Brnoaei (t i&98) praelectiones de primis, secundis et tertiis medicamentorum facultatibas in alma Bbodopolitana. 1592.
HandBchr. d. XYI. Jahrh. 100 Bl. 4«. MS. Meibom. No. 601^.
289. Leibnia: Medicinische Abhandlungen.
Abschrift mit vielen Correctnren von Leibnii'ens Hand, mehrere Bogen sind ganz von Leibn. geschr.
Ein ungebond. Convol. von 845 Bl. Folio.
290t Maniere de se servir des pastilles et leurs vertus; maniere de se servir de l'oftguent divin et ses vertus. (Von Leibniz^ens Hand ist dabei bemerkt: enooyS de Paris pour S, A. de Schwarz- baurg^Armtadly voyez clef du Cabinei des Princes i7t2, Nov, p. 374,)
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 8 Bogen. 4«.
291t De medicamentis praeparandis (in ital. Sprache).
Handschr. d. XVÜ. Jahrh. 88 Bl. Folio.
292. H« Meibom. jmL Von den Apotheker -Taxen.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 8 Bl. Folio u. 10 Bl. 40, MS. Meibom. No. 605.
Beiliegend gedruckt: Leipziger Apoth.-Ordnang n. Taxa, 1685. 4®.
293. H« Heibomii GoUectanea ad dissertationes : 1) de peste ejus- que symptomatis; — J^) de variclis, morbillis; — 3) de febribus mälignis, epidefnicis; — 4) dissert. qua docetur
i4 - Ul. Medicin.
pestiletitis veiieni delet. vim in gangraenattone partium exter- Tuxrum intemaritmque et ipsius sanguinis eonsistere.
Handachr. d. XVII. Jahrh. 30 Bl. 40. HS. Heibom. No. 537.
294> Ercctio magistratus sanitatis cum iustitutis ei rei conseataneis per Mediolani Ducem Franc. Sfortiam Vice-Comitem, 1534. Handechr. H. Meibom's jnn. 60 Bl. 40. MS. Meibom. No. fi38.
295. H. Heibomii Libellus medicamentornm in primo accessa dandonim etc.
Hwidschr. d. XVII. Jahrh. 222 Seiten. 120. MS. Meibom. No. 612.
296. H. Heibom. jnn. Miscellanea medica.
Ein nngeb. ConvoL in 40. HS. Heibom. No. 483.
297. i^OBdem: Tractatus de peste. Äcc. J. H. MeibomU et H. Meibomii lilü copiosissima eicerpta et annotationes de peste.
Ein ungebnnd. ConvuL in 40. MS. Heibom. No. 535.
298. J. H. Meibom: De balneis, cap. 1 et II.
AAih.gr. von 4 Bl. 40. MS. Meibom. No. 480.
299. Eljnsdem : Constitutio raedicinae et medici , pars digesta, minor pars indigesta.
Autogr. von 36 Bl. 40. M8. Meibom. No. 474.
300. EjuBdsm: Dispntatio de phreuitide. Helmstad. 1621. c. ipsius
eopiosissimia notis,
Aütogr. von 15 Bl. 40. MS. Meibom. No. 602.
300^- Jo. Mellinfferi (HildeaienBis) Sequentia in theatro anatomlco ([. e. Lugdimi Bat sunt spectanda. 1624. Handachr. A. XVU. Jahrb. 66 Bl. 8o.
301. J, Nie Ottonis, Med. Doet., mortis npentinae causae ifa cxpositae, ut casuum plerorumque omnium genera ac species mm sint modo receiisitac, sed etiam Judicium de iis fieri far.iUna qtieat. — Per occasionem ita ferentem plusctUa rlispiffantur, non tatitum Medicis et Phihsopkicia, verum ef
M
III. Medicin. 55
Theologis et Jusdicentibus vitaeque amatUibus scitu jucunda et utilia. [Misit auctor kunc librum cum epistola ad IL Meibomium, ui tum censeaiy sed mis3o libro attctor moriuus, ut H, Meibomii qnsi. auiogr, adscripsiij
Handscbr. d. ZVU. Jahrb. 168 Seiten. 80. MS. Meibom. No. 599.
302. 1. Qaaestiones medicae. (382 Seiten. 40.) Beiliegend von Leibniz'ens Hand geschrieben: Antworten u. Bemerkungen zu jenen Quaestionen. (7 Seiten. 40.)
2. Annotata quaedam in praxin medicam regii ex ore viri clariss. Dom. Craanen excerpta. (822 Seiten. 40.)
Handscbr. d. XVII. Jahrb. 856 Bl. 40.
303. Becepte (in ital. Sprache).
Handscbr. d. XVII. Jahrb. 73 Bl. 8©.
Iiiber medicamentornm , praeparat. et usum docens. — Vergl. No. 339, 2.
o04« Mich« Wolf (Onoldo-Francus, Pharmacopaeus aulicus lUustr. Saxon.
infer. Princ, f 1628): Collectanea medica, 1610 et 1611.
Handscbr. d. XVU. Jahrb. in 4 Bänden, FoUo, von 887, 666, 721 Q. 688 Seiten,
(Dem Bande II ist vorgebunden die Druckschrift: Joh. Grunius
(Gjmnasii Jutrebocensis Bector), Liber de anima Domini Phil. Melanthonis, Vitebergae 1580.)
305. De tinctnrid quibusdam, pillulis, pulveribus et balsamis.
Handscbr. d. XVII. Jahrb. 18 Seiten. 80.
Ohirurgica, c. figuris. — Vergl. No. 339, 2. Bemedia pro eqnis. — Vergl. No. 280, 3.
56 IV. 1. Allgemeine Fhiloaotihie.
IV. PHILOSOPHIE. 1. ÄUgememe PMlosopMe.
306. L'esprit des Philosopkes avetens et modernes, ou rapprorhe- metis des pensees les plus profondes de Piaton, Seneque, Plulargue, Saluste, avec Montaigne, Deseartes, Corneille, Addisson, La Fontaine, Bacon, Pope et Young. (Tome Premier.) — Ces rapprorheniens o^tt ete fuils l'aniwe tr?7.
Handachr. d. XVIII. Jahrh. 285 Bl. Folio.
307. Philoäophia Sooto-Aristotelioa, Logicam, Fhysicam et Meta- pbysicam continens.
Handschr. d. XVII. Jsbrh. 437 BL 40.
308. Ben. GarteBÜ: Regula de iaqnivenda verltate.
Aütographon von 34 Bl. 4».
[Diese Huidschiift des Carteeiaa mit den l>eideii andern No. 381 und 382 ward nach unsem Biblioth.-Acteu von Leibniz gekauft Sept. 16T0 vom D. Schflller in Amsterdam. Ei findet sich darüber in den Acten folgende eigenhändige Bemerkung von Leibnii: Ein MSttmt malhemalievra Carlesii, «in ander fratnös MSlttm tie Mr. Dt* Carle», c'esi «fi dialogue, oü il prilend, de rendre $a pkilotophte fort inlelli- gihle, - ein laleim. KSItan de Mr. Des Carte», dessen Titel: metkodit» ivquiremlae eerilalis, - diese MSta »nd noch nichl gedruckt, ttmäerm gaia rar vudt sind von des Auloris eigener Hand abgeschriebem. — Deux volumes m grand folio des idits et ordonnaneet, runuittiem pur te feu Mariehai Faberl, — alle diese Bücher tinä betaklet mit SO 7haler.[
309. Bened. de Spinosa: Benati Deu Cartes Principiornm pMl»- sopliiae 1'. I et II, more geometrico demonstratae. Access, ejns- dem cogitata metaph;sica etc. Impress. Amstelod. 1G63, mit vielen handscbriftl. Bemerbingen von Leibniz'ens Hand. — 4*>.
310. Jao. Thomftsii (Prof. Lips. 1 1684); Exercitatio de Stoica Hnndi e\iistione, cui accessenmt argamentä varii, sed imprimie ad historiam Stoicae Philosophiae facientes dissertationes XXI.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 1C4 Bl. 4«.
5M i
311. Di Tito Lnoretio (Caro), della natura delle cose.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 189 BL kl. Folio.
312. Herrn. Gonrüigii (Prof. zu Helmstadt, t 1681): De universae emditioDis propagatione et omnis eruditioDis scriptoribus com- mentarius chronologicus. — Methodns de studio theologico et philosophico recte institucndo. — Collegium epistolicum Christ Schraderi (t 1704). — Collegium ethicum super tabulas Balth. Cellarii (t 1671).
HandBchr. d. XVII. Jahrh. 130 Bl. 40.
313* Philosophia sive indagatrii arcanorum naturae scientia ad mentem Doctoris Seraphici elucidata.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 181 Bl. 40.
[Bl. 1^ findet sich die Bemerkung von Leibniz*en8 Hand: Haec ex ValeriatU M. senientüs ab e^jus discipuh consignaia mihi cnncessii Dion, Werlens. Capucinus, in alio volumine (vergl. No. 322) est ipsius Meiaphysica ei Phyncüy ui apparet ex pag ultima illius voluminis,]
314. Dissertatio, qua probatur: 1) mulieres non esse homines; 2) fiires non esse suspendendos ; 3) de foeneratione non ferenda in Rebuspublicis bene constitutis.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 12 Bl. 40.
315. Halmii Observationes ad Fr. Wilh. Bierlingii (Prof. zu Bin- t«ln, t 1728) lineamenta methodi studiorum, Rinteln 1711.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 4^, durchschossen mit dem Druckwerk Bierling*8.
316. Brevis ad Logicam introductio. — Tractatus de scientia. — In nniTersam Aristotelis Logicam quaestiones. — In octo libros Aristotelis de physico auditu quaestiones.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 342 BL 40.
317. 1. BL 1 — 80: Lncae Frnterii (Brugensis, t 1566) Veri-
similium seu conjectaneorum libri tres.
2. Bl. 90 — 148: ^nsdem Carmina.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 148 Bl. 40.
>8 IV. 2. Naturgeschichte, Phyaik u. Chemie.
318i La religion naturelle.
Hondschr. d. XVUl. Johrh. Cl Bl. i".
319. Quelques lettres, touchant fesperance et le des':spoir. (Lettri.-» de Madame de la Banme et de ür. Boardelot.)
Handachr. d. XVII. Jahrh. 10 Bl. 4«.
320. (P. Briot): L'immortalite de l'ame, demonsUee auiutit qu'd est possible par les cognaissances naturelles et par la himiere de la raison. Tradutt de l'Anglais de Mr. H. More.
HaadschT. d. XVU. Jahrb. 755 Seiten. Folii>.
321. Batramili (Möncli zu Corvej im IX. Jahrh.): Libcr de aiiimu.
Handachr. d. XVII. Jahrh. 95 Bl. Polio.
322. Metaphysica et Fhysica, ex doctrina Valeriani Hagni.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 170 Bl. 4^. (Vergl. Nu. 3ia.l
323. Metaphysica et Philosophica.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 194 Bl. 4«.
2. Naturgeschiclite, Physik u. Chemie.
324. H. Arentsoh: I) Commentariua in physicam. (i2a bi, 40.] — 2) Philoaophia naturalis. {99 Bl. 40.)
Scriptit Joh. Cnavff (599. HS. Meibom. No. 598.
325: vacat.
326. Les poissons (dcroTisBes et orabes) dee Isles MolnqneB, d'Aiiiboine etc.
HandBchr. d. XVUl. Jahrh. 108 Bl. Folio obl, mit 434 i-olorirten Abbildungen.
Bl. 1» Bndet sich von d. Hand L. Benard'a eingPBL-lirieben : l.et poiisons des Isles Moliiquei d'Amboine. — II ny eii a pat im sput äant ce Inre i/ve je n'aye eu et demini may-mime tfiipres nafure excepti qu'il eil impossUtle d'egalei- la beauU des couleurt des dits poisson» quand on les prend en vie. — J'ay irataiUi fhi grand nomhre ^ann^et ä former « Jtecueil, ayanl rtüde d<m%e am 11 Amboine,
l9. 2. Naturgeschichte, Physik u. Chemie. 5 9
Mons compier differetUs voyages que fy ay faii devani et aprks. D*ewDiron AOO poi$sons que fay dessinei Mr. Valentin gut itait Mi- nisire ä Ämboine nCen a aporti un assei grand nombre lorsqu*U revenait de faire la visiie des Eglises de ia Province. Le Sr. Valentin esi presenlement Ministre ä Dort, et il a rendu temoignage quHl n*y a point ici un seul paisson qu'il n*aie vu en vie pfusieurs fois et que mes dessins origineaux ci-incfus sont träs-fideles quoy que dessine» avec des traits grossiers et des coufeurs faihles par rappart ä la beaute naturelle des dits poissans (Cest la declaration du Pelnlre Samuel Palours dont fay traduit le parolle.) -—
Le Sausignf agent du Roy de la Grande Bretagne ä Amsterdam declare en parolte d'honneur que les poissons dessinez dans le present Uvre depuis le No. i jusque au No. 389 inclus ont iti confrontez par moy, en presence de gens dignes de foy, par deeant plusieurs Sani Capilaines qu'aulres Officiers recenus des Indes lesquels ont tous affirmi en par olles oeritables, que les dessins ci — inclus itaient conformes ä la uature des poissons quils representenf, lant pour les couleurs que pour la forme. En lemoins de quoy fay signe la pri- senie declaration et ecrit moy-mime sur chaque poisson les explications que fen ay pu aprendre tant de celui qui les a dessignez que des auires qu^ils ont vus en vie, ou qui en gardent encore ä present seches et aussi dans des bouteilles d'esprit de vin. A Amsterdam le 20 Aout i7i5, — Louis Renard.
Nach den Götting. Gelehrt. Anz. Jahrg. 1815, II, p. 802 ist die Geschichte dieser Handschr. folgende: Der Holland. Gouverneur auf Amboine: van der Stell hatte die Indischen Fische zwar sehr bunt, aber bei weitem nicht naturgetreu durch einen Holland. Maler Sam. Fallours, der zu diesem Behuf nach Indien verschrieben worden, zeichnen lassen. Diese Sammlung kam nach Holland in die Hände eines Englischen Residenten zu Amsterdam: Louis Benard, der sie an König Georg I sandte, von welchem sie auf die Königl. Bibliothek zu Hannover geschenkt ward. (Hier liess der Geh. Rath v. Bülow mit Erlaubniss des Königs sie aufs getreueste fQr seine eigene Bibliothek copiren, welche die Grundlage zur Götting. Biblioth. gegeben hat.) Einige Jahre nachher, 1718, gab Benard dieses Fischwerk (zugleich noch mit einem andern, welches der Gouverneur Coyett besorgen lassen) unter d. Titel: „Histoire naturelle des plus rares curiositez de la mer des Indes" zu Amsterdam in 2 Folio -Bänden in einer kleinen Auflage von nur 100 colorirten Exemplaren in Druck. [Auch dieses prachtvolle und so seltene Druckwerk befindet sich in unserer Königl. Bibliothek.]
327. 148 colorirte Abbildungen von Fischen.
XVra. Jahrb. 56 Bl. 40.
328. Scbeidii Collectanea de halecibus. (2 Bogen. 40.)
60 IT. 2. Nstnrgeachichte, Phjaik a. Chemie.
329. J. H> Meibom: De planta Hippomanea.
H&ndecbT. d. XVU. Jahrh. 6 Bl. 40. HS. Heibom. No. 600.
.329^2. Fr. T. Wicht (t I602): Das Fundament des Sexual- systema der Vegetabilien. (in Briefen.) 4«.
[1865 ans d. NaehluB des Auditor D. Hählmum in Emden gekftuft. J
330. Trattato dal Flusso et Beflusso dal Hare. Gomposto da, Galileo Galilei. Ad instanza de 111. ed Ber. Sigr. Cardinal Flavio Orsino. In Ronm agli 8 di Gennaro 1616.
Antognphon Ton 86 Bl. Folio.
331. Abschrift der vorigen Handschr. No. 330. (24 Bl. 4».)
332. J, H. Meibomii dispntatio physica de meteorts aqneis.
HaodBchr. i. XVU. Jahrb. 20 Bl. 40. HS. Heibom. No. 603.
333. lynsdeiB disqoisitio de tele sive lapide fulminis (mit Ab- bildan^en).
Handschr. d. XVU. Jahrb. 20 Bl. 40. HS. Heiboa. No. 604.
334. WetterbeobaohtiuiffeD im Jahre 1678.
Hutdicbr. d. XVII. Jahrh. 31 Bl. 80.
335. Ein umnderliches denchcürdiges Gesicht so sich den 15. Julii Anno 1633 Nachts ewisehen 8 und 9 Uhren eugetragen, und von e. Medico und Mathematico von Speyr, Nahntens Stritter, sambi noch e. Bürger daselbst seines handwerchs ein Meeger und ben^en iJinen xuieyen vom Straseburgs- Postreitter C. Borman gesehen tcorden.
HuidBchr. d. XVII. Jahrh. 1 Bt«en. 40.
336. Specimen theoriae mi^eticae quo ex certin principüs mag- neticis ostenditur Tera et universalis methodns isveniendi longitudinem et latitadinem, confectum a CriBt. Eberhardo. Londin. Oct. 1718.
Handachr. d. XVTI. Jahrh. 19 Bl. 40.
337. Instruction, wie die Observationes dedinationis magnetictu; auf der Reise eu Lande amustdlen.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 11 Bl. 40, mit Zeicbnnnirun.
lY. 2. Naturgeecbicbte, Physik u. Chemie. 61
338t H. Meibomii Jan. discursos de campanarum vi ad nubes dispellendas.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 15 Bl. 40. MS. Meibom. No. 197.
339« 1. Liber secretorum chimicortim veridicus et autenticTis M. Oonstantiiii; — Ejusmodi liber inscriptas: Aurora sur- gens; — et alii hujns argumenti tractatus.
2. Oliinirgica) c. figuris. — Liber medicamentonim praeparat et usum docens. — De lapidibus. — Liber astrologicns.
Versch. Handschr. d. XV. u. XTV. Jabrb. 827 BL 40. [Ex Bibl. MSS. Meibom. No. 610.]
340» J. H. Meibomii excerpta ex theoria chymica Inis venereae Job. Macelonis Scoti med. Pisani.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 3G Bl. 8 o. MS. Meibom. No. 490.
341t Sylva scientiarum et artium laudabilium. (Enthält Stellen aus
Theophrast. Paracelsas, viele arcana medica, Alchymie, Chemie, de lapide pbilosophornm, Astronomica, längere Abhandlungen über den Lebensbalsam.)
Handschr. d. XVI. Jahrb. 864 Seiten. Folio. 34fit Joh« Knnckors (Chnrfürstl. Brandenbarg. Geh. Kammerdiener)
Epistola contra spiritom vini sine acido, an Dr. Job. Yoigten, Med. praci in Berlin.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 15 Bl. 40. «>40t £Te<pavov 'Al^avSpeos oUov)i8vutov ^piXono^ov xal Stßooxcülov ttjg
Handschr. d. XVIL Jahrh. 77 Bl. 40.
344. Die Ooldmacber Oronemann und Oqetani betreffend.
Convol. Ton 9 Bogen n. 2 Briefen, in 40.
345t Disconrs du monvement local. Par. 1670.
Mit handschriftl. Zusätzen von Leibniz.
346t Fboranomica, b. e. doctrina de motu locaU, privatim praelecta a JoaolL Jungio^ PhiL et Med. Dr. Gymnasii Direci 1644.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 17 Bl. 4«.
4
I
ig IV. 8. PoUtik ond Ethik.
3. PoUtit und Ethik.
347. Politisches Bedenken tiitd Discurs Von Verbesserung Laml und Leuten, anrichtung guter Policey und fümehmlieh iwi nützlicher erledigung grosser ausgaben und biilieher rer- mehrung eines jeden Urgenten und oherherrn. Jährliche» gefallen und Einkommen}. Durch Aristoteles.
Handachr. d. XVn. Jahrh. h8 Bl. Folio.
348. 1. Politicuin compendium novum ab A.. S. C. B. concinnattuD. 2. Institutionum publicarum libri IV. Dan. Olassii. 1658.
HandBchriften d. XVII. Jahrh. 45 d. 143 Seiten. 6o.
349. Kurteer Bericht wie Hoher Potentaten Äembtrr zu admini- striren vnnd Korauff die Ämbts-Inspcctorcs acMung gebex sollen.
HandschT. d. XVII. Jahrb. 19 Bl. Folio.
350. Beweis, dass ein Jeder ohne Unterschied seinem Vaierlande mit den Waffen dienen müsse, wenn es die Noth erfordert.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 1 Bogeu. 40.
351< Zaoh. Boiling [ßraunschw. Zengmeistcr] : Von den Mitteln, die eine Bepublih im fior erhalten. Bratitischweig 1660. Handachr. d. XTIL Jatirh. 66 Bl. 4«. [1800 von Q. Eisenhart angekanft.]
352. Hem. Coorin^ opus de rebus publicis per totum terraniii) orbem, joita exemplar ab autoris maou correctum. [Am An- fange d«fect.}
Handachr. d. XVU. Jahrh. 764 Bl. 40. HS. Meibom. No. 1»».
353. EjoBdem: Privatae politicae praelectioDes ad tractatiun Jaeobi Lampadii de Bep. Bomano -Germanica.
Handschr. d. XVU. Jahrb. 160 Bl. 41.
354r P^T. D^oiken: Querela de aua et Principum conditione. Handschr. d. XVII. Jahrb. i/i Bog. 4«.
IV. 3. Politik und Ethik. 63
355. Dass der Landesherr, um Aufi-uhr zu vermeiden^ sonderlich die Geistlichkeit im Zaume halten müsse (defect).
Handschr. d. XVU. Jahrh. 5 Bl. Folio.
356« Gesner's und Änderer Gedanken von einem Seminario künf- tiger Hofmeister und Informatoren.
Handschr. d. XVIU. Jahrh. 6 Bl. Folio.
356*" Auszug aiAS e. Ewtumrfff des Schulwesens und der auff- erziehung der Jugend, wie solche in einem paedagogio an- geordnet 1696.
Gleichzeit. Handschr. von 6 Bl. 4^.
357. H. Heibomii De jurejurando coUectanea philolo^ca ex omni antiquitate depromta.
Autogr, 26 Bl. 4». MS. Meibom. No. 192.
358t ^usdem Politica universalia, h. e. quae in genere absque respectu ad singulare aliquod reipubl. sahitem considerant. Helmstad. Eal. Sept. 1655.
Autogr. 7 Bl. 40. MS. Meibom. No. 191.
359. 1. Memoire, dans lequel on fait voir qu^une ville ne peut etre jamais bien policee, si la police n'est attribuee au magistrat setü.
2. Memoire, pour faire voir combien ü importe d^arreter le luxe, de faire des loix somptuaires et de fixer ehaque corps et ehaque particulier ä un certain genre de vie, d'habille- ment, d'equipage, de bätiment et de festin, qui lui soit con- vefiabU,
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bogen. 4«.
360. [Meysenbougk]} Unvorgreifliches Prqject, wie eines Poten- taten Einnahme umb ein Grosses erhöhet, das Commercium gefordert und ein zulänglicher Credit zuwege gebrc^cht werdeti möge.
Handschr. d. XVU, Jahrh, 40 Bl, 4«,
[1784 aus d. Nachlasse des Geh. Secr. Mohr gekauft fUr 2 Thlr. 9 Ggr.]
1
61 IV. S. Politik und Ethik.
361. Drei OrigiDal-Beise-Pfisse, ausgestellt in Cbur 1585, Basel 1613 und Zürich 1618 zu Reisen nach Italien, (f.)
362. Gottfr. BaUmann (Laochensis) : 1. Entwurf von e. Staats- Akademie. — 2. Collegium Stüo-Lectorium. — 3. Mitte! teodurch die Universität vnd Stadt Erffurt in bessern Flor geseteet werden mögte. — 4. De Vicariatu Saxonico. — 5. Muster eines rechten Staatsmannes.
Handichr. i. XVUI. Jahrh. Starkes Convol. 4*.
363. Scheidt: Vorschlaff, wie die Ausgaben auf Universitäten eu vermindern, auch daselbst andere nüteliehe Anstalten n machen ständen. (2 Bogen. 40.)
3o4i Onrdt von Schwichelt des Jüngern Sedencken, wie Jungr Herren und Fürsten wohl eu inslrutren und aufeuxiehen. 1576.
Handechr. d. XVI. Jahrh. 19 Bi. Folio.
Liber moralinm de regimine dotninorum qui alio Domine dicituT secretnm, editus ab Aristotele ad Aleiandrum. — Vergl. No. 38, 10.
Begimen pmcipnm. — Yergl. No. 616, 2.
365. Extract Schreibens Ant. WoUTs Syndici zu Straszborg an Hr. Hortleder, Uofratb zu Weimar, d. d. Straszb. 21. Mari 1618, betr. d. Buch Obrecht's: Eunst, Potentaten reich m machen.
HandBchr. d. XYU. Jahrh. 3 Seiten. 4>.
366. Bolth. Oellarii Tabellae ethicae, olim in graliam anditonun saomm Fconscripta, nunc vero in mom stndiosae juTentotis excnsae. Jenae, 1650. 4^.
Diesem Druckwerke ai^ebunden sind folgende Hand- schriften: 1. Collegium ethicum, dictatom a Tob. Wolflo (Beet«» Gjm-
nasii Lemgoviani) et a me Job. Chr. Boheme annotatum.
LemgOTiae 1681. (S8 Seitep. 40.)
IV. 4. Mathematik. 65
2. CoUegium axiomatieum philosophicum, dictatum a Tob. WolflO} a Jo. Chr. Bohemo annotatam. 1682..
3. CoUegium . historicum dictat. a Theod. Eornfeldo (Gymn. Osnabr. Conrectore, t 1698), a Jo. Chr. Bohemo caJamo exceptum Osnabr. 1683.
4. Historia eonim quae mortem Caesaris sunt consecuta.
(5 Seiten. 40.) • [Ex Bibl. Gerardi Molani AbLatis Luccensis.]
367. 1. Andr. FrOlingii (Prof. zu Helmstädt, t 1683) discursus ad tabellas ethicas Balth. Cellarii. (58 Bl. 40.)
2. Job. Eichelii (von Rautenkron, Prof. zu Helmstädt, f 1688)
discursus super ethicam Aristotelis, finitur libro IV.
(45 Bl. 40.)
3. H. Oonringii doctrina politica de conservando regno
(Schluss fehlt. 47 Bl. 40). Alles Ton H. Meibom's Hand geschr. 1655. MS. Meibom. No. 189.
368« H. Heibomii jun. Florilegium ethico-politicum ex classicis quibusque äuctoribus veteribusque et novitiis collectom, c. indice.
Handschr. d. XVH. Jahrh. 120 Bl. 40. MS. Meibom. No. 230.
o69« Jüoralia (in niederdeutscher Sprache).
Pergamenthandschr. d. XUI. Jahrh. 103 Bl. 40, mit vielen zierlich in Farben n. Gold ausgeführten Initialen, mit Miniaturen.
Incipit: C^)l di lüde begeren bi naiuren te witene. Inde dar embe dai nitnan al witen en mag. AI is dai nahe dai man at dinc u>ei. so mui also loesen dai manlik etc.
Explicit: Inde sini dai mi genee hande reden helpen en mag. sone begee ic ini lesie mar genade.
370. Faracelsi Magni sermo ad filios.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 16 Seiten. 4©.
4. Mathematik.
371t Commentarius in aliquas Mathematicae partes, B. V. Mariae caeterisque patronis electissimis dicatus. — Dictatus a R. P.
«v
16 IV. 4. Mathematik.
Hierosymo, Bege Soc. Jesu, Matheniatjcae Frofessore ordi- nario 1624. Stephan Weiner, Priaingensis-Boius, Philos. studiosuB.
HandschT. d. XVII. Jahrh. 170 Bl. 40.
372. Kurtne Anweisung eu der Ärithmetique, so fiel atis der- selben einem Geonictrae vomembUch und fdgUck einem voll' komnienen Ingenieur nöthig eu wissen.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 159 BL 4«.
373. 1. De Arithmetios libellus, dictus Algorismus.
2. Mag. Boinbori (decani PalherburnentU peripicaciuimi calcvia- tori») Compotns. Pergamenthandschr. d. XIII. Johrh. 10 BL Folio. Vergl. Perti, Arch. VIII, p. 638.
374. Arithmetioa practica, Druckwerk in S", dessen Titelblatt fehlt, durchschossen mit e. Handschr. d. XVH. Jahrb.
375. Das Druckwerk: Arithmetioa aniTeTsalis, sive de com- positione et resolutione arithmetica liber. Cnl accessit Halleiana Aequationum Radices Ärithmetice inveniendi methodna. Can- tabrig. et Londin. 1707. 8**, mit bandschriftl. ZusStzen von Leibnis.
t76. Eeehoibuch Clem. Timendorfßi, gerechnet von Jobst IhHr. Brandshagen. 1671.
Starkes ungeband. Convol. einzelner Bogen u. Zettel in 8».
377. Die Druckwerke: 1. Nie. Heroator: logarithmo-technia sive Metbodus construendi logarithmos nova, accunita et facilis. Lond. 1668. 4». -
2. Hieb. Angeli Biooii exercitatio geometrica de maiiiDis et minimis. Lond. 1668. 4*.
3. Ejusdem geometrica eiercitatio.
4. Jac Gregorins : ExercitstiODes geometricae. Londin. 1668. 40.
Hit h&ndschriftl. Bemerkungen Ton L*ibiil>.
IV. 5. Astronomie, Astrologie, Magie, Cabalistik, Chiromantie etc. 67
378. Lusus ingenii circa numerum Quatuor. (Ex libro Norimberg. 1512 impresso apud Weyssenburger.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 8 Bl. 40.
379. Dem Druckwerke : Analyse des infiniment petits, pour Tintelli- gence des lignes courbes. Paris, par les soins de Jean Anisson. 1696. 4^, vorgebunden eine Handschr. Leibniz^ens
auf 2 Seiten 4^ (beginnend: Scienüa magnitudinis duplex scieniia finiü ei scientia infinüi),
380« Nie« Jo. Bennieliii Disputatio de Analysi Euclidaea, Helmsi 19. Apr. 1645.
Handschr. d. XVH. Jahrh. 16 BL 40.
381. Calcul de Mons. des Oartes. (33 Seiten, kl. Folio, vergl. die Bemerkung zn No. 308.)
382. Excerpta ex MStis Ben. des Oartes. (13 Seiten. 40.)
383« Dissertatio de quadratura circuli.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 11 Bl. Folio.
384« 1. De demonstrationibus geometricis.
2. De variis speciebus propositionum et earum definitionibus.
3. De Dialectica.
Versch. Handschr. d. XVII. Jahrh. 178 Bl. 4©.
385. 1. Traitö des Proportions. 2. Elemens de Geometrie.
Handschr. d. XVn. Jahrh. 110 Bl. 40.
386* A. 'Eckhardi Epistolae ad Oerardum Abbatem Luccensem.
1679. (Mathematica betr.)
Handschr. d. XYU. Jahrh. 30 Bl. Folio.
5. Astronomie, Astrologie, Magie, Cabaüstik,
Chiromantie etc.
387« Andreae Argoli (Prof. zn Padna, t 1657) Dissertatio in Eclipsin Solis 12 Aug. 1654. et aliqua in Eclipsin Solis 8 Apr. 1652.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 14 Bl. 40 (nebst e. Briefe).
I
f
68 IV. 5. AstroDomie, Astrologie, Magie, Cabaliätik, Chiromantie ete.
388. De Astrologia JQdioiaria potius eipugnanda quam conWiii- iieada consilium epistolare.
Handschr. d. XVII. Jahi;li. 18 ßl. 4».
Goni. Hartini (Prof. zn HelmBt. t 162t): De astrologia ex qtiadam ejus Epistola. — Vergl. No. 251, 7-
|i Liber asirologioaB. — Vergl. No. 33^, 7.
£! (I89> Compotus philOBophicus, astronaiaiaiii tractans (c. tabulis).
Am Schlnaa: Finitai est Hier Ute gm vocatur compotut philo - iophicu». Anno domittt I3i'i, i8. die maii.
Pergamenthandsclir. d. XIV. Jahrb. 14 B1. Folio.
[1749 Tom Ealh Jugler in Lflneburg gekauft fär 16 Thaler.]
390. Maculae in Sole observatae Berolini anno 1703 diebus Maii. Junii et Julii a Jo. H. Hoffinanno (c. figuris).
Handschi. d. XVIII. Jahrh. 4 B1. 40.
391. Cometa anno 1680 die H/^g. Nov. mane Coburgi observatus a Oottfr. Kirchio (c. fig.).
Handschr. d. XVII. Jahrh. S Bl. 4».
392. Das Druckwerk: Opus spherionm magistri Joannis de Saoro bascD natione au^li figuris verissime eiculptis et interpreta- tione famillari ad comiuoditatem deäiderantium jucuodissima Artis Astronomicc callere principia pulcherrime et iterata recognitione illustratuni, Colonie 1505, 8**. —
Mit vielen Marginalien von e. Hand des XVT. Jabrh, und e. angebnnd. Handschr. von 6 Bl. von derselben Hand, mit der Ueberschrift: Collecta cirra opus spberiaim.
393. De totali Solls Eclipsi, prout ea d. 12. Maii Anno 1706 Drcsdae observata fuit (nebet deutsch. Uebersetznng).
Handachr. d. XVUl. Jahrh. 6 Bogen. 40.
394. Traotatns Astronomieiui.
Pergamenthandachr. d. XIII. Jahrh. 81 Bl. Folio Einliegend folgende InhaltBangabe von Leibnii'ena Hand: Hygini d^icripHottem lignontm et Gerbertum de Asirotabio pulo extare, fd
IV. 5. Astronomie, Astrologie, Magie, Cabalistik, Chiromantie etc. 69
ki in ßne annectuntur^ praecedenHa a quo sint non apparel; inserium Ubro tertio Episiola cujusdam Athelboldi ad Gerberhim neu Sylvesirum Papam de quadralura drculi,
[Ex Bibl. Gerardi Molani Abbatis Luccensis.]
395. Secreti Magici del Sapientissimo Piero d'Albano^ Medico et Filosofo perfetissimo.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 60 Bl. 40.
396. Della Magica in Commune e sua divisione, di Fra Tomaso Campanella Domenicano.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 73 Bl. 40.
397. n libro di Giovanni Picatrix, filosofo Hebreo : nel quäle si contengono tutti i fiori deirarte magica.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 199 Bl. 40.
398 t Oabalistica. (Translaüo eines geschriebenen Hebräischen alten Büchleins in teutscher Sprach, aus^ d. Kayserl. BibL «u GraetiJ
Handschr. des XVII. Jahrh. 187 Bl. Folio oblong., mit vielen colorirt. Miniaturen.
399« Abr. Galorno (d'ordine dell' Alt. Seren, di Mantoua): La clavicula di Salomone, Be delli Hebrei, tradotta nell' idioma volgare.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 117 Bl. 40.
400. Eaballa Baimundi Lulli.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 57 Bl. 40.
401« Porta Lucis (eine cabalist. Handschrift). Handschr. d. XVII. Jahrh. 51 Bl. 4o.
402. Ohiromantia (c. figuris).
Pergamenthandschr. d. XVI. Jahrh. 96 Bl. 12 o.
403» Oeomantia vera tradotta dal linguaggio Arabo neir Hc- braico dal gran filosofo astrologo e dottore Eabi Abram Aben Esdra B. M.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 424 Bl. 40.
70 IV. 6. Kunst.
404« Louis Oheyallier: L'art ä deviner. (Dedii au Duc Am. UlHc
de Brunsvic - Lunehourg.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 22 Bl. 40.
405« Fronostico dell'anno 1534 composto da Pietro Aretino,
Plagello de J. Principi et Quinto Evangelista.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 19 Bl. Folio.
^ 406« Oorn. Bontekoe (s. Decker, Leibmedlcns des Chnrt Fr. Wilii.
^ Y. Brandenb., f 1685) : Kort en vast Bewies dat er geen Avmus
Cli/mactericu8 ofte moort Jaojr is aen den Keur-Vorsi van
Brandenburg,
Handschr. d. XVII. Jahrh. 12 Bl. 40. MS. Meibom. No. 468.
6. Kunst.
406^* 1. Bl. 1—5: Ouarini FerrarieiiBis Artium commeDdatio.
2. Bl. 5—13: Epistola Leonard! Aretini ad Cosmam Medi- cum snpra principium Economicorum Aristotelis.
3. Bl. 14 — 29: Ouarini Veronensis Traductio operis Plu- tarci de liberis edncendis.
4. BL 31 — 60: Petr. Paul. Vergerius: De ingenuis moribus et liberalibus adolescentiae studiis.
5. Bl. 61—83: Dares Phrygius a Coraclio Nepote in lin- gnam latinam versus.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 83 Bl. 80.
407« H. Heibomii jun. Annotata de instmmentis veterum musicis.
Aatogr. 10 Bl. 40. MS. Meibom. No. 251. 408« 1. JaO. Stapulensis (s. Faber ans Etaples in der Picardie, f 1537)
Dialogus de numeris et musica, ad Bern. Vencarium Dr. med.
Handschr. d. XVH. Jahrh. 8 Bl. Folio.
2. Fünffaches, vollständiges Transponier- Olavier in einigen seineil Tugenden vorgestellt y vermög dessen alle der
IV. 6. Kunst. 71
Musik dienende Stimmen eriveckt, jedes Thema auff bdiehigen musicah Grad, sowohl hinauff als hinab, in ungekräncJcter geometrischen Propof^ion, ohn einigen An- stoss transponirt, die Circulation vollk&mmenUch ge- schlossen, alle Mängel und sogenannten Wolffe des gemeinen Claviers, welche ihme von seiner Erfindung an angehangen, aus dem Grund gehohen, und die gantze Musick mit ungemein grossem Zusate erweitert unrd, so durch vieler Jahre fleissiges Nachsinnen und Arbeit erfunden Mich» BulyoTTsky de Dulycs. — Durlach druckfs Th. Hecht (1711). (Deutsch u. latein.)
Mit e. eigenband. Briefe des Verfassers an Leibniz (10 Bl. 40) nnd Leibniz'ens Antwort auf denselben, nebst 2 von Leibniz beschrieb. Zetteln.
409. n pastor fldo, posto in Musica da Pietro Paolo Vannini da
Palestrina. (All AU. Seren, Del. Sig. Duca Gio Federico di Bruni- vic - Luneb.)
Der Text mit d. Noten. — XVII. Jahrb. 249 Bl. Polio.
410. L'Adelaide. Poesia dell ill. et eccell. Sig. Pietro Dofflni. — Musica del Sig. Antonio Sertorio, Maestro di capella di S. A. S.
Der Text mit d. Noten. — XVU. Jahrh. 76 Bl. Folio obl.
411 — 413. The86e, AJceste, Atys.
Vermuthlich Gesangrollen aus e. unbekannt. Oper. — XVU. Jahrh. 20, 20 ü. 19 Bl. 40 obl.
414« Eine Opern -Partitur, ohne Namen der Oper und des Com- ponisten.
Der Text mit d. Noten. — XVII. Jahrh. 156 Bl. Polio obl.
415. Ciavierstucke vom Jahre 1687. — (20 Bl. 8o.)
416. Musikstücke für Flöte. — (XVII. Jahrh. 39 Bl. 8o obl.)
417. Livre pour la Flute de toutes sortes de Pieces. (Vom Jahre
1709, 101 Bl. PoUo obl.)
418. livre de Trio, des plus celebres autheurs propres ä jouer
sur la Flute. — (8 Bände, 80 obl.)
72 IV. 7. KrtegswJBseiiBchaft.
419. 1. Sonate» pour la Flutte seule avec la Basse. (11 Bl.)
2. Sonata ponr la Flutte tiolo et Basso continno. (4 Bl.)
3. Les plus beanx Airs de l'Opera Enea pour la Flutte. (4 Bl.)
4. Piecea pour la Pleute, fait ä Thonnenr de S. Ä. Seren. Monsg. Erneste Aoguste, par J. Balth. Loutter. (h Bl.)
Ein nngebnnil. CodtoI. 24 Bl. Folio.
420. Piecen far die Guitarre. — (5VII. Jahrh. 2 Hefte. 40.)
421. Leicht« Guitarren -StQclie. — (XVn. Jahih. 4 Bl. 8« obl.)
422. ]taliänische Lieder mit Noten. -~ (XVII. Jahih. 18 Bl. VL FOU0.)
423. Begole et Osservationi di Disegno e Pittura di Leon. Tiuei, Excell. Pittor. Fiorentjno.
HaniiBchr. i. XVU. Jahrh. 244 Bl. Folio; mit Federzeichnungen.
424: vacat.
425. Memoire ou mauiere pour In mignature.
Handachr. ä. XVill. Jahrb. 18 Bl. 4«.
7. Kriegswissenscliaft
426. 1. Armee- Beeahlungc-n de amio 1729.
2. Befehle und Paroles de S>;pt. u. Oct. 1741.
3. Jmtmal, wase täylich hey den sur Nienbttrg in Campe' itient stehetiäai corps beföhlen worden.
4. Reglemeyit an die ganze Königl. freuss. Infanterie, an- langend die Evolutiones und Chargirung, ingleichen wie der Dienst im Felde und Garnison bey der ganteen Infanterie geschehen soll, undt tcomach sich die Feldt- Marsclials, Generals, Gouverneurs, Commandanteti, Obri- sten oder Cmnmendeurs von denen BatialUons und die sämbtl. Officiers von der Infanterie eu verhalten haben. — Gegeben zu Potsdam d. 28. Febr. 1714. — (805 Bl. 4«'.)
[Ana dem der Köiiigl. Bibl. 1758 vermacht. Legate des Generkl- Kriegs-Commigsair von Ilten.J
IV. 7. Eriegswissenschaft. 73
427« Thomas Sidewe^ (Konigl. Grossbntt. u. Chnrf. Braunschw.-Lüneb. bestallter Stackgiesser) : Mathematische Arbeit und dienliche Anweisung zum Metall -Giessen, worin entJialten allerley nutzliche ausisgerechnete Tabellen, nebst ihrem Gebrauch, insofiderheit vom Bau der Schnielta - Oefen, von Formen der Kanonen, Mortieren etc., von Einrichtung der Sprütiseii, von Proportionirung der Glocken nach dem Ton, wobey auch gehandelt wird von der Temperatur der Tone, nebst andern nützlichen Aufgaben und Anmerkungen.
Handschr. des XVIII. Jahrh. 410 Seiten, gr. Folio, mit vielen Zeiclmnngen.
fEx ultima vohiniaie defuncH vidua obitUii hunc librum BibUo- ihecae Regiae inserendum Hannover ae d. 27, Oci. i738J
428. Ejntome de arte Equitaiidi, oder ein kurtzer Unterricht von etlichen Regeln, die zur Regten-Kunst, gehörig abgeschrieben eu Bremen in Niedersachsen Anno 1630.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 68 Bl. 120, mit Zeichnungen.
429« Etzliche Fragstücke welche ein jeder Büchsenmeister mit guten verstandt beantworten unsseti muse, wo er sonsten die kunst verstehet und sich davor ausgeben will.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 7 Bl. 40.
430. 1. Abschrift der vorigen Handschr. No. 429.
2. Kurtger Bericht des Feuerwercks, beyder eur Lust und, Ernst.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 24 Bl. 40.
431. Auszug der Evolution und Manoeuvres so von dem unter der Ordre des Herrn General * * * beg Teutsch Everingen von den * * bis * * 178* campirenden Corps sind executiret worden.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 8 Bl. 8«, mit Zeichnungen,
[Geschenk Sr. Königl. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
432. Figuren zu verschiedenen militärischen Evolutionen. (30 Ta- feln. 40.)
[Geschenk Sr. Königl. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
74 IV. 8. Philologie.
433. Figuren zu einem Infanterie -Exercier -Reglement (19 BL 8*0
434« Lager und Stellungsform für Fussvolk im Mittelalter. (44 DL Zeichnungen. 40.)
[Geschenk Sr. Kön. Höh. d. Herzogs Adolf ▼. Cambridgfe.]
435. EriegSSachen. ni' Theil, mit Register. (Mit Tielen Zeich- nungen u. Plänen.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 803 Seiten. Folio.
1. Seite 1 — 444: Von Schlachten u, Scharmüt%eln.
2. S. 444 — 474: Von Abziehen vor dem Feind.
3. S. 474—617: Von Belagerungen,
4. S. 618— 751: Von Vesiungen ti. ForÜßcationswesen.
5. S. 751 — 803: Von Frieden u FriedenshandHmgen,
436« Sammlung verschiedener militärwissenschaftlicher Aufsätze, besonders das GeDiewesen betr., mit d. Bückentitel: Becneil interessant 1791. — (68 BL 40.)
[Geschenk Sr. £ön. Höh. d. Herzogs Adolf y. Cambridge.]
437« Skizzen und Zeichnungen zur Kriegswissenschaft.
Ein ungebund. Convol. in Folio.
438« Scheidii Collectanea ad inventionem pulveris pyrii facientia.
(1 Bogen 40 mit Notizen.)
439. Trait^ de Fortifications.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 188 BL 40, mit Zeichnungen.
439^* Leibnitii MiUtaria. (li Bi. Folio.)
8. Philologie.
A. Deutsche Sprache.
440« Abhandlung von der Verbesserung und Aufnahme der Teutschen Sprcuihe, (Inter schedas Leibnitii.)
Handschr. des XVII. Jahrh. 43 BL 40, nebst einer Abschrift, 33 BL 40.
f
IV« 8. Philologie. A. Deutsche Sprache. 75
441» Leibnitii Observata qnaedam occasione Thesauri Linguarum SeptentrionaliTiitt Hikkesiaoi. — (U Bl. Folio.)
441^ Leibnitii Deaiderata circa linguas populorum, praesertiin Septentrionis ad ortum vergentis, — et circa lingaas quae sub imperio Moschico et in vicinis regionibus usurpantor.
Ein nngeb. Conr. in 40, 13 Bl.
442. Mysteriorum lingoae Teutonicae Pars prima: de divina origine hnjus linguae. Auctore Jo. LadOY. PrascMo (t 1690). BatisboD. 1686.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 15 Bl. 40.
[Geschenk Sr. E5n. Höh. d. Herzogs Adolf r. Camhridge.]
443. Jo« Lud. Prasohii Dissertatio de origine Germanica latinae lingoae.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 38 Bl. 40.
[Oeschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
C. L« Eotsebne: De origine nominum. — Vergl. No. 688, 3.
&• Stienüiielmi : De Unguis in genere, obiter et ad düi- gentiorem inquisitionem annotata. — Vergl. No. 738, 6.
444. J« O. Sohottel (geb. I6I2 za Eimbeck, Braonschw.-Wolfenb. Kirchen- rath, Mitglied der fruchtbringend. Gesellschaft, t 1676): lieber die
deutsche Sprache.
Handschr. d. XVn. Jahrh. 68 Bl. 40.
445t (Eccard) Dictionariolum Theotiscum ex Isidoro, Tatiano, Colloquio Christi cum Samaritana, Notkeri Psalterio et Cateches. Theotisca confectum.
Handschr. d. XYIII. Jahrh. 818 Bl. 40.
446. Vocabularium Theod. EngeUrasii (aus Eimbeck, t 1^34).
Abschrift von Eccard^s Hand. 4 Bogen. 40.
447. IKetr. von Stade: Glossaria varia.
Handschr. d. X7III. Jahrh. 508 Bl. Folio, enthaltend:
^
76 IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache.
1. Index verborum in Evangeliorum versionem antiquam Saxonicam, adjectis passim notis.
2. Index verborum in Rythmum de St Annone.
3. Bythmus sive hiwlxiov Ludovico R. Francorum acclamcUutN. cum interpretatione latina D. Schilteri et indice vcrhono/^ ac notulis a D. v. Stade adjectis. (Vergl. No, 447, 13.)
4. a) Index alphabeticus excerptorum- ex MSto Gtossario Latino-Theotisco Florentino. — b) Index vocum in Glos^^L< C. L. Eccardi in Catechesin Theotiscam explicatorum.
5. Glossae Keronis (s. Geronis, Benedict. Mönch zu St. Gallon c. 720), per indicem alphaheticum concinnatae et derivaim.
6. Index vocum in Libro Otfridi difficiliorum additis anno- tationibus.
7. Duo Glossaria tempore Karoli M. conseripta, edita n Boxhomio, ita reconcinnata, ut dictiones Francicae prat- mittantur Latinis, juxta seriem AlphabetL
m
8. Voces rariores in S. Bibliis Lutheri obvenientes.
9. Glossar Hrabani Mauri, ad Indicem aiphabet, dispositac,
10. Index vocum rariorum in Heldenboco, item in rythmo de Theoderico Veron. et Hildebrando. (Vergl. No. 447, 15.)
11. Index aiphabet, vocum in Willerami Paraphrasin C C. a viro docto explicatarum (item alius copiosior suh No. 447, 14 ).
12. a. Vocum manipulu^ Francicarum ex La^io. b. Voces quaedam Fris^icae ex Gisberto Japix.
13. Index vocum alius in Rythmo Ludov. R. acclamato.
14. Index copiosior in Wtlleramum c. notis. (Vergl. No. 447, 11.)
15. a. Index coficimiior in Heldejiboc et rythm. de Theoder.
Verofi. et Hildebrando. (Vergl. No. 447, 10.)
b. Index vocum ex Vorstii specimine.
16. Glossarium F. Junii (t 1677) et G. Stiefmhielmii super IV Evangelia Moeso-Gothica Ulßae Epitome.
17. Vocabula Wursato-Frisica.
lY. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache. 77
18. Index ad Notas Goldasti in Paraeneticos veter es,
19. Voces rariares ex Vulpecula s. Beinken Voss den Olden.
20. Voces rariares in Bihliis antiquissimis Germanicis obviae.
21. Voces obsoletae ex T auler o.
22. Explicatio vocum Germanicarum e duplici N, T. Au- gustae impresso.
23. Mxcerpta ex Rennero Hugonis v. Trimberg.
24. Index vocum e versione Bibliorum Suecica. *^?-
25. Extract aus e. geschrieb. deutsch, u. latein. Psalter^ 1716 in Nürnberg copirt.
[Nach e. Briefe von J. H. v. Stade, d. d. Brem. 24. Dec. 1722, sind seines Vaters Handschriften für unsere Königl. Bibl. angekauft für 200 Thaler.]
448* Glossarium exoticum, explicans voca,bula peregrini idiomatis passim occurrentia.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 39 Bl. Folio.
[1746 aus J. H. Büttner*s Xachlass angekauft.]
V
449, Glossarinm vocabulorum vetenim Teutonicorum Celticorum- qne, collectoram ex variis Vocabulariis et [exstantibus passim apud Lazium, tmn Rabani Mauri, Keronis, Gassari, Lipsii, iisque quae passim exstant apud Lazium: nee non ex Otfrido et Willeramo] antiquissimis Teutonicis scriptoribus.
Handschr. d. XVH. Jahrh. 88 Bl. 4©.
450, Joh. y. Heemer: Wordt-Boek van nederduyts in russe sprack oversettet, van alle duytse en russe woorden en tsaemen sprachen. — Archangel d. 6. Jdart. 1696.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 20 Bl. Folio.
451, Idiotismi linguae Teutonicae veteris ad intellectum styli ' diplomatici collecü.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 16 Bl. Folio. !
45^t Babani Hanri (qui anno 847 ex Ahhate Fuldensi in Archiepiscopum
Mogunt. eiectus est) Olossarinm Latiiio - Theotisoum ^ — in
I
78 IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache.
tota Biblia sacra veteris et novi Testament!, hactenus ineditum et deacriptum a Dom. de Mastricht, Reipubl. Bremensis pr tosyndico ex Codice membranaceo pervetnsto in folio ab hisc amiis circiter octingentis exarato et admiranda ejosdem aevi villosa compertnra cooperto, qui est inter Codices MSS. Am brasianos, No. 299, vid. Lambec. Coimnent. lib. U, p. A\^. 856. 949 sqq., vid. etiam Hertzii Bibl. Genn. P. I, secL 5.
Ex Mastrichiii apographo descripsit J. G, Eccardus. — 32 £L Folio.
453« Dietr. v« Stade: 1. Glossae Hrabani Haori ineditae, in
ordinem alphabeticum redaetae et primitivis derivata et corc- posita quautum fieri potuit aggregata et adjecta.
2. Glossae Florenttnaey ordine alphabetico dispositae.
3. Index vocnm antiqnaram nee non rariorum in Heldeü- boko et Rythmo de Theoderico Veronensi et Hildebrando occurrentium.
4. Glossarinm Latino-Anglo-Saxonicnm, secundnm seriem Alphabeti conscriptuln.
5. Vocabnla explicata a Domino Sperlingio in notis ad Testamentom Absalonis. Anno 1706.
6. Voces Gallicae et Italicae, ab antiquis Unguis septentrio- naiibns accersitae ex Hickesii Grammai France -Theotisca excerptae.
Handflchr. d. XVIII. Jahrh. 127 Bl. Folio.
454« H. Heibomii jnn. Glossarium Theotisenm, in quo voc^s barbarae latinae et germanicae inusitatae explicantur, c. indice. Kai. Jan. 1679.
Antogr. 33 Bl. 40. MS. Meibom. No. 207.
455. Althochdeutsoh-lateinisches Wörterbnch.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 220 Bl. 40.
456. Bill deutsches WnrBel-WSrterbaclu
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 188 Bl. Folio.
?
IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache. 79
457« Psalterium Davidicum c. Otfridi Honachi paraphrasi Tlieotisca. — Acc: Canticuin Esaiae, Ganticum Ezechiae, CanticTim Hannae, Cani Moysis, Gant. Habacac, Oratio Do- minica, Symbolam Apostol. et Homiliae. (CQf%€ eine« Ci}d, MSi, Ambrat, m d, KaiserL BibUoih. zu Wien.)
Handschr. d. X71I. Jahrh. 216 Bl. Folio.
[v. Mosel, Gesch. der Kaiserl. Bihl. zu Wien, 1835, 80, p. 816: Psalierium Davidis, auf Pergameni in gr, 4-% mit Oiifried's, eines Benedict Mönchs aus Weissenburg^ in fränkischer nur Zeil KarPs iL Gr. übUch gewes. Sprache^ jedem einzelnen Verse beigesetzter pro- saisch. Paraphrase. Sowohl die Schrift^ als andre untrügliche Zeichen geben die Gewissheity dass dieser Codex noch in den Tagen Ottfried'Sy nämlich in der 2t Hälfte des IX. Jahrh. geschrieben worden.']
458. Dietr. v. Stade: Otfridi volumen Evangeliorum in quinque libros dlstiuctum (theotisce conscriptum).
Handschr. d. XVUL Jahrh. 862 Bl. Folio.
[Vergl. über die Handschriften Dietriches y. Stade, die Otfridiana betr., Serapenm 1860, No. 5, p. 65 sqq.]
459. Dietr. v. Stade: 1. Bl. 1—114: Otfridi volumen Evangelio- rum in y libros distinctum, latina versio.
2. BL 120 — 220: Orammatica Otfridiana, composita a Diterico v. Stade.
3. Bl. 220 — 287: Gatalogus vocum in librifi Evangeliorum Otfridi Monachi Wizenburg. occurrentium.
Handschr. d. XYIII. Jahrh. 287 Bl.^ Folio.
460. Dietr. ▼• Stade: Grammatica JPranco - Theotisca , Paradig- matico - Otfridiana , i. e. exemplis, ex volumine Evange- liorum Otfridi illustrata. — Acc: GoUectanea miscellanea.
Handschr. d. XYIU. Jahrh. 102 Bl. Folio.
461« Dietr. t. Stade: Lectiones correctae Voluminis Evangeliorum Otfridi, editionis Flacianae, ut et supplementorum P. Lam- beccii, a Dom. J. Phil. Schmid, Arg. Gonsil., ad exemplar MS. Godieis Bibliothecae Gaesar. Vindobon. magno sttdia et cura observatae et annotatae, et Vienn. per Fil. Jo. Frid. v. Stade transmissae, anno 1704 et 5, foliis in forma quarta
1
80 IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache.
XXVI. constantes. — Acc a manu Diterici v. Stade: Errata
Lambeciana ex Cod. Caesar. MS. summa fide et quoad omnes
accentuum quoque apices, restituta, foliis in forma qusirta XVII. const.
462. Dietr. v. Stade: Glossarinm Otfridianum, i. e. Recensiis
vocum Franco-Theotisearum in quinque Evangeliorum libris Otfridi, Monachi Vuizanburgensis , obviarum, ubi plarimae radices eanim, item derivata et composita in hac et vicinis linguis eruuntur et adducuntur.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 428 Bl. Folio.
463. Dietr. v. Stade: Notanda atque Glossaria ad OtMdi Evan- geliorum libros V.
Handschr. d, XYIÜ. Jahrh. 175 Bl. Folio.
464. Dietr. v. Stade: Notata ex Otfrido^ 6. Jun. 1709. — (87 bl
Folio.) ,
465. MSta Etymologica Glaubergii (Theol. Doct. et Prof. Duisbar^.,
t 1665), a Petr. Burmanno ad J. G. Eccardum communicata.
Ein nngehund. starkes GonYolut in 40.
466t Comportatio etdiclier historischen und anderen Observationen auch alter Wörtter Ursprung.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 204 Bl. 40.
467t J. 0. Eccard: Etymologisches Lexicon (defect).
Ein nngehund. sehr starkes Convol. in Folio.
468. J. 0. Eccard: De usu et praestantia studii etymologici in historia. (Dissert. inaugural. habita in Juleo 1706, anno- tationibus quibusdam auctior edita 1707 impress. in 4^.) — Mit handschriftlichen Zusätzen Eccard*s.
469t Leibnitii Etymologica.
Ein nngehund. starkes Conyol. in Folio.
469*- Leibnitii Etymologica, meistens die Sprache der Nordischen Völker betr.
Ein ungeb. Conv. in 4«, 18 Bl.
lY. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache. 81
470. Leibnitii Etymologica collectanea.
Ein Convolnt einzelner Zettelchen.
471. Lezioon etymologicon^ compositum e flchednlis Leibnitii, Eccardi aliorumque.
4 starke Bande in Folio.
472. Mart. Lutheri aliquot nomina propria Germanorum, ad pris- cam Etymologiam restituta.
Handflchr. d. XVm. Jahrh. 10 Bl. 46,
[Geschenk Sr. Kön. Höh. d. Herzogs Adolf y. Cambridge.]
473« H« Meibomii sen. Collectanea de nominibus propriis veterum Germanorum, c. indice.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 54 Bl. 40. MS. Meibom. No. 222.
474t H. Meibomii jun. Liber singularis de nominibus propriis hominum, äuviorum, urbium etc. apud historicos medii aevi variatione, corruptione et confusione ac hinc natis in chronolog., geograpbia etc. erroribus.
Handschr. d. XVIL Jahrh. 29 BL 40. MS. Meihom. No. 219.
475. Scheidt: Abhandlung von Sprachen (nnbeendigt) und ver- schiedene von ihm gesammelte Collectanea etymologica.
Handschr. d. XVm. Jahrh. 23 Bl. Folio.
476« Dietr. y. Stade: Collectanea miscellanea etymologica. 1712.
Handschr. d. XVin. Jahrh. 100 Bl. Folio.
477. Eljasdem Index vocum in etymologico meo MSto conten- tarum. 1705.
Handschr. d. XVIIL Jahrh. 43 Bl. Folio.
478* iljiisdem Notae etymologicae ad derivationes vocum perti- nentes.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 432 Bl. Folio.
479, Etymologica et ad linguas.
Ein Convolnt einzelner Zettelchen.
6
>
82 IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache.
480. Der zweite Theil von littera S eines deutschen etymolog. Lexicon's.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 576 Bl. Folio.
480*- De voce Theut.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 7 Bl. Folio u. 2 Bl. 4«.
481. 1. De carminibus veterum Germanorum, quam praeside J.
Laterbach publice ventilaudum exponet Jo. Andr. Ammer- lingk. 1698.
Handschr. d. XVÜ. Jahrh. 6 Bl. 40.
2. Catalogus autorum, quorum poemata continentur Codice MSto 7266 Bibl. Regiae Parisiensis.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 2 Bl. 40.
482. Dietr. v« Stade: Poetae anonymi Teutonici Rhythmus de Sto Anuone, Colon. Archiepiscopo, conscriptus a Mart Opitio primum ex membrana veteri editus et animadversionibus illu- stratus. 1639, Dantisci.
Handschr. vom J. 1693. 50 Bl. Folio.
483. J. 0. Eccard: Abschriften und Excerpta aus alten deutschen Dichtern vom TX. bis XV. Jahrh.
Handschr. d. XVHI. Jahrh. 297 Bl. Folio.
484. EJjusdem gedruckte und ungedruckte Gedichte.
Handschr. d. XVm. Jahrh. 100 Bl. Folio.
485. Joach. Heier (Prof. Gymn. Gotting., f 1732): Artaxerxes oder Wettstreit der Grossmuth. Singspiel. C^em Herzoge Emst August zugeeignet.)
Handschr. d. XVIÜ. Jahrh. 40 Bl. 40.
486. Fragmente aus dem Albrechtischen Titurel.
5 kleine Stücke auf Pergament. XIII. s. XIV. Jahrh.
[Diese Fragmente sind zum Zusammenheften von Acten benutzt gewesen und 1837 vom damal. Oherbibliothekar Dr. Pertz gefanden.]
IV. 8. Philologie. A. Deutsche Sprache. 83
4o7. Dietr« v. Stade: 1. Interprdatio Germanica paraetieseos TyroVs, Kmigs der Schotten, Wtnsbeken, eines deutschen Hitter'Sy und der WtnsheMn^ einer edlen Deutschin, an ihre Sohne und Töchter,
2. Glossae ex hisce paraenesihus,
3. Excerpta ex iisdeni.
4. Excerpta latina ex vita Sti Ännonis.
5. Vita 8, Annonis, germanice,
6. Interpretatio Rythnii de S. Ännone.
7. Excerpta ex lihro Heroum,
Handschr. d. XVHI. Jahrh. 91 Bl. Folio.
488. Ulrich's T. Eschenbach : Sant Wilhelm.
Handschr. d. XV. Jahrh. 225 Bl. Folio, mit 62 colorirten Ah- bildungen.
Incipit: In wenden lande ein furste starp Der das mit firsien recht erwarp By heydenschen :iyien etc.
Ezplicit: Die u>eU des noch Urkunde hat.
Welcher ruffer vor dem Bilde gat
Siecht er das mynecUch an
Er müs alle sin rüren lan. Amen.
[Es fehlen 11 BL mit den No.: 3. 4. 8. 51 — 53 incl., 104. 113. 174. 175. 211. —
Bl. 1» findet sich die Notiz: P. J. LauU, J, U. Lic. Wormatiensis emi anno i72i ex BihUolh. Eustachii Wietheimii. Darunter ist von e. spätem Hand geschrieben: Ex dono Cons. Dom, Lauzii sum J, G. Scher%iiy J. U. L et P. P. Argent. —
[1829 in einer Pariser Auction gekauft.]
Yergl. Serapeum 1854, p. 151.
489. Wilhelm von Oranse von Ulrich von Turlin, und Titnrel von Wolfram v. Eschenbach.
Pergamenthandschr. d. XJII. s. XIV. Jahrh. 150 Bl. Folio.
Yorgekleht ist ein Bogen mit folgenden eigenhändigen Notizen ▼on J. J. Eschenburg und Jacob Grimm:
Der gegempärt. Codex enthält 2 bekannte Rittergedichte des schmäh, Zeitalters^ den Wilhebn von Oranse oder Oranien von Ulrich
6*
L
^
84 IV. 8. Pliilologic. A. Deutsche Sprache.
0. TurUn^ und den Tiiwei von Wolfram 9. Eschenbachj beide jedoch mangeUküfL In dem ersten fekien euaebte Blätter , mnd eoit ttetn letUem fehlt fast die ganze erste Hälfte - Von d. Gedickte WiUk^ r. Oranse haben sich hier 65 Bl. erhalten. Aas d, Vergleiclmmg nUi dem von dem verstarb. Rathe Casparson »u Cassel ilSi, 4. besorgtem Abdrucke dieses Gedichts nach e. Cassel. Handschr. ergeben sich m der gegenwärtigen mehrere Lücken. Von d, Gedichte Tiiyrel giebi es einen sehr selten geword. Druck vom J. /477. foL s. /. e. a. £» finden sich darin weder Seitenzahlen noch Aufzählung der Straphem noch der Capitel bemerkt^ welche letztere jedoch im Register m Be%, auf die Ueberschriften ihrer Abtheilungen angegeben sind, Diewer Capitel sind 4 t ausser der Vorrede oder Einleitung^ die oms 85 Strophen besteht. — In der gegenwärt. Handschr. fehlen diese Vorrede und die ersten 24 capp, völlig und das übrigens ohne Zwischenlücken erhoiietse Bruchstück beginnt erst mit der 109t Strophe des 25t cap. — Der Text dieser Handschr. weicht hauptsächlich nwr in der Mundari sasd Schreibung der Wörter von d. gedruckt. Exemplar ah und sckeisU früherer Entstehung^ als der Text dieses letztem zu setn^ da die Mundart und Wortform in jenem schwäbisch, in diesem mehr frdm^ kisch ' sächsisch ist, — Auf der ersten Seite des letzt. Blattes finde! sich liier folgende im Druck nicht befindl. Strophe: viVii profet alle werden die wirde dieses buches von dutscher Zungen us erden nie gelichtet wart so werdes ruches daz lieb vnn seile so hoch gein wiset Alle die ez scriben vnn hören lesen
die werden ewiclich geparediset, Amen « Dabei hat der Schreiber der Rubriken angemerkt: »Dit buc hir vte si, van tyturel des wene tot." ~ Auch schUesst das eine zu Rom im Vatican befindl. MS dieses Gedichts mit dieser Strophe, wie der jün- gere Adelung in der Nachricht von altdeutschen Gedichten in Rom (Königsb. 1799, 8.) p, 21. Indess finden sich die in gegeneärtig. Handschr. noch folgenden 18 Stanzen in d. gedruckt. Ausgabe noch ebenfalls, und zuletzt noch die hier fehlende Schlussstrophe: nMit rimen schlecht drei genge. Seint dise lider worden. Gemassen in rechter tenge. Weise vnn wort nach maisterlichen orden. Zu kurtz zu lang ein liet vil wol smachet. Ich Wolfram bin vnschuldig. Ob Schreiber recht vnrichtig machet." Ausser der gedachten Vaticanischen yiebt es noch einige andere, die Hr v. d. Ilagen in d. allgem. EinleiluMg zu dem vtm ihm und dem Dr. Büsching zu Berlin 1808, 40 herausgegeb, erst. Bande deutscher Gedichte des M A. I, p. IX. nachweiset. Braunschw. d 2. März 1809. J. J. Eschenburg —
Jac. Grimin h:it darunter geechriehen:
Den Worten des Hr. Hofr. Eschenburg kann ich nicht beistimmen. Der Text weicht nicht blosz in Orthographie «. Mundart von d. Drucke ab, sondern fast überalt in einzelnen Wendungen, ausserdem enthält
^ I
IV. 8. Philologie. B. Englische n. angelsächs. Sprache. 85
er etwa em Dutzend Strophemy die w der gedruckt Ausg. ganz fehlen^ wogegen diese jedoch noch weit mehre in sich schliessi, welche im Hannov MSi mangeln. AUein selbst dieser äJangel, zusammen mit den Varianten und einigen ausschliesslich in ihr enthalt. Strophen macht die gegenwärtigp, sonst nicht sehr fleissige, und correcte Hand- schrift schätzbar — Auch hat Hr. Eschenburg übersehen^ dass an der van mir bezeichnet. Stelle, hinter dem 5t i Blatt (Bl 98—99) 2 BL fehlen^ der Defect muss aber sehr all sein, da eine dem Anscheine nach in^s XV. Jahrh. gehörende spätere Hand am Schluss des 5U Bl. l>emerkt: »dit let en is nich ute.*'
Cassel /. Mai 1810. Jac. Grimm.
£1750 vom Bibliothekar Scheidt gekauft für 24 Thaler. — Vorgl. Oiig. Guelf. II, Praefat. p. 54, not. m.]
490 u. 491: vacant.
492# Verschiedene Gedichte in deutscher und auch latein. Sprache.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 29 Bl. Polio.
B» Englisehe u. angelsäehs. Sprache.
493. Anglo - Saxonica explicatio orationis dominicae et symboli apostolici.
Handschr. Eccard's. 5 Bl. 40.
494. Dictionarium linguae Britannicae (von Leibniz'ens und Eccard's
Hand). — 5 Bogen. 40.
495t 1. Bl. 1 — 511: Glossarium Anglo-Saxonico- Latinum.
2. Bl. 513 — 544: Glossarium Litino-Anglosaxonicum Bedae sive AelMdi Grammatici.
3. Bl. 545 — 555: Excerpta ex Grammatica Anglosaxonica AelMdi, qui tempore Athelwoldi Praesulis (t 984) vixit.
4. Bl. 555 — 570: Excerpta ex vetere libro sententiarum.
5. Bl. 571 — 573: Glossae Anglosaxon. ex Bedae Gudberto, a Lindenbrogio excerptae.
6. Bl. 574 — 588: Glossarium ex membranis Fr. Pithoei.
Versch. Handschr. d. XVIII. Jahrh. (z. Th. von Eccard's Hand geschr.). 588 Bl. 80.
i
K
^6 IV. 8. Philologie. C. Lttteiniache Sprache.
496. Excerpta aus Hekham: English aad Netterdnytsch Dictionarie. Roterd. 1660.
2 Bogen 4» tod Eccftid's Hand.
497. A Vocabulary of the Irish Dialect, spoken by the Highlanders of ScoUand, collected by Mr. Kirk, publisber of their Bible.
Handachr. d. XVII. Jahrb. 3 Bogen. 4«.
C. Lateinisclie Sprache.
498. LeziCOn latiunm (lun Schloas defect, gebt bb lum Wort«: vaporo).
Pergamenthandscbr. d. XIU. Jahrh. 168 Bl. Folio. MS. Meibom.
No. 47.
TocabulBiinm latino - germaniciim et graeco - latinam. — Vergl. No. 10, 2.
499. H. Heibomii jnn. Liber glossematum, ti. e. eipUcationes qnonindam vocabulonim minus usitatorum, c. indice.
Handaclif. d. XVII. Jahrb. 229 Bl. 8». MS. Meibom. No. 256.
500« Ohr. Daumii (Bector zu Zwickau, f 1637) DiaHertatio de cansis ainiasanmi latinae lingoae radicum aliarumque dictionum. Handselir. d. XVH. Jabrh. 38 Bl. 40.
501. Donatns: de octo partibus orationis.
Handachr. d. XV. Jahrb. 51 Bl. 4".
502. Dubia quaedam grammatica e Tanaq. Fabro (Prof. in Saamor.
t 1672) petita.
Handsthr. d. XVII. Jahrb. 4 Bi. 4«. MS. Meibom. No. 506.
503i Oottfr. BühlinaiUl (Lauchensis, Secr. Lcibniz'ens) : Kurtzer und unnuissyeblicker Entwurf von leichter Unterweisung eines Priidsens in der latein. SpracJte, an S. Durcht. Friedr. Ludw. Prine zu Braimschw.-Lüneb. unterthänigst gesteUet. Hamiov, Sept. 1712. — (112 Bl. S«.)
504. 8. BennoniB ratio dictandi, ex MSto Gnelferbytano. Hand(:chr. d. XVII. Jabrh. 4 Bogen. Folio.
IV. 8. Philologie. C. Lateinische Sprache. 87
505. 1. BL 1—16: M. T. Ciceronis über de fato.
2. BL 17 — 28: Timaens Locrensis: de principiis rerum.
3. Bl. 29 — 34 : Rutilii Palladii Tauri Aemiliani de insitione liber ad Pasiphilum.
Pergaroenthandflchr. d. XU. Jahrh. 34 Bl. 40.
506. H« Y. Hartialis Epigrammata.
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 208 Bl. 80.
(Ausgezeichnet schöne Schrift, mit prachtvollen in Farhen und Gold ausgeführten Randarahesken. — In e. Schreiben des Bihlioth. Jung d. d. 4. Aug. 1789 findet sich üher diese Handschr. folgende Notiz: Wann und me dieses MSi in die Königl. Bibl. gekommen sei, davon findei sich bei derselben keine positive Nachricht Ich erinnere mich awar vor geraumer Zeil ah eine unverbürgte. Sage irgendwo gelesen zu haben, dass dieser Martial in der Bibliothek des berühmten Königes von Ungarn Corvinvs geicesen sein soll: welches wegen des beträchtlichen Aufwandes von Vergoldung und anderen vor trejj liehen Ausziemngen einigen Glauben zu verdienen scheint. Jedoch wie in der Zeilfolge der auf der zweiten Seite des vorgeklebl. Blattes be- nannte — 1- Henning Weesemann Serenissimi Camerarius, Hannoverae 1673-*^ — dieses 3ISt erlangt habe, davon äussert sich unter den Papieren der Kon, Bibl. gar keine Spur, aber desto wahrscheinlicher wird es, dass solches von gedachtem Weesemann an Herzog Johann Friedrich überlassen und der Herzogt. Bibl. einverleibt sei Das letztere erhellet aus einem unter Leibniz^ens Briefschaften vorgefund. Quartblatte, warin er über eiwge dunkle Stellen des Martial mit Beihülfe dieses MSt. commentirt und folgende Worte vor ansetzt: »Codex membranaceus MarHaliSy qui est in Bibliotheca Üucali Hannoverana, videtnr esse bonae notae, diUgenttr scriptus et antiguus. Video eum non raro consentire cum Palatino Codice quo usus est Grulerus^^ etc. — )
507« Fragment einer ital. Uebersetzung des Ballast.
Pergamenthandschr. d. Xin. s. XIV. Jahrh. 2 Bl. Folio.
Es beginnt dies Fragni. mit d. Stelle des Bell. Jugurth. cap. XIV : amici eravate molto lungi tutta nostra speran^a era i nazme poi chequella etc. (vos amici procul: spes omnis in annis erat etc.), und schliesst mit d. Stelle cap. XVIII: po che essendo solamente dal mare dipartUi dalla spagnia etc. (nam freto divisi ab Hispania mutare res inter se instituerant etc.)
[Dies Fragm. ist als Enveloppe einer Handschr. benutzt gewesen und Tom Verfasser 1865 gefunden.]
I
88 IV. 8. Philologie. C. Lateinische Sprache.
507^- H. Meibomii jün. Programma pablicis in Taoiti Qermaniani
lectionibus praemissum ; sequitur ipse Taciti über.
Aatogr. 26 Bl. 40. MS. Meibom. No. 188.
508. TrajaiL Boccalini: Osservationi sopra Cornelio Tacito«
HandBchr. d. XVII. Jahrb. 481 Bl. Folio.
508^- Scheidii daae dissertationes ad Taoiti Germaniam.
1. Disputatio, qua contenditur, narratiunculas ibidem obvias vel nullius prorsus vel admodum exiguae fidei esse, —
2. Disputatio, qua ostenditur, hunc commentariolum Tinciti merum in perverses Ronianorum mores satyram esse.
Ein starkes nngebond. Convol. in Folio.
509t H« Meibomii jun. Variantes variorum librorum lectiones e MStLs coUectae, nee non editionum libromm. quonmdam col- lationes, ut Cic. orai, bistor. de Tbeoderico, Cassiodor. etc.
Antogr. 70 Bl. 80. MS. Meibom. No. 259.
510t Observationes de versibos leoninis.
Handschr. d. XVI. Jahrh. 3 Bl. 80.
511t JOt Audoeni (s. Owen, Vice -Kantzier zu Oxford, f 1683} manu- scriptorum epigrammatum liber (ad Frideric. Huldericwn^ Duc. Bransv. et Luneb. iSiO),
Handschr. d. XVII. Jahrh. 18 Bl. 80.. MS. Meibom. No. 516.
512t Martini Baromii (erst Bector an der Martini - Schule zu Braun- schweig, 1598 Bector an der Schule zu Goslar, 1600 Superint. daselbst,
t 1625) Idyllion: Ilicrinea sive Candor.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 2 Bogen. 40.
512^ David contra Goliath. Musicis modulationibus repraesentatos.
(VirMibui ei honari Seren. Principis Joannis Friderici Dttcis Brunmf.J
Handschr. d. XVII. Jahrh. 9 Bl. 40.
513t Matth. Bergii, Jos. Bntae, Henr. YelgOTÜ, Henr. Meibomii, Herrn. Neovaldi, Jo. Beckeri, Theod. Berckelmanni aUorum- qne Poemata.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 35 Bl. 40.
lt.
1
rv. 8. Philologie. C. Lateinische Sprache. 89
514. Jo. Oaselii (Prof. zu Helmstadt, f 1613) exercitationes poeticae graeco et latino idiomate (am Anfange defect).
Aniogr. 70 BL 4 o. MS. Meibom. No. 476.
515. CoUatio veteris et novae pentecostes (latein. Gedicht in Hexa- metern).
Handschr. d. XVIL Jahrh. 8 Bl. 40. MS. Meibom. No. 158.
516« Brand« Daetrii carmina in claros yiros etc. —
Antogr. 29 Bl. 40. MS. Meibom. No. 488.
517t Ejjnsdem carmina et inscriptiones nee non quaedam carmina ad Br. Daetrium. —
Antogr. 100 Bl. 40. MS. Meibom. No. 501.
517** Joach« Drallii Oratio carmine heroico conscripta et recitata cum Anno 1682 Collega scholae Johann, (in Lüneburg.) intro- duceretur. (12 Bl. 40.)
Acc: Ejusdem delineatio institutionis hactenns obseryatae in imbnenda primis literarom elementis pube commissa. (1 Bogen.)
51o« Ootfiridi Poetria (mit vielen Glossen).
Pergamenthandschr. d. XIV. Jahrh. 49 Bl. 80.
Incipit: Papa siupar nnindi si dixero papa nocenü Acephalum namen iribuam Hin n capui addam etc.
lieber Godfridns (s. Goffridas s. Ganfridus) Andegavensis, Abbas Vindocinensis, später Cardinal, t 1132, vergl. Leyser, Eist. poet. med. aevi p. 371 sq ; Fabricius, Bibl. lat. med. aevi, lU, 199—201 ; Jöcher, Gelehrten -Lexic. p. 1084.
518*- Oruberi Poetica latina. — (5 Bl. 40.)
519« Jo« Hartrici Parodiamm Horatianarum Hexecontas ad Henr. Meibom, sen. — Item Casp« Arnoldii Parodiae Horatianae ad eundem.
Handschr. A. XVH. Jahrh. 44 Bl. 40. MS. Meibom. No. 608.
520. TAMHAION in honorem nuptiarum doctiss. viri etc. D. Erasm. Henningii Pastoris in Vordersted et Annae Kranenborges,
r
, i^ftuW-** Sprache. Mf. "' ' ^/ iö/tquelleasi (in griech. n. l»tein.
Ml«* " ,
»,..»""''•''"'■ ^a, /«i»*- 1 Begeo. 4". MS. Meibota. No. 151.
Kroäca: Ab^ot — Pulcnim — De Venere coelesti — 52i ^^Uini Annca — Petrarcliae Laura. (178 Bl. FoHo.)
ewdschT. d. XVn. Jahxh. 6 Bl. 4». MS. Meibom. No. 472.
5i4. Libä!i poetiei.
pergunenthsndacbr. d. XIII. Jahrh. 6 Bl. 80. EntliBltend verEcfaiedene Qedicbte : Papa Stupor mundi. — Jmdi- eium Satomonis. — Vemu de Stiumna. — Versm de eruce. — Descriplio praeiati ecc/etiaslici. — DeteripHo militis vel prineipis — Descripiio adoocali sub melaphora Vlixit. — Epislofa Arittoleli* ad AIej-aiidnun. — Riikmut melricus contra Romanam curiam. — Yeratu de ordinibut etc.
VergL Perti, Archiv, TUI, p. 633.
525. Nie. Villanii Fistoriensis Satyra, Gustavo Adolfo Scotiae et Vand. Ke^ dicata; ejusdeni satyra cui titultw; DU vestram fidem, cum praeludio ad praecedentem.
HaiiJflchr. d. XVU. Jahrh. 23 Bl. 80. MS. Meibom. No. 43a
526. H, Heibotnii sen. Carmina adoptiva, panca typis impr., nia]dina pai-s a mann autoris.
Äcced.: Stefnnaimi lessus funebr. in H. Meibomium. Antogr. 59 Bl. 40. MS. Meibom. No. 188.
527. H, Meibomii Jon. Carmina.
CujivoL loser Bl. 80. MS. Meibom. No. 491.
528. Eijnsdem Epigrammata latäna.
Aiitogr. ll/i Bog. 40. MS. Meibom. No. 150.
529. E^usdem Fragmenta a latinis antiquioribns potissimum poetis
roUecta. —
AatogT. 29 Bl. 4*. MS. Meibom. No. 148.
IV. 8. Philologie. D. Griechische Sprache. 91
530« H. Meibomii sen«: 1) Parodiae Horatianae, collectae et editae a J. H Meib. filio. — 2) Poemata lyrica. ~ 3) Precationes solemnes. — 4) Carmina ad diversos varia occasione data. — 5) Anacreontica et anagrammata. — 6) Cannen in memoriam divae Augustae.
Autogr. 173 Bl. 80. MS. Meibom. No. 245.
531« H. Meibomii jnn, Varia Poetica. — .
Autogr. 100 Bl. 40. MS. Meibom. No. 218.
532. Ek Bernhardi Hnlheri descriptione Bheni, lib. VI, p. 71.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 6 Bl. 40. MS. Meibom. No. 146.
533« lAber gui summum quid virttUis intituiatur. Carmen ele- giacum.
Pergamenthandschr. d. XIII. Jahrh. 6 Bl. 80.
Incipit: DesHtuit iram deus arbi gloria rerum etc.
Ezplicit: In quodam secutn culmme pacis orans. ExpHcii,
534. Poemata latina.
Handschr. d. XVn. Jahrh. 28 Bl. 40.
535« H. Meibomii excerpta rhetorica.
Autogr. 119 Bl. 80. MS. Meibom. No. 255.
D. GriecMsclie Sprache.
536. Georgii Galixti sententia de dialecto Hellenistica, tribus publicis lectionibns explicata. A. 1639.
Autographon von 1 Bogen, 40.
536** J. H. Bfittneri Oratio de pronunciatione graecarum literarum
(habita d. 14. Nov. 1694 in auditorio majori Johanne! Luneburgensis, 11 Bl. 40).
w7. Metrophanis Gritopnli (griech. Mönch vom Berge Athos, später
Patriarch zu Alexandria) Grammatica graeco-barbara. Tubingae 1627.
Autographon von 18 Bl. Folio.
mm
.... D Qriecbische Spncbe.
.. Aioauentissimum virum Leonarduin 538. Aristoteli« Etbiea, pereq^ ^^^^^ ^^^^^ ^
Aietinam de gneco m »^
ginalien «os mnerw Zeit.)
Perg,n,entlmndscbr. <L SV. Jahrh. 132 Bl. gr. 8».
A f e vorgehund. Blatte findet sich die Notiz : Bibliothecam Ret- beroianam hoc Aretmi ÄutograpliO e Vuticano olim kuc tranüalo augeS ffemr, Hartwig Meyer, Venetiis Nan. Marl, i€72.
[1742 in der Kettbergischen Anction gekauft.]
539. Analysis Librorum Ethiconun ad Nicomachuin Aristotelis.
Handschr. d. XVIL Jahrh. 225 BL 40.
540« Analysis Bhetoricorum Aristotelis«
Handschr. d. XVU. Jahrh. 170 Bl. 40.
541. Aristotelis et Flatonis Graecorum Interpretum typis hac- tenus editorum brevis conspectus. Cura et studio Phil. Labbe, Biturici, e S. J. Lutetiae Paris. 1657. — (15 Bl. 4o.)
542. Jo« Eichelii (yon Bautenkron, Prof. zn Helmstädt, f 1688) Pra«-
lectiones in Vm libr. polit. Aristotelis.
Handschr. d. XVIL Jahrh. 110 Bl. 40. MS. Meibom. No. 190.
543. Heliodori philosophi ad Theodpsium M. Imperatorem de
philosophorum mystica arte (griechisch, 22 Bl. Folio).
Gedruckt in Fabricii Bibl. Graeca lib. V, yol. VI, 790 sqq.
544. Index scriptomm, qui in Hesychii graeco vocabukrio lan- dantor, confectus et alphabetice dispositus a Jo. Fricaeo (s. Price, t 1676), et additus annotationibus ApulejL
Handschr. d. XVH. Jahrh. 5 Bl. Folio.
545« Oig. Oiliu Maecenatis oratio ad div. Augustum ex Dione Cassio graec. et latin. c. praefat et notis J. H. Meibomii. — Acc. D. A« Bivini (Prof. zn Leipzig, f 1656) 3iaecenas. Lips. 1652.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 70 Bl. 4». MS. Meibom. No. 466.
IV. 8. Philologie. £. Orientalische ISprachen. 93
Maximi Monachi Graeci Capita di versa sententiarum (in griech.
Sprache).
Handschr. d. XV. Jahrh. 236 Bl. 40.
Vergl. Gesneri Bihlioth., Tignrin. 1545, p. 508 N
[Ex Bibl. Gerardi Molani Abbatis Luccensis.]
Prodi (Diadochi) Lycii Philosoph! et Successoris Platonici Opuscula tria:
1. De decem dubitationibus circa providentiam.
2. De Providentia et fato et eo quod in nobis ad Theodorum
raechanicum.
• ■
3. De malomm subsistentia.
Interprete Gnil. de Morbeka, Archiepisc. Corinthi.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 107 Bl. Folio.
E. OrientaUsclie SpracheiL 548« Aleoranns,
Arab. Handschr. von 366 Bl. 120.
[1755 in der Mehemet*schen Auction gekauft für 2 Thal. 8 Ggr.]
549« Huhammedica^ scripsit Ali filius Memi mense Begeb anni Heg. 1033.
Arab. Handschr. d. XVII. Jahrh. 263 Bl. Folio.
In e. altem Verzeichnisse der oriental. Handschr. der Eönigl. Bibl. findet sich über diesen Codex folgende Notiz: Liber laudaiionum in Mnhammedem, Esi ts, ut ex fine libri apparei, anno scripius MXXXUl qtü annus posi Christi naimiaiem est MDCXX Codex est carmini- bus scriptus partim Persicis, secundum ordmem lilterarum Aralncarum dispositi' iiOy ut rhytkmi primi camunis desinänt in EUphj secundi in Be, et ita reliqua, Praemittitur carmen, qnod omnes versus in Hamus exemUy HamuUum dictum. Postea sequuntur ipsa carmtfin, m quibus laudes traciantur Muhammedis, Ita in carndnCy cujus rhythmi con- stituunt y,He'^y inscribitur: ncaput de scala», per quam Muhammed dicitur adscendisse in coelum. De eadem scala exponOßr post magnum intervallum in alio carmine. Saepe autem, quod in codicibus Arabicis bene multis desideratury inscriptiones desunt capitmn, mthio tiu/t« candae, SinUlis codex est, quod ultimo toco monemus, in BibHotheca UpsaUensi, at ordo et numerus carminum a nostro diversus est.
94 IV. 8. Philologie. E. Orientalische Sprachen.
Describitur hie in catahgo ceniuriae librarum rarissimarum a Gahr. Sparfcenfeldio Bibl. Upmiiensi donatorum p. XXX VUL
[Auf d. Bückseite des vorgebund. Bl. sind folgende Notizen auf- geklebt: Als A. 1685 d. 19. Aug. ISeuhäussel mii stürmender Hand glücklich erobert worden^ habe ich dieses Buch in der gross. Türkischen Kirche auf dem Aliare gefunden und mitgenommen. - v Sommerfeldt. m. pr. — Darunter von Ger. Molan's Hand: Donum excetienüssimi generosissimi Domini Generalis locum teneniis de Sommerfeli.] —
[Ex Bibl. Gerardi Molani Abbatis Luccensis.]
550. Abu Ishak Helladj, Poemata.
Persische Handschr. 77 BL 120.
551s vacat.
552. 1. P Genta Persicunif in quo Brdhmanus quidam pius et eruditus respondet ad qtui^stiones a principe, religioftis Zbroastricae uti videtiir sectatore, propositas, Disseritur de conditione vitae humanae, de praestantia religionis et de diäbolis decem et angelis sex qui homines vel in- festant vel tuefitur.
2. Tractatus de ohligaiione visitatiofiis Ca^abae a Muham- mede praescriptae.
Persische Handschr. 43 Bl. 120.
553« Carmen Persicum incerti argumenti.
Persische Handschr. 83 Bl. 80.
554« Djami Jnssuf und Soleioha.
Persische Handschr. 160 Bl. 80.
555« Ferdnsi.
Persische Handschr. 503 Bl. Folio (in 5 Colamnen)» in prachtvoll. Persischen Original -Einbände. Die Anfange der einzelnen Theile der Handschr. sind reich in Gold und bunten Farben ausgeführt.
In d. altem Verzeichnisse der oriental. Handschr. der Eönigl. Bibl. findet sich über diesen Codex die Notiz : Hie codex titulum nan habet Tractat autem^ ut in fronte ifjus manu Belgien scriptum legiiur: De regibus anüquis Persiae, ibidemque aestimatur 400 Rapiden sice 200 thalerorum. Est über scriptus carmine PersicOy est divisus in quatuor Ubros, Omnino videtur esse liber Shakname^ a Phirdausi, poeta apud Persas cefeberrimOy scriptus. Leibnitius in schedula^ in
IV. 8. Philologie. E. Orientalische Sprachen. 95
qua rtquae gessil anno 1696** consignavit^ die Augusii ocfavo iia momtii: y^Bei dem Churprintzen tu erinnern de Golianis MSS. Arabicis^ weil Schade, dass sie distrafuri werden sollen," — Cum itaque hie codex, Leilmiiio superstiie, cum quilmsdam aliis ex Belgiö nUgraeii Hannoteram, est is forte ex Golianis oriundus. Atque hi ipsi eodem in anno publice distracti sunt. Ejusdem otiginiSy quod supra prae- termisimus, est quoque historia Emir Chand,
556« Diwani Hafts.
Persische Handschr. 222 Bl. 80.
557. Diwani Hafts.
Persische Handschr. 272 Bl. gr. 80.
Vorgeklebt ist ein Blatt mit folgender Notiz aus e. Briefe des Prof. Wahl, d. d. 24. Jan. 1817: Den Codex der Gedichtsammlung des Persisch. Dichters Hafis habe ich vollständiger gefunden, als andere Codices dieses Werks; und in dem lauerst übersendeten Codex des Gerschaspnameh (n, 558.) sind einige Stücke, welche der Verfasser wörtlich aus des Ferdusi Schanameh übergetragen und aufgenommen hat,
558. Kerschasp-Bameh^ exaravit Schabnr Pharssi a. hog. 1010 mense Kegeb.
Persische Handschr. 407 Bl. 4«.
Auf e. Yorgekl. BL findet sich die Notiz ans e. Briefe des Prof. Wahl d. d. 8. März 1817: Dieser Codex enthält nicht das Schahnameh des Ferdusi i sondern eine ganst davon verschied, epische Dichtung von einem andern episch. Dichter, nämlich des Gerschaspnameh, wovon die Exemplare in Europa weit seltener sind als die des Schahnameh — In d. altern Verz. d. orient. Handschr. heisst es von diesem Codex: Pars libri Schaname sive de Regibus Persiae antiquis a Phirdausi conscripti habetur et a Leibnitio, —
559« Hisami Ghosroes et Schirin, exaravit in nrbe Heidrabad Emini ben Abdallah Bey, Ispahanensis, anno Hegirae 1076.
Persische Handschr. 196 Bl. gr. 8«.
In d. alt. Verz. d. orient. Handschr. heisst es von dies. Codex: Et» titulus abest, est tarnen apertum, exponi in eo vitam regis Chos- roes et Schirinae, quam amavit, Regis enim Chosroes et Schirinae mentio diligentissime injicitur, A Leibnitio auctor nominatur Nisa^ mihi, contra in consignatione MSS. Belgicorum, saepius nominaia, appellatur Nerami. Uterque autem nos fugit auctor, nee eos de tiia Chosroes scripsisse habemus compertum. Id scimus ex catalogo
^^
96 IV. 8. Philologie. £. Orientalische Sprtichen.
Bibliothecae Lugd. Bai. p, ^77 exUare Ubrum: DehletDÜ Poema cum 9we de amorilms Prmcipis Chosroes, —
560. Hirohond: Historia Persica.
Persische Handschr. 8 Bände von 421, 279 n. 404 Bl. Folio.
In reich yergoldetem Persisch. Original -Einbände. Die Anfange der einzelnen Theile (6) des Werks sind auf Goldgrnnd geschrieben und mit bnnt. Farben verziert.
In d. altem Verzeichn. der oriental. Handschr. d. Eönigl. BibL findet sich über diese Handschr. die Notiz: Historia Emir Chand^ m sex paries et tres iomos dxoisa atque scripta sermone Persico. Hahe$ quaef>is pars ad folia CL. Quibusdam auiem in iocis verba deUde-- rantur Uiteris rubrioribus consigHanda. Praeterea tomus terlius manm scriptus est a priori plane ditersa. Pars sexta expomt res gestas Timuriy sive^ ut cum nos appellamus^ TamertaniSy eademque videimr cum codice MDCCCXXUU orientali Bibliothecae^ quae Lugduni est Bata/oorwan, vid. CataL ^us Bibl. p, CCCLXXXIIL —
561« HisamL
Persische Handschr. 78 Bl. 80.
562. Bisami Iskendernameh, Pars II,
Persische Handschr. 181 Bl. 80.
Auf e. Torgebund. Bl. findet sich der Titel: Carmen Persieum Almithsomij quod expomt de Aiexandro MagnOy Aristotele^ Plaiane atque aliis sapienObus. —
563. Saadi Gnlistan.
Persische Handschr. 112 Bl. 80.
Anf e. vorgeklebt. Blatte lantet der Titel: Rosarium poUHcum Musladin. —
564. Saadi Onlistan et Bnstan.
Persische Handschr. 152 Bl. 80.
In d. alt. Verz. der Orient. Handschr. heisst es von diesem Codex : Est rosarium principis dignissimi et praestantissimi Muslahdiny princspis Sadi Schirosi. Est hie liber^ qui res poUticas tractaty notinimus saephisque edituSy nempe persice et laline a Georgio Gentio, Amsieio^ dami i65iy gallice ab Andrea du %er, Paris, 1634 atque ibidem t704^ germanice ab Adorno Olearioy Slesvigae 1660, Hie uasier Codex y quod pretkm ejus äuget ^ in superiori et mferiori onmimm foliorum parte y eorundemque in margine habet commentaäonetm^
IV. 8. Philologie. E. Orientalische Sprachen. 97
carmine consignulum Persico Cum enim hujus UM apud Muhamme- öanoi nomen celebre magnaque auctoriias st7, multos fuisse tijus commenialores, nemo mirabitur. lia quoque^ quod exemplo sii, in BibUotheca Upsaliensi commeniarius est in hunc librum Arabicus; vid, Ada iiU. Sueciae anni i72iy p, 242. —
565. Excerpta libri Sohar, textibua N. T. varie parallela c. inter- seriptis ex antiquitate Hebraica quibusdam aliis.
Handschr. d. XVII. Jahrb. 181 Bl. 4«.
[Auf der ersten Seite findet sich die Bemerkung von Leibniz'ens Hand: Knorrii de Rosenroth labor, Habeo ex dono Franc. Mercurii HelmontU.]
d66. Anthologia, Baki, Figani et aliorum Tui'carnm poemata.
Türkische und Persische Handschr. 187 Bl. gr. 80.
Bl. 1^ ist von Ger. Molan's Hand eingeschrieben: Collectio »ano- rum poematum^ partim Persica^ partim vulgari Ungua Turcica con- scriplorum. Donum Seren. Principis Electoralis Hannoverani, — In d. alt. Verz. der orient. Handschr. findet sich die Notiz : Continet hie Über varia carmina minor a^ praecipue Ungua Persica consignaia, Solent Muhammedaniy poeseos fautores, varia carmina colligere^ varia- que ejusmodi volumina apud eos circumferuntur. Ita habent carmina bretia ab Abu Abdalla Muliammede Ben Muhammedis Ali Ansaraei, ab Omar Othman ben Hagib Malikaei atque ab aliis composita. Qualis haec noslra sii collecliOy cum ea sit liiulo destituta, non licet con- tiituere. Quas quidem nominaviy collectiones exstant in BibUotheca publica Lugd. Bat. cujus videatur catalogus p. CCCCLXXL —
567. Calendarinm Tnrcicnm, cum brevi introductioDe ad Astro- nomiam.
Türkische Handschr. 122 Bl. 80.
Auf d. liückseite des vorgebund. Bl. die Notiz : Diesen Türkischen Calender habe den f, AugusH 1687 nach der erhaltenen BataiUe iwischen Sulzlos und der Essecker Brücke in dem gewesenen Türki- schen Lager bekommen. — Zeuner. — Darunter hat Molan geschrieben :
Ex cujus donatione cessit Gerardo Abbati Luccensi. —
•
568. Zwei Cinguli Turcici oder Amulete.
Zwei lange Papierrollen in e. ledernen Futterale.
Dabei liegt auf 13 Seiten Folio eine deutsche Erklärung der- selben, welche beginnt: Diese beyde lange Zettul sind solche Amulete oder lange rund zusammengerollte Papiere, darauf allerhand Arabische auch etliche Türkische Sprüche und Gebete stehen^ trelvhe die Türken
18 IV. 8. Philologie. E. Orientalische Sprachen.
nuf ihren Keiiea, insonderheil aber, frenn sie iu Felde tiehen, betf sich tragen und sich damit einen IHulh machen, denn es stehet untett darauf geschrieben: welcher dieses lange Papier bey sich tragen «ärde, iler sollte für Krankheiten und Pestilenti, für Feuer und Wasser, für hugeln und Pfeilen etc. sicher seyn. — Am bchli:88 heisat es: Aus diesem allen kan man der Mahomedaner ihre meisten Gfaubenstehren, Krieflsmairimen und Aberglauben, ingleichen auch ihre künstliche und ineentiöse Schreibari nw Genüge ersehen, und sich dieses eu e Com- penäio der Glaubenslehren und Lebensregeln der Muselmänner dienern
[1738 in «. Auction nu Magdeburg gekauft lür 1 Tblr. 6 Ggr.]
569. Türkisches Gebetbach.
89 Bl. 12", in e. ledernen Futterale mit der AofBilirift; Türkisches (lebethuch, irelches einem vornehmen Janitscliare» bey Belgrad ab- genommen werden.
570. Türkisches Gebetbach.
Hl Hl. lüO. in •: [«lern. Fiittcrnlc. mit d. Aufschrift: Türk. Gebelbuch eines Janilscharen bey Ofen 1685.
571. Türkische Gebete (auf einer langen Papierrolle).
[Pit; No. 560-571 in e. Auction zu Magdehurg 1738 gekanft (ur 1 Thlr. 3 Ggr.]
571 '■ Der tfohloip Brief eines Tiidisehcii Fürsten m> König Georg II
roii Gro.ishritamüen.
Auf einem etwa SO Zoll langen nnd 3 Z. breiten Bleche von ge- diegenem Golde, an den beiden Schmalseiten mit 24 Rubinen beaetit, ilic Schrift mit e. scharfen Instrumente eingeritzt.
lieber diesen sogen, goldenen Brief findet sich unter den Acten der Königl. Bibl. Folgendes: Ein von einem tndependenlen Indianischen Könige auf der Küste Coromandel (von der Religion der Magi oder Gebres, irelche «ichls ipas Leben hat essen und das Feuer anbelenj an S. Majestät König Georg H abgelassenes und mit e. Grijfei ge- grabenes Schreiben auf einer goldenen Platte, an tu>ey Seiten jede mit ii kleinen Rubinen besetU. — Von dem Inhalt dieses goldenen Sehreibens ist nichts bekannt. Man vermuthet aber , dass es eine Alliance oder sonstige Freundschafts- Verstrherung enthalte — Uebri' gens ist dasselbe so mitshandell und terbogen worden, wie am H. Juni 1768 der König v Dänemark unter dem angenommenen Charactere eines Primeu oder Grafen ton Tratendahl, die Königl. Bibl, besähe und die Ptallc so unsanfft attgriff und msammen druckte, dass auch die eine lieibe der 12 Rubinen, wo das Siegel vorkommt, abgefallen
IV. 8. Philologie. F. Andere Sprachen. 99
M/, welche in der zugleich anhergesandten elfenbeinernen Büchse ver- wohn liegen, in welche die Platte in ihrer jetzigen Gestalt nicht wohl mehr passet.
[1758 vom Könige Georg II an die Königl. Bibl. geschenkt.]
571^* Ein Fascikel von 8 etwa 14 Zoll langen und 1 Zoll breiten Falmblatt- Streifen mit Indischen Schriftzügen, welche auf beiden Seiten mittelst eines scharfen Instrumentes ein- gegraben sind. — (Die 6 kleinereu Streifen sind durchbohrt und mittelst einer durchgezogenen Schnur mit einander yerbunden.)
F. Andere Sprachen.
572« Abrahami van der Myle (t it)37) Lingua Belgica seu de linguae illius communitate tum cum plerisque aüis tum prae- sertira cum Latina, Graeca, Persica, denique communitatis illius causis, tum de linguae ejusdem origine et latissima per gentes quam plurimas diffusione ut et de ejus praestantia.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 172 Bl. 40.
573. Zinne -Spei van Hoop en Vraes.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 36 Bl. gr. Folio.
[Einliegend zwei Dedications - Schreiben vom Maire G. Tan Hal- male, d. d. Amsterdam 1706, an die Kurfürstin Sophie Ton HannoTer.]
574. G. Stiernhielmii specimen linguae et philologiae Finnonicae ineditum.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 10 Bl. 40.
[Ulustri tiro Georg, ab Eccard transmittit ex iHnere septentrio- naU redux J. H. Heubel, 1722, m Jan.J
574*^- Mart. Fogelii de Finnicae linguae indole observationes.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 29 Bl. 40.
575. Oeuvres de Brantdme (de Bourdeüie, t 1614).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 3 Bände. Folio.
Tom. I: Les Dames de Mons, de Brantosme. (330 Bl.)
Tom. n : Second volume des Dames. DediS ä Mons. le Duc DaUencon de Brabant et comte de Flandres, contenant plusieurs beaux discours. (213 Bl.)
"•^
100 IV. 8. Philologie. F. Andere Sprachen.
Tom. III : Troisiesme livre des hommes illustres et grandes Capii/tines, (392 Bl.)
576« Fragment aus d. Chanson des Lorrains.
93 Verse auf 2 Pergament - Streifen, Handschr. d. XIIL Jahrh.
Gibert leistet der Tochter Aymeri's von Narbonne Hülfe g^e^en die Sarazenen, die in Frankreich eingefallen waren nnd Aymeri erschlagen hatten; er überwindet die Heiden und heirathet die Tochter Aymerrs.
[1854 von e. Einbände der Königl. Bibl. abgelöst.]
577. Malteville: La descente du Roy d'Ethopie aux Enfers.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 7 Bl. 40.
578. Les Romans de Fierenbras, d' Alexandre et de Charles.
Pergamenthandschr. d. XTV. Jahrh. 100 Bl. gr. 8®, mit 101 goIo- rirt. Abbildungen.
Incipit : (S)Eigniurs ore fetes pees ffranke geni honoree Gardes KU ni ait nois Ae corouce ne mellee Si orres hone chanchon A e bien enlutninee etc.
Explicit: Ici est li finement del Romance de fierenbraty Dalisandre.' et del bone roy CJiarls.
578*- Origines linguae Gallicae. (Ex Collectaneis Mart. Fogelii.) Handschr. d. XVII. Jahrh. 42 Bl. 80.
579. Laodamie Reine d'Epire, Tragödie.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 87 Bl. 80.
580. Lefenrez: Lettres curieuses du style nouveau. 1643.
(74 Bl. 80.)
581« Am Anfange defecte altfranzös. Handschr. den Merlin be- treffend.
Pergamenthandschr. d. XTV. Jahrh. 288 Bl. Folio, mit vielen Colon mit Gold liusgelegten Miniaturen und Initialen.
582« l. Avavture Tragique arrivee eil Perigord.
i
IV. 8. Philologie. F. Andere Sprachen. 101
2. Avanture d^un Jesuite qui a pmdu les oeitfs. 1710, Handschr. d. XVIII.- Jahrh. 6 Bl. 40.
583* Ein Convol. verschiedener französ. Gedichte aus d. XVII. Jahrh. (40.)
584. 1. Jos. Escayo: Raqnel. Tragedia Espanola. 2. Giangix, Comedia Heroyca en cinco actos.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 141 Bl. 40.
585« Bitratto della B. Amaranta (dedicato al Principe Emeslo Auguslo Duca di Brunsvic ei Luneb.J.
Handschr. d. XVII. Jahrh. IV2 Bogen. 4o.
586« 1. Dubii varii del Sign. Pietro Aretino. 2. Epitaflßi diversi.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 41 Bl. 40.
587. I trionfi del Pato 0 le Glorie d'Enea. (Drama per H Theatro
ElecL tT Manöver i695,)
Handschr. d. XVII, Jahrh. 6 Bogen. 40.
588. Testamento dell Garzoni. Con la Risposta et Epitafü delle Puttane.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 39 Bl. 40.
588^ H Nerone. (Opera musicale.)
Handschr. d. XVU. Jahrh. 39 Bl. 40.
589« Paul Gemme, Medecin a Naples, Comedia.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 46 Bl. 40.
590. 1656: Pietoso Lamento della Religione Crucifera all' presente Desfatta. Poema.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 6 Bl. 40.
591. Zwei ital. Lieder, mit beigesetzten Noten (mit Randverzierungen
n. Federzeichnungen).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bl. 8© obl.
^1
102 IV. 8. Philologie. F. Andere Sprachen.
592. Verschied. Gedichte in ital. Sprache aus dem XVII. Jahrh. (4o.) 592^- n Katto delle Sabine. Opera regio dramatica di Gaudentio
Brunacci. (Consecrata aW Altezza Seren, del Sigr. Duca Gio. Fe- derico, Duca di Brunscic etcj
Handschr. d. XVII. Jahrh., 60 Bl. 40, in e. prachtvoll. Einbände.
592^- Cinquanto Cape da deo Baiate de Brustolao dalla Meccho
Pescaor da Cape quadre. (Consagrae al Seren. Prendpe Gio Fre- derigo Duca de Brunsuich in Dragogiesolo i662J
Handschr. d. XVII. Jahrh. 30 Bl. 4».
Anliegend e. Gedicht von e. and. Hand des XVII, Jahrh., 10 Bl. 40: Beregany a generosi Monarchi del Christianesimo,
592^- P. D.: La Madalena, Oratorio. (Seren, mio Patron, Gio Fe- derigo Duca di Brunsuich etc.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 11 Bl. 40.
592^' In Oden Fetrar chae beatissim. virgini dicatam paraphrasis Caroli Sinibaldi (Ad Sereniss. Prindpem Joannem Fredericum Ducem Brunst,). In ital. u. latein. Sprache.
Prachtvolle Handschr. d. XVII. Jahrh. 15 Bl. Folio. Das Titel- blatt mit Zeichnungen auf Goldgrund, hinter d. Titelhl. das color. Herzogl. Wappen, die Handschr. z. Th. mit Gold - Buchstaben.
593t Novitiato alla Segretaria di Paolo Bocconi (s. Silvius Bocconi,
t 1704), potir former. un parfait Secretaire. (In ital. u. franzos. Sprache.)
Handschr. d. XVII. Jahrh. 181 Bl. 40.
594. Ad Constantini Szyrwid (e Soc. Jesu) Dictionarium Polono- Latinum, editum Warsaviae 1641. 8^.
Von Leibniz geschrieben. 3 Bogen. 40.
595. 1. Compendium Grammaticae Polonicae.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 19 Bl. 40.
2. Gespräche in polnischer und deutscher Sprache.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 11 Bl. 40.
596. Polnisches Glossarium.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 85 Bl. 40.
IV. 9. Miscellanea. 103
596*- Cogitata de collatione linguarum Slavonicae et Germaiücae.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 2 Bogen. 4«.
596^- Excerpta etymologica linguae Hungarieae.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 1 Bogen. 40.
O. Hickesii Dictionarmm Islandicum. — Vergi. No. 1709.
9. Miscellanea.
597« H. Heibomii sen. Orationes ligatae. [l. quam recitavit in prima 8ua promotione 1588, — 2. in effigiem Divi Julii Carmen inque ejus obitum, — 3. ad Henr. Julium et Phil. Sigismundum, Duces Brunsv., — 4. in bellum Juliacense 1610, — 5. in parricidium Kegis Galliae 1611, — 6. in obitum Kudolphi 1616. — 7. in Julium et Heur. Julium Duces 1614, — 8. in Jesuitas 1615, — 9. in Helmstadium 1616. — 10. Aliae orationes et carmina.] — Acc. : J. H. MeibomÜ cannen
in parentis sui natalem LXV, 1619 (83 Bl. 40). 598i J. H. MeibomÜ et H. Meibom, filii Orationes publicae
(defect, 48 Bl. 40).
599« H. MeibomÜ jnn. Programmata (36 St. 40). 600. H. MeibomÜ Programmata varia (22 St. 4«).
60L De Adagiis (Notizen von Leibniz'ens Hand, 2 Bl. 8«).
602.- J. G. Boekelü Adagialia. Lubec. 1662 (131 Bl. 40). 603« C. Barthü Notae ad Beinesii varias lectiones.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 20 Bl. 40.
604. Martiani Minei Gapellae : De nuptiis Philologiae et Mercurii
libri IL Basil. 1532. Fol. — Einliegend eine dies Werk betr. ♦ Handschr. Leibniz'ens von 56 Bl. Folio.
Vergl. e. Brief von Leibniz an Huetius 1673, wo er seinen Plan auseinandersetzt, den Mart. Capella neu zu ediren. Leibn. Opera, ed. Butens. V, p. 455; item Sylloge nova Epistolarum varii argumenti, Norimb. 1760.
k
104 IV. 9. Miscellanea.
605. Discours de Tabagie: 1. Dns rerers inopinez de la for- tune. — 3. Des differens tems cxprimez dmis Jes verbrs fraii(ois. — 3. De 1a Musique. — 4. De la Jurisdiction ecclesiastique eii general. — 5. De la Jurisdiction eccles. des Priiices cti particuUer. — 6. Continuation. —
Handsehr. d. IVII. Jahrh. 14 Bl. Folio.
606. Eccard: Verschiedene philosophische u. hiskir. Änmerknngen.
Ein Convolut loaer Zettel in 8*,
607. Jung: Miscellanea bistorici, pbilo&opbici, juridici, litterarii et practici argumenti.
Ein ungebund. t'onvol. in Folio.
608. Cinqni^'me Lettre philosophiqoe, imprim^e ä Trevoui 1703.
Handschr. d. XVIIl. Jahrb. 23 Bl. 80.
609. H. Heibomii jnn. Adversaria miscettanea histor. philologica, philos. etc. es scriiitorihus iDtinitis tarn aotiquis quam recent. collecta (200 Bl. 40).
610. EIJTisdem Collectanca et excerpta pbilologica (244 Bl. bo).
611. SJDsdem 1. Notae et animadversiones in Gasp. Barthii ad Tersaria.
2. HAPEPraN Electorum libri (27 Bl. 80).
612. EJQsdem varia litteraria et philologica (90 Bl. 40). 613: vacat.
614. Miscellanea Scheidiana.
Ein angebund. Convol. in Folio.
615, Copie dt Soiseth («. Swlnshed, lebrte zn Oxford c. 1350), tirec sur Vorifiiiml de la Bibliotk. du Boy emilenaiit 73 roUes et demy d'imin-ession gothiquc, chaque paije a deux cototities, nu dos duqucl est ecrit B. Sinseth. Calculator vulgo dictun. H rotte B. 219.
HandBChr. d. XVIII. Jahrb. lllti Seiten. Folio.
IV. 9. Miscellanea. 105
Titel, Bl. 2 : Calculator. SubiiUssimi Ricardi Suiseih Anglici Cal- truiaäones notiter emendaiae atqtie revisae.
Am Schlnss, Seite 1110: Explicii quomodo de reacUone edita ab £jpceU, Doct. D. Victore Trinc/taeello Veneio, nee non calculationum Über magisiri Raymundi Suiseih. ISoviler impresso Veneiiis aere ac solierÜ cura haeredum Dni Octav. Scoli. 10. Apr. i520,
616. 1. Bl. 1— 66: Problemata subtilia et utilia.
2. Bl. 66 — 78: Regimen principum, [am Schluss: ExpUcit re- gimen principum per me heynricum treuer s in via laurencii i4-56.]
3. Bl. 78 — 83: Lamentatio seu de officio lamentationum.
4. Bl. 84 — 153: Historia Septem sapientium.
5. Bl. 157 — 228: Jacobi de Cesulis (Ord. Fratr. Pracd., am Ende des XIII. u. Anf. des XIV. Jahrh.) Liber de moribus
hominum et officiis nobilinm super ludo scachorum. (Vergl.
No. 673, 7.)
6. Bl. 241 — 248: Litera sive epistola Johamiis Presbyter!, missa ad Carolum IV Imperatorem.
7. Bl. 253 — 268: Liber s. tractatus Cassiortori de modo
dicendi seu tacendi, (am Schluss: ExpUcit liber de doclrina dicendi et tacendi ab alberto causidico brixiensi de hora sancte agnete compositus et compilatus sub anno domini M^CCXL V^ mensis decembris et scriptus est presens liber per manus henrici treueris sub anno domini MOCCCCLVI ipsa die s. feria quinta — ante ortum soUs amen, finis letificat inceptio sepe moleslat.]
8. Bl. 269 — 277: Navis salutis ad coelum.
9. BL 278 — 285: Navis perdiciouis.
10. Bl. 289 — 301: Historia ab Adam usque ad Salvatorera Ihesum Christum.
Handschr. d. XV. Jahrh. 801 Bl. 80, mit color. Abbildungen. Vergl. Pertz, Archiv, VIII, p. 632.
Vs
lob V. Kirchengeschichte. VI. Geographie u. Bcisebeschreibungen.
V. KIRCHENGESCHICHTE.
Siehe unter I, 4, No. 176» — 250.
VI. GEOGRAPHIE UND REISE- BESCHREIBUNGEN.
617. 1. Ph. Clfiveri (t 1623) Geographia universalis.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 218 Seiten. 40.
Am Schluss: Quam compendium hoc geographicum Sedatu sub iniiium anni MDCIX in gratiam aiqae usum illuslrium Comitum ex anHquiore familia Orienburgicorum in summa bonorum auciorum penuria festinato conscripserim^ kaud abnuerimy esse haud raros kinc indCy maxime in remolioribus Asiae Africaeque regionibus inspersos errores: qui aliquando, cum eacaeerii, poterunt purgaru — Scripsi hoc Lugduni ad Rhenum Kai Mart. ißiß,
2. Commentariolus de distantiis locorum supputandis.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bl. 40.
3. De Sphaerae fabrica.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 4 Bl. 40.
*
4. Modo di misurare con il quadrante geometrico.
Handschr. d. XVn. Jahrh. 4 Bl. 40.
5. Job. Bodinns (t 1596): Methodus historiea, c. q.: (^ua ratione populorum angines haberi possint.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 11 Bl. 40.
618« Eccardi Observationes geographicae subjunctis etymologiis.
Ein ungeb. Convolut von 28 Bl. 80.
Cosmograpliia (c. itinerariis). — Vergl. No. 859, lo u. 23.
618*- Hart. Fogel's Reise -Tagebuch durch Deutschland, Frank- reich, Italien etc.
Ein starkes ungehund. Convol. in 4 0.
'mU*
VI. Geographie und Beisebeschreibangen. 107
618^- J. D. Grnber's Reise -Jourual durch Deutschland, die Schweiz, Frankreich u. Italien, 1717 — 1729.
Antographon von 227 Seiten. Folio.
619. H. Heibomii jnn. CoUectanea ad Geographiam historicam et commutationem vocum et nominum terrarum et urbium per- tinentia (117 Bl. 40).
Handschr. d. XVII. Jahrh. 117 Bl. 40.
620. Descriptio Codani sinus nomen situmque explicans.
Handschr. d. XVU. Jahrh. 11 Bl. 40. MS. Meibom. No. 147.
621. De tabulis geographicis conficiendis.
Handschr. d. XYll, Jahrh. IV2 Bogen. 40.
Kürze Relation von Adam Brand's Reise und Gesandtschaft Ton Moskau nach China (1692), nebst einer Abhandlung Leibniz'ens über diese Reise.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 8 Bogen. 40.
1. Libellus historicus Joannis de Piano Carpini, qui missus est legatus ad Tartaros anno 1246 ab Innocentio IV Pontifice.
2. Itinerarium fratris Wilhelmi de Bnbrnqnis (Wilhelm Bus- brock 8. Rujbrock) de ordine fratrum minorum, anno 1253 ad parteJ orientales.
3. Itinerarium fratris Odorici (t 1331, vergl. Act. SS. BoUand., et Waddingi Annal. Minor. III) fratrum minorum de mira- bilibus orientalium Tartarorum.
Handschr. d. XVI. u. XVII. Jahrh. 98 Bl. Folio.
Vergl. Pertz, Archiv, VIII, p. 632 ; Scheidt in d. Hannov. Gelehrt. Anz. 1754. Siehe d. folgende No. 624.
624. Abschrift der Handschr. No. 623, 1 : libell. bist. Jo. de Piano Carpini, — und Scheidt's gedruckte Nachricht über diese
Handschr. (Zugabe zu d. Hannov. Gelehrt. Anz. 1754» p. 2 — 72)
mit vielen handschriftl. Zusätzen von Scheidt's Hand.
Ein nngcbund. Convol. in Folio.
miU*
108 VII. Chronologie. VIII. A. Diplomatik.
625. Prospectos einer Unternehmung nach China über Russland.
Handschr. d. XVIU. Jahrh. 16 Bl. 40.
[Geschenk Sr. Eon. Höh. des Herzogs Adolf v. Cambridge.]
Vn. CHRONOLOGIE.
Tabulae chronologicae a nata Yirgine Maria usque ad ann. 1503 pertingentes etc. — Vergl. No. 1233.
626. Computum Judaicum, scriptum ab Henr. Holthusen, Con- ventuali Monasterii St. Blasii Northeimensis, de anno 1492.
Handschr. d. XV. Jahrh. 31 Bl. Folio.
627: vacat.
Yni DIPLOMATIK, GENEALOGIE
UND HERALDIK.
A. Diplomatik.
628. Jung: Diplomatica et Historica (mit Einlagen von Eccard's and Scheidt's Hand).
Ein nngebnnd. Convolnt in Folio.
629« i^nsdem De latinitate diplomatica, et miscellanea diplomatica.
(64 Bl. Folio).
630. H. Heibomii De diplomatum antiquorum usu extraordinario.
Ein nngeb. Convol. in 40, mit vielen einliegenden Zettelchen.
631. Scheidt: Vorschläge wie ein Repertorium diplomaticum zum
allgem. Nutzen der Historie verfertiget werden könne (un- vollendet, 7 Bl. Folio).
VIII. A. Diplomatik. B. Genealogie. 109
632. Sammlung handschriftlicher Fragmente auf Pergament, und Facsimilia.
Ein ungebund. ConTol. in Folio.
633. Ecoard: Facsimilia alter Handschriften. (14 61. 4o.)
B. Genealogie.
634. H. Heibomii jnn. Excerpta de genealogiis seu familiarum illnstrium primis originibus et progressibus recte eruendis et describendis.
Ein ungebund. Convol. in 40. MS. Meibom. No. 252.
635. Peckenstein (geb. 1549, t nach 1618): Genealoffica der könig- lichenn vndt fürstlichen Heusern Sachseen, Braunschweigh vndt Lünenburgk, der Churfürsten widt Marggraffen zu Srandenburg , Herteogenn eu MechelbtirgJc , Graffen vofi Schauetiburgk, Hertisogenn von Holstein Vndt Graffenn von Oldetihurgk.
Handscbr. d. XVI. Jahrh. 205 Bl. Folio.
636. Bucelini Genealogiae. (6 Tabellen in Folio.)
637. Kotzebne (Leibmedicus zu Hannover, f 12. Sept. 1706): Excerpta
genealogica (von Litt. D bis S).
Handßchr. d. XVII. Jahrb. 269 Bl. 40.
638. Meibomii Excerpta genealogica, ordine alphabetico (29 Bl. 40).
639. Mutaticmes regnorum et Periodi familiarum ülustrium, oder ein eusammengeeog. Bericht, was seithero Anno 1393 an hohen Königlichen, Fürstlichen, Gräff liehen und frei/herr- lichen Geschlechtem- in und ausser der Christenheit aus- gestorben, oder was sich wegen der Successionen etwan bey Königreichen und Landen verändert hat. Samt denen meisten Stammregistern solcher abgegangenen geschlechter (geht bis 1675).
Handschr. d. XVII. Jabrb. 62 Bl. Folio.
^
110 Vm. B. Genealogie.
640. Genealogische Tabellen Europaeischer Fürsten. Handachr. d. XVIII. Jahrb. 50 Bl. Folio.
641i Tabellarum Genealogicamm ei variis scriptoribns ezoerpta. 1700. d. 13. Martü. — (56 Bl. 40.)
642. Aufzählung einiger gräflichcii, freiherrlichen uad alten adelten Familien,
HandBohr. d. XVIII. Jahrh. 2 Bl. Folio.
643> J. E. BtttDer's Genealog. Tabellen verschiedener Königlichen, Fürstlichen und Gräflichen Häuser aus allen Theilen von Europa (mit Wappen - AbbildnQgen).
Handacbr. d. XTIU. Jahrh. 371 Seiten. Folio.
644. Eotzebae's Correspondenz mit Dr. G. G. Behrens zu HÜdes- heim wegen der von Letzterm herauszugebenden genealog. Nachrichten. — (Ungabnnd. Convol. in 40.)
645. Joh. Letsner's (^el>. I53l zu Hardegsen, t If<i2) Nachrichten von adeligen Geschlechtern (mit color. Wappen -Abbild.).
Handaehr. d. XVI. Jahrb. 72 Bl. Folio.
EUnsdem verschiedene genealog. Tabellen. — Vergl. No. 792.
Bl. 88-89, 106—108 n. 113--116.
645^^- J. H. D. HShlmann: Stammbäume und Genealogien sowohl von adeligen als bürgerlichen Familien. 1832.
[1865 in e. Aaction zu Emden aus dem Nachlasse des Anditor Höhlmanii gekauft.]
646. Kui.lirichten über den Wohnsitz ade%er Familien, und OfBcier- Verzeichnisse verschiedener Armeen.
HandBChr. d. XVIII. Jahrb. 106 Seiten. 4».
[Gesclienk St. Kön. Höh. d. Herzogs Adolf von Cambridge.]
647. A. Fr. Bflsohing (Prof. z. OStting., 1767 PreuKs. Oberconsist.-Rath und SchnldirectoT, t 1793): Reinbecksche Geschlechtstafel ans mühsam gesammelten Nachrichten entworfen. 1778, 79. Folio. — Diesem Dmchwerke angebunden die Handschrift:
^-
VIII. C. Heraldik. 111
Hanecke's (t zu Lüneburg 1707) Berichtigungen und Zusätze zu d. Geschlechtstafel und ein darüber gefuhrt. Briefwechsel. —
(10 Bl. Folio.)
648. Grabschriften und (schlecht) abgezeichnete Wappen adeliger und anderer Familien in und ausser Landes.
Handßchr. d. XVH. Jahrh. 140 Bl. 40.
648*- Genealogische, historische Notizen über Brustbilder, Wappen und Schilder auf Grab- und andern Denkmälern und Münzen Europaeischer Fürsten und Städte.
Handschr. d. XVIII. Jahrh. 407 Seiten. Folio.
[1865 in e. Auction zu Emden aus dem Nachlasse* des Auditor Mohlmann gekauft.]
C. Heraldik.
o49a Horaldica. — [Eine vom Archivsecretär zu Hannover und Genea- logist des Gaelfenordens H. Schädtler (f 1820) angelegte Sammlung von Ahbildungen der Wappen verschiedener adeligen Familien, z. Th. mit Erklärungen der Wappen und weitem herald. Nachweisungen versehen.]
3 Vol. in Folio. Vol. I: A — G (577 Wappen); Vol. ü: H — M (667 Wappen); Vol. III: N — S (499 Wappen); Vol. IV: Register.
[Geschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
650. H. Schädtler: 431 gezeichnete Wappen zu v. Meding's Nachrichten von adelig. Siegeln, entworfen 1798. (35 Bl. 4o.)
[Geschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Camhridge.]
651« Eine Mappe in gr. Folio, verschiedene Entwürfe zu Wappen, Orden und andern Decorationen enthaltend, meistens Ton H. Schädtler und Dr. W. MüUer.
[Geschenk Sr. Kön. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
652. Wappen -Sammlung der bekanntesten und besonders Schle-
sischer Geschlechter (enthält 4543 gezeichn. Wappen), Handschr. ans d. Ende d. XVII. Jahrh. Folio obl. [Geschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
640. " '^ lu -i'''>i'd«ugeii, Beschreibungen
SU-
IX. ANTIQUITÄTEN.
,, ogricht von e. Ausgrabung von Urnen bei Schmiegel in Posen
jErtract. ei litteria LesnenBibus d. 6. Jol. 1701). — {1 Bogen. 40.)
655, Museum Jo. Guil. de Berger.
Handsthr. des XVII. Jalirh. 2 Bugen. 4».
g57. 1- Nie Bergier: Histoire des grands chemins de Tempire Romain, Paris 1622. — (20 Bl. 40.) 2. Claude Gaichard: Funerailles de diverses maniers d'en- aevelire des Romains, Grecs, tant anctiennes que modernes, Lyon 1693. — (11 Bl. 4».)
658. Jung: Conspectus Thesanrorum Antiquitatnm Graecanun et Bomanarum.
1. Pracfatio ad cooBpectum oranium auctomm. — (20 Seiten. Folio.)
2. G. Meermanni no\ii3 Thesaanis. — (15 Bl. Folio.) 8. Thesaurus Italiac et Siciliae. - (36 Bl. Folio.)
L
4. Conspectus omninm auctorum, opusculornni ac matcriarnm prae- cipnaTuiD quae in vacüü Antiquitatum Graecarum, BomanBrnm, Italicanim, Sicularum nee non Jurisp rüden tiae cultioris elegantio- rumqne Litteramin Thesauris atque horum Supplementia continentar, aeiie alpbabetica digestua. ^ (306 Seiten. Folio.)
659. H. Heibomü jnn. Collectanea de babeis vetemm, quibus acc.: UHCtarium de therniia (mit vielen einliegenden Zettelchcn über d. Gegenstand).
Antogr. 31 Bl. Folio. MS. Meibom. No. 218.
X. NaxQismatik. 113
DoO* H« Heibomii sen. Epitaphia et Inscriptiones tumulorum hinc inde collecta (pauca typis expr.).
Aatogr. 12 Bl. 80. MS. Meibom. No. 244.
661. 1. Inscriptiones Bomae inventae antiquae.
2. Urbs Borna (geschichtl. u. topogr. Notizen).
3. Satyra: Nos canimus surdis.
4. Satyra: Dii vestrani fidem.
5. Satira contro la lusuria di Monsign. Azzolini da Fenno.
6. Virginis Cesarme satyra de Petro Qiorone Duce Ossunae.
7. Bettelbrief eines Del Mascardi an e. Cardinal, 1630.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 124 Bl. 80.
662« Gerader Weg zu d. Brunnen der Inscriptionum. Handschr. d. XVII. Jahrh. 21 Bl. 40.
X. NUMISMATIK.
663. A« H. F.' 0. B«: Bedenken, wie eine Herrschaft ihr hohes Münz 'Regal nach heutiger Mannir anrichten und wohl führen lassen könne. Wobei ein Vorschlag, wie mit gutem Nutzen Reichsthaler zu schlagen.
Handschr. vom J. 1677. 26 Bl. 40.
[Geschenk Sr. Eon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
664. Extract der eingelauffenen Nouvellen (44 Stück, Leipz. 3. Nov. 1736) und Münztabellen. (3 Bogen. Folio.)
[Geschenk Sr. Kon. Höh. d. Herzogs Adolf v. Cambridge.]
665. H. Heibomii jnn. Designatio yariorum numismatum.
üngebund. Convol. in Folio. MS. Meibom. No. 262.
8
114 XI. Allgemeine Geschichte.
666- Erhebliche Vrsacheiij wonimh ese vnmenglich vnd vnnoetig sei, die Muntze auf den Alten Valor tvie für 40. 50 Iharen gewesen zu setzen.
Handschr. d. XVII. Jahrh. 2 Bogen. Folio.
XL ALLGEMEINE GESCHICHTE.
667f 1. Altes teutsches Chronicon MStum van Jul. Caesar au bis auf Sigisfnundum, toorin sieh die Geschichte von der Päpstin Johanna und andere merkwürdige Stellen finden»
2. Die kreyge vnd schlachtunge, so zivischen den christett vnd türchen geschehen von der Zeit an, als der maehoniet begünde zu regim, bis auff Tceyser Friederich zeytt, ansz dem latein. yn^s deutzsch gebracht durch laurencium Er- ffort ym XXXI jare.
Handschr. d. XV. Jahrh. 147 Bl. Folio.
VergL Pertz, Archiv. I, p. 469, VIII, p. 642.
[1786 in der Schwichelt'schen Auction gekauft für 1 Thlr. 8 Ggr.]
668. Chronicon miscell. ab anno 1350 — 1460.
Abschr. d. XVIII. Jahrh. 1 Bogen. 40.
Incipit: Anno D. i350 in mense Aprili fuerunt Judei MerfecH eU.
Zuletzt deutsch: — mii einander machten wuU kielien.
Auf dems. Bl. noch Abschr. e. 8telle Trithem^s in cod. S. Stephan! Herbipol. über die Nachkommen des Pfalzgrafen Philipp.
Vergl. Pertz, Archiv, XI, p. 412.
Chronicon miscell., ab a. 700—860. — Vergl. No. 218, 4.
669« Anonymi Chronicon vemaculum ab orbe condito.
Handschr. d. XVI. Jalirh. 454 BL gr. Folio (mit vielen einge- malten Figuren.)
L BL 1 — 154: Chronik, um der Schöpfung an bis um Jahre i5i8 (bis auf die Zeit Herzogs Erich und Bischofs Christoph zu Bremen) in chronohg, Ordnung,
)t~
XI. Allgemeine Geschichte. 115
Bl. 1 — 12: Register. — Bl. 13»: Color. Abbildung, worunter die Chronik beginnt: (I)N dem Anbegyn schop got hymmele tmde de erde etc., — und schliesst Bl. 154 *> sab anno 1518:
An deme Sunavende na den pinxsien des avendes lo vyven kern hasiigen eyn donretoedr myl eynem siarcken winde, so dai in Brunswick beme ulk der erde slogen vnde den nygen iorne io sunten magnense ume slog, de eel enilangst uppe de kercken vnde dede grölen schaden,
II. Bl. 162 — 454 : Chronicke, in derselben Cappilelen beschreven tcird^ ufü de Styffte unde de Konigrike unde de fürsiedome der lande syn upgekomen unde gebuwel unde geadell myl alle oren navolgen- den bisckoppe, konig^ herlogen unde graeen inyl korle gesaL
[Ex Bibl. MSS. Meibom. No. 49.]
670« Job. ClericQs: Gompendium historiae universalis ab initio mundi ad tempora Caroli M. — Edit. II. Lips. 1707, 8^. Durchschossen mit handschriftl. Zusätzen. (4o.)
671. Codex epistolaris Imperatornm, Begnm, Pontiflcum, Episcopomm.
Fünf Sammlungen von 5 versch. Handschr. d. XVI. Jahrh. 551 Bl. Folio.
Gedruckt bei H. Sudendorf, Registrum oder mcrkw. Urkunden für d. deutsche Gesch. 3 Theile, Jena u. Berlin 1849—1854, 8«; vergl. auch die genaue Beschr. dieses Codex ebendaselbst, I, Vorr. p. III sq., II, Vorr. p. V sq. u. III, Vorr. p. VI sq.
Vergl. ausserdem J. G. Eccard, Corp. bist, medii aevi, II, Vorr. p. 3. — Pertz, Archiv, I, p. 468, n. 2. — H. Sudendorf, Berengarius Turonensis etc. Hamb. u. Gotha, 1850, 80.
672« Brand. Daetrii varia miscellanea historica, aliaque addidit quaedam H. Meibomius.
Autogr. 72 Bl. 40. MS. Meibom. No. 220.
673# 1. Bl. 1 — 66: Speculum seu imago mundi, alias Chronica
H. Theod. Engelhnsii (aus Eimbeck, t 1434). Handschr. aus d. Anf. d. XV. Jahrh. 66 Bl. Folio.
Incipit: Quoniam mulliludo Ubrorum et lemporis hrevilas memorie quoque labiUlas non paciunhir cuncla que scripla sunl pariler anmo comprehendi etc. —
Explicit: Dux saxonie fil episcopus hilden. Johanne cedente. Chrißli- amia$ carwt terra sancta CXXX ä. (17 Zeilen mehr als No. 674, a.)
8'
116 XI. Allgemeine Geschichte.
2. Bl. 66—74: Snpplenda precedentinm, — beginnt noch einmal mit Cayn geimit canaan de quo veniunt Cananti
(sie!) etc. (in Hexametern).
Später verschiedene histor. Nachrichten durcheinander. Zuletzt: de reg^to Torcorum* Anno Domini 1201, Tar- fari post occisionem doniiui sui exigernnt in poptdorutn destruciionem etc., — Auszüge aus Vincentii Bellovac, specul. histor. mit beigefugten Citaten. (Von derselb. Hand
geschr. wie 1.)
3. Bl. 74^—75^: Cronica ErffordieHBis : Civitas Erffbr- defisis habuit inicium tempore Clodii regis Francoruni — sitani in alfo monte, —
Cronic, E^ifordeti, Anno Doniini 1036. consimctum
est monasterium Scotorum sancti Jacobi Erff. — 1392j
und dann wieder ohne Ordnung 1348. 1350. 1066. 1123.
1182. 1203. 1213. Canonici b. Virginis Erfford, primo
ceperunt 2>^ocession€ni Jiabere ad nuyntetn sancti Fetri ex
ordifiatione plebani die imrificationis beate Marie virginis. (Von derselb. Hand geschr. wie 1. n. 2.)
4. Bl. 75^ — 80^: Sequitur cathalogus stimmorinn pofitificum secundum ordinem alphabeti, (GleichfaUs von derselh. Hand
geschr. wie 1—3)
5. Bl. 80^: Ein niederdeutsches Gedicht. (Von e. andern Hand
des XV. Jahrh. geschr.)
6. Bl. 81: Geschichtliche Notizen de annis 1462 — 1503. —
(Handschr. d. XVI. Jahrh.)
Nach Bl. 87 ist angebunden:
7. Tractatus de moribus hominum et de officiis nobiliutn sivc expositio scachorum. Editas a fratre Jacobe de Cesulis, ordinis Predicatorum, — (Vergl. No. 616, 5.)
Handschr. ans d. Auf. d. XVI. Jahrh. 32 61. Folio.
Auf den beiden letzten Seiten noch geschichtl. Notizen und ein latein. Gedicht
Vergl. Perti, Archiv, XI, p. 408 sq.; — Potthast, Wegweiser, p. 278.
XI. Allgemeine Geschichte. 117
6*4« 1. Bl. 1 — 92: Speculum seu imago mundi, alias Chronica H. Tlieod. Engelhnsii.
Der Anfang wie bei No. 673| 1. — Explicit: Anno domini 1423 erat numerus magnus 6622 quibus si addiiur 44 erit kgio predicta mdelicet 6666.
2. Bl. 96—114: Series Pontiflcum.
Incipit: Wir wollen hie schrieben von den bebisten die c%u Rome »n gewesi ire jar vnde ire tage etc. (kurz, zuletzt fast nur Namen und Regierungszeit).
Explicit Bl. 114^: Johannes der XXIII der sas V jar tnde der wart abgesatzt in dem Concilio Costnic%. Martinus der funffte der sas,
3. Bl. 116 — 309: Sachsencliroiiik.
Voran Bl. 116 u. 117»: ein Gedicht, welches beginnt:
Nu vor nemet alle gemeyne Wy uns got der reyne Syne gnade hat beschert Wer sich unreyner lasier foert Unde vormydet böse tad etc.
Dann beginnt die Chronik selbst: In aUer dinge beginne schuff got czum ersten hymmel vnde erde etc. — bis Kudolf fortgesetzt: der Eonig Friedr. v. Spanien verzichtet auf Bitten Papst Gregor's aufs Rom. Reich, wenne her wai gekoren von deme bischoffe von Tryre^ von deme her trogen von Sachsin unde von deme marggraven von Brandenborg uff den graven Richarde von Komval - — — Nach deme babiste Gregorto wart InnocenciuSy nach deme Adrianus, darnach JohanneSy darnach Nycolaus^ darnach Martinns, darnach Honorius, darnach Nicolaus. Bie deme wart einer von Nassew czu Romyschem konige gekoren ah man hir nach wol lesin wart etc. —
Bl. 299 b : Wye wollen nu schryben von den Sachssin wie sie her czu lande komen sin, wenne etliche Inte wenen daz sie von den denen etc.
Bl. 807 b (Fortsetzung der Chronik): Adolphus ein grave von (sie!) wart czu römischem konige gekoren nach gotesbort etc.
61. 308^ sqq.: Karolus der erste geboren son des koniges von behemen der Johannes primus hies der wart czu konige vnde czu eyme czukunftigen keisere gekoren Nach gotesgebort 14O0 vnde XLVII jar. Der wart gekoren von allen koerfursten geistlich, vnde wemtlich czu eyme kottige vnde czukunftigen keiser, da starb der lodewig von beigeren wenn her von eyme pherde sinen hals brach etc. Ei sie est ßnis.
Die letzten zwei Seiten der Handschr. sind fremdartigen Inhalts : Sinwtus lerotiimus beschribet die ftmffczyen czeichen die gesehen sollen
118 XI. Allgemeine Geschichte.
cor deme jungesten tage — — — Mä. siaüanes gut fluni im vrbe romana per ioium annum.
Zwei versch. Handschr. d. XV. Jahrh. (2 u. 3 von derselb. Hand geschr.) 809 Bl. Folio.
Vergl. Pertz, Archiv, I, p. 469; XI, p. 407 sq.
[Ex MStis Maderi, welche für die Eönigl. Bihl. 1684 far 50 Thaler erkauft wurden.]
675. Cronica H. Theod. Engelhasen.
Handschr. d. XV. Jahrh. 190 Bl. Folio.
Bl. 11 »: Incipit nota cronica magistri EngeUutsen. Vincencius in principio speculi hisiorialis de quo plurima sunt hie potiia dicii etc.
Das Ende dieser Handschr. ist von den vorigen beiden (No. 673 u. 674) abweichend.
Bl. 179^: Civitates Saxonie quasi LX voterunl se pacem prfH^- ranies, in cujus exequucionis Signum quosdam armigeros de swigelde persequuti casirum ceperuni widenla ipsis occuUe fugientihus^ ubi ei mutia reperieruni edenda ultra et latera lardi et siiiginem copiosutn.
Darauf Bl. 180»: Regna mundi licet plurima fuerinl — — — und zuletzt: de regno tarlarorum wie in d. Handschr. No. 673, 1.
[Diese Handschr. war